1 miljard extra uit fraudebestrijding halen is wishful thinking

De stopzetting van de fiscale regularisatie op 31 december 2023 moet belastingzondaars overhalen nog deze legislatuur met hun zwart geld boven water te komen. ©Jonas Lampens

De regering-De Croo heeft als doel 1 miljard euro extra per jaar te verdienen aan fraudebestrijding. Dat staat in schril contrast met de tegenvallende bedragen die de fiscus de jongste jaren effectief kon innen.

200 miljoen euro volgend jaar, 400 miljoen in 2022, 700 miljoen in 2023 en 1 miljard in 2024. Met die bedragen wil de regering-De Croo de opbrengst uit de strijd tegen de fiscale en sociale fraude doen toenemen deze legislatuur. Een blijk van ambitie of een rad voor de ogen?

De jongste cijfers van de Bijzondere Belastinginspectie (BBI), die bij de fiscus speurt naar de grote en georganiseerde belastingfraudes, zetten in elk geval aan tot realisme. De BBI kan al jaren uitpakken met meer dan 1 miljard euro aan gevorderde belastingen en boetes, ook vorig jaar. Maar het recente computerprogramma REPRERE berekent hoeveel de BBI elk jaar effectief kan innen. Dat bedrag ligt beduidend lager dan het jaarlijkse miljard euro aan belastingclaims.

487.084 €
opbrengst per BBI-ambtenaar
Een ambtenaar van de Bijzondere Belastinginspectie heeft vorig jaar gemiddeld 487.084 euro opgebracht aan effectief geïnde belastingen.

Vorig jaar kon de BBI slechts 294 miljoen euro effectief innen van de belastingaanslagen en invorderingsorders die de vorige jaren waren gevestigd. Dat blijkt uit cijfers die sp.a-Kamerlid Joris Vandenbroucke opvroeg onder de vorige regering, en die de woordvoerder van de fiscus, Francis Adyns, bevestigt. In 2018 was het effectief geïnde bedrag nog lager met 254 miljoen euro, tegenover 311 miljoen in 2017, 375 miljoen in 2016, 320 miljoen in 2015 en 404 miljoen in 2014.

Er wordt dus minder effectief geïnd. Navraag bij de federale overheidsdienst Financiën leert dat de BBI het jaar na jaar met minder mensen moet stellen. Het totale personeelsbestand kromp van 664 in 2015 naar 607 in 2019. Om meer te verdienen aan de strijd tegen de grote en georganiseerde belastingfraude zal de regering-De Croo dus meer BBI-ambtenaren nodig hebben.

Vincent Van Peteghem (CD&V) is de nieuwe minister van Financiën. ©Photo News

Maar hoeveel meer? De cijfers van Financiën tonen aan dat elke BBI-ambtenaar vorig jaar gemiddeld bijna 4,2 miljoen euro opbracht aan ‘gevestigde belastingen’. Als het gaat over het effectief geïnde bedrag stond de teller in 2019 op gemiddeld 487.084 euro per BBI-ambtenaar. Je hebt dus 200 extra ambtenaren nodig om 100 miljoen euro meer te innen. Al is dat geen exacte wetenschap en kan één groot fraudedossier opeens veel meer opleveren. Het is ook een werk van lange adem, want in 2019 kreeg de BBI nog betalingen binnen die teruggingen tot het aanslagjaar 1994.

Niet alle grote fiscale fraudedossiers zijn trouwens in handen van de BBI, ook het gerecht behandelt zware dossiers. Zo sloot het Brussels parket vorig jaar de grootste minnelijke schikking ooit in ons land met de bank HSBC, over miljarden euro’s zwart geld van Belgen die verborgen stonden op Zwitserse HSBC-rekeningen. Dat ene dossier bracht 295 miljoen euro op. Maar dat was uitzonderlijk als je weet dat de staatskas in heel 2018 slechts 114 miljoen euro verdiende aan verdachten die hun vervolging afkochten, en dat waren niet allemaal dossiers over fraude. Ook bij justitie vallen geen honderden miljoenen euro's extra te rapen.

Onderzoeksteams

Het doel om in 2024 1 miljard extra in het laatje te brengen, slaat echter ook op de bestrijding van de sociale fraude. De opbrengst daarvan is de voorbije jaren wel gestegen, dankzij een betere coördinatie van de sociale inspectiediensten en nieuwe technieken zoals datamining. Maar tussen 2015 en halfweg 2019 bracht de opgevoerde strijd tegen de sociale fraude ook 'maar' 1,1 miljard euro op, gespreid over verschillende jaren.

Om meer te verdienen aan de strijd tegen de grote en georganiseerde belastingfraude zal de regering-De Croo meer BBI-ambtenaren nodig hebben.

Welk 'actieplan' houdt de regering-De Croo dan achter de hand om al die fraudebedragen fors op te krikken? Wat de sociale fraude betreft, staat er weinig meer in het regeerakkoord dan dat die ‘strijd wordt opgevoerd’. Over de fiscale fraude is het regeerakkoord iets concreter. Eén lid van de regering zal de fraudebestrijding coördineren. Ook wordt ‘de capaciteit bij justitie en politie om grote fraudedossiers af te handelen versterkt’.

Het concreetste plan in het regeerakkoord is om ‘multidisciplinaire onderzoeksteams’ (MOTEM’s) als een vaste structuur op te richten in de vijf grote rechtsgebieden in ons land. Dat doet de wenkbrauwen fronsen omdat de vorige regering al in november 2014 uitpakte met krek hetzelfde plan om vijf gespecialiseerde speurdersteams op te richten in Antwerpen, Gent, Brussel, Luik en Bergen.

Maar van die belofte is weinig in huis gekomen. Intussen werd de gespecialiseerde antifraudedienst van de federale politie afgebouwd van 55 naar 22 mensen tussen 2014 en 2018, om die daarna weer te versterken. Er is veel (kostbare) tijd verloren gegaan. Afwachten welke creatieve ideeën de regering nog bedenkt om de inkomsten uit fraudebestrijding op te drijven.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud