analyse

Waarom N-VA de schaar zette in de onderwijshervorming

©Filip Ysenbaert

Bij elke onderhandeling holden de Vlaams-nationalisten de hervorming van het middelbaar onderwijs verder uit. In het spelletje politieke stratego om de ziel van de Vlaamse kinderen ging de N-VA voluit.

De onderwijshervorming van de Vlaamse regering is nog maar een schim van de originele plannen van Pascal Smet (sp.a), de vorige minister van Onderwijs. Van een brede eerste graad is geen sprake meer. De studiekeuze wordt niet uitgesteld tot 14 jaar. Het algemeen secundair (aso), technisch (tso) en beroepsonderwijs (bso) worden niet afgeschaft. Scholen moeten niet evolueren naar een domeinschool met theoretische én toegepaste richtingen.

De uitholling van het akkoord is volgens alle betrokken partijen het werk van één partij: de N-VA. ‘Als je ziet wat nu beslist is, had de Vlaamse regering beter niets gedaan’, zucht een van de architecten van de oorspronkelijke hervorming van het middelbaar onderwijs. ‘Dit akkoord zal de huidige problemen in het middelbaar enkel versterken. Hilde Crevits had het dossier beter over de verkiezingen getild. Misschien was de N-VA er dan niet meer bij en konden alsnog stappen vooruit worden gezet. Maar Crevits kon niet met lege handen naar de volgende verkiezingen.’

Hilde Crevits had het dossier beter over de verkiezingen getild. Misschien was de N-VA er dan niet meer bij.
een van de architecten van de onderwijshervorming

Het was N-VA-voorzitter Bart De Wever himself die in 2013 ten strijde trok tegen de hervormingsplannen van toenmalig onderwijsminister Smet met het Latijnse devies ‘tene quod bene’. Behoud wat goed is. Toen Smet uiteindelijk moeizaam een onderwijsakkoord bereikte, bleef er van zijn initiële plannen al weinig over. Van een brede eerste graad was geen sprake meer. En de scholen konden zelf kiezen of ze in het nieuwe systeem zouden stappen. De N-VA had een eerste stukje weggeknipt. Het akkoord werd nooit in een wet omgezet en dus over de verkiezingen van 2014 getild.

aso, tso en bso

In volle campagne zetten de Vlaams-nationalisten de volgende aanval in. ‘Read my lips: met de N-VA zal het aso nooit worden afgeschaft’, zei De Wever. Tijdens de Vlaamse regeringsonderhandelingen na de verkiezingen van 2014 haalde de N-VA opnieuw een slag binnen. Het onderwijsakkoord uit de vorige regeerperiode zou worden uitgevoerd, maar de namen aso, tso en bso bleven bestaan.

Gisteren holde de Vlaamse regering de hervorming in een nieuw compromis nog verder uit: de aso-richtingen staan los van de herorganisatie van de studierichtingen.

Nu de N-VA de grootste regeringspartij is, wil ze in het onderwijsdossier steevast het laatste woord. N-VA-parlementslid Koen Daniëls, die vanuit het kabinet van Geert Bourgeois het vorige onderwijsakkoord mee onderhandelde, staat bij vriend en vijand bekend als ‘de schaduwminister van Onderwijs’. Zijn kommaneukerij en harde onderhandelingsstijl jagen de coalitiepartners de gordijnen in, maar daar ligt de N-VA niet wakker van. ‘We werden afgeschilderd als mierenneukers, maar dit akkoord moest nu eenmaal goed voorbereid zijn’, zei viceminister-president Liesbeth Homans (N-VA) gisteren. ‘Het is belangrijk voor ons dat was goed is, behouden kon blijven.

De N-VA ging in dit dossier voluit. ‘We gaan het hard spelen’, luidde het in 2013 al in De Tijd. ‘Dit debat gaat niet alleen over onderwijs, maar is ook politiek-ideologisch. Het is een botsing tussen links en rechts.’

De Wever voelde al vroeg aan dat het behoudsgezinde onderwijsveld niets moest weten van de voortvarende plannen van Smet. Door zich af te zetten tegen de linkse ‘eenheidsworst’ die enkel tot een nivellering van het niveau zou leiden, won de N-VA menig leerkracht voor zich.

Middenveld

Achter de schermen speelt ook de strijd tegen de macht van een te sterk middenveld. Terwijl de N-VA op federaal niveau haar pijlen op de vakbonden en de ziekenfondsen richt, strijdt ze op Vlaams niveau tegen de scholenkoepels. Vooral de katholieke koepel, bekend als de Guimardstraat, moet het ontgelden. Lieven Boeve, de topman van de katholieke scholen, wilde wél een verregaande onderwijshervorming. Hij sprak gisteren van ‘een gemiste kans’.

‘Au fond gaat dit debat over de macht van de Guimardstraat’, luidt het bij de liberalen. ‘Terwijl CD&V de agenda van Lieven Boeve uitvoert, wil de N-VA de scholen lostrekken van de katholieke onderwijskoepel.’

De N-VA wil inderdaad meer vrijheid voor de individuele schoolbesturen. Het zint haar niet dat belastinggeld via de scholen naar de koepels wordt gesluisd terwijl het onderwijs met een groot infrastructuurprobleem kampt. Bij de regeringsonderhandelingen probeerde de N-VA de financiering van de scholenkoepels droog te leggen, maar CD&V blokte dat af, zodat de N-VA die ‘symbolische scalpel’ niet kon binnenhalen.

Wereldvreemde generaal

Sindsdien brengen de Vlaams-nationalisten de Guimardstraat continu in diskrediet. Daniëls schildert Boeve af als een wereldvreemde generaal die niet achteruitkijkt of zijn troepen wel volgen. Zo vroeg hij zich af ‘of Boeve ooit in een school van zijn eigen net was geweest’.

Boeve vecht terug. De theoloog beseft dat het bestaan van zijn organisatie op het spel staat. ‘Het is uw politieke ambitie om onze scholen tegen ons netwerk uit te spelen’, beet hij Daniëls toe. Maar af en toe trapt de topman zijn eigen ruiten in. Nadat Boeve zijn plan had gelanceerd om via zogenaamde dialoogscholen meer moslimleerlingen aan te trekken, moest De Wever de bal enkel nog binnenkoppen.

‘De Guimardstraat helpt de ziel van het katholiek onderwijs om zeep’, sneerde die. ‘Laat de katholieke scholen in godsnaam hun ding doen.’ De onderliggende boodschap was duidelijk: Boeve en co. verwaarlozen de katholieke waarden om de moslimbevolking te pamperen. Dat de N-VA deze week de naam Latijn-Grieks niet door klassieke talen wou vervangen, was ook meer dan symbolisch. De naam klassieke talen zou volgens haar de deur openzetten voor klassiek Arabisch.

De ‘nieuwe schoolstrijd’ sluit zo naadloos aan bij het federale discours van de N-VA rond veiligheid, migratie en identiteit. Door de onderwijslat naar beneden te trekken en de deur wagenwijd open te zetten voor moslimleerlingen, verliest het Vlaams onderwijs volgens de N-VA zijn identiteit en kwaliteit.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content