'100 procent terug naar kantoor is verleden tijd'

‘De verhouding tussen individuele werkplekken en collectieve ruimtes is helemaal verschoven’, zegt Axel Smits, de topman van het consultancybedrijf PwC. ©Bloomberg

Het rijk van de vrijheid is in zicht, na de terrassen lonkt ook de werkvloer weer. Maar voor minstens de helft van de Belgen met een kantoorjob is telewerken sinds afgelopen jaar ook ‘vrijheid’. Bedrijven moeten op zoek naar een nieuwe balans. ‘100 procent op kantoor werken is verleden tijd.’

Nog voor de eerste steen van het nieuwe kantoor in Diegem gelegd werd, moest PwC de plannen hertekenen. De verhuizing voor de 2.400 Belgische werknemers van het internationale consultancybedrijf stond al enkele jaren vast, maar halverwege de coronacrisis werd duidelijk dat de invulling van ‘het kantoor’ nooit meer hetzelfde zou worden. ‘De verhouding tussen individuele werkplekken en collectieve ruimtes is helemaal verschoven’, zegt Axel Smits, de topman van PwC in België. ‘Door de shift naar telewerk zal het kantoor evolueren van een werkplek naar een ontmoetingsplek.’

De essentie

Na ruim een jaar thuiswerken is het einde van de beperkende maatregelen in zicht. Maar 100 procent op kantoor werken is verleden tijd.
Dat dwingt werkgevers tot een denkoefening: het kantoor- leven herorganiseren met het beste van telewerk en van het leven voor de pandemie.

Na ruim een halfjaar van verplicht telewerken krijgen we binnenkort een voorproefje van die nieuwe realiteit. Dankzij de versoepelingen die de overheid afgelopen week aankondigde, mogen bedrijven vanaf 9 juni terugkeermomenten organiseren: werknemers mogen één dag per week op kantoor zijn, met maximaal 20 procent van het personeel tegelijk. Vanaf juli is telewerk niet langer verplicht, op voorwaarde dat 60 procent van de volwassenen zijn eerste prik kreeg en er minder dan 500 covid- patiënten op intensieve zorg liggen.

Die gefaseerde terugkeer zal aardig wat plan- en organisatiewerk vragen. Maar de echte uitdaging komt pas na de zomer, als we niet langer gebonden zijn aan epidemiologische drempels en beperkende maatregelen. Dan volgt het moment dat de keuze voor telewerk opnieuw volledig bij het bedrijf zal liggen, zonder nood- gedwongen tussenkomst van de overheid. Sommigen staan te trappelen om weer naar het werk te kunnen, anderen kunnen prima aarden in hun thuiskantoor.

53%
Meer dan de helft van de 3.000 bevraagden in een enquête van Acerta ziet het niet zitten om meerdere dagen per week opnieuw naar kantoor te komen.

Die kloof bleek afgelopen week heel duidelijk uit een bevraging van de dienstverlener Acerta en de jobsite StepStone bij 3.000 werkende Belgen. 47 procent van de ondervraagden wil minstens halftijds terugkeren naar de werkvloer zodra het kan. De andere groep, meer dan de helft dus, is minder enthousiast om opnieuw meerdere dagen per week naar kantoor te komen.

Het verplichte thuiswerk stal onze ongeplande gesprekken en spontane momentjes met collega’s of klanten en overlaadde ons met digitale vergaderingen. Maar in ruil konden we de files overslaan en werk en privé beter combineren.

Nu staan werkgevers voor de opdracht om het beste van die twee werelden te verenigen. Bij PwC zal flexibiliteit nog zeker een jaar de norm zijn, zegt Smits. ‘Ik wil zover mogelijk wegblijven van het opleggen van een bepaald aantal kantoordagen. Mensen moeten kunnen werken op de plek waar ze het meest productief kunnen zijn, en dat is voor elke job op elke dag anders.’ Daarom denkt PwC na over een kader om die flexibiliteit en productiviteit te verzoenen. De komende zes tot twaalf maanden ziet Smits als een ‘proefproject’ voor die nieuwe manier van werken.

Hybride vergaderingen

Die nieuwe realiteit krijgt stilaan vorm, ook op papier. De telecombedrijven Telenet en Proximus sloten daarover al nieuwe cao’s (collectieve arbeidsovereenkomsten) met hun personeel. Zowel het Proximus- als Telenet-personeel mag na de pandemie tot maximaal 60 procent vanop afstand werken. Tegelijk schrapten beide bedrijven in hun kantoorruimte.

Ook het internationale zakelijke advocatenkantoor Linklaters, waarvoor in België 220 mensen werken, heeft een kader klaar. ‘Na corona krijgen onze mensen de mogelijkheid om 20 tot 50 procent van de tijd thuis te werken’, zegt hr-verantwoordelijke Sabrina Mameche. Ze wijst er wel op dat de flexibiliteit langs twee kanten werkt. ‘Mensen zullen niet expliciet toestemming moeten vragen om thuis te werken, maar goede onderlinge afspraken per team zijn wel nodig.’

Maar zelfs dan bestaan intussen gangbare oplossingen, zoals hybride vergaderingen waarbij een deel live samenzit en een ander deel digitaal aansluit. Bij Link- laters zijn ze intussen gebruikelijk en ze maken deel uit van het nieuwe beleid, dat ook onvermijdelijk wordt bij de rekrutering. ‘Bij sollicitaties krijgen we sinds kort altijd de vraag wat ons thuiswerkbeleid is’, zegt Mameche. ‘Zeker voor jonge mensen is die flexibiliteit doorslaggevend.’

Campus

Zowel Telenet, Proximus als PwC spreekt over het kantoor als een ‘campus’, een plaats om samen te werken. Maar ook voor nieuwe werknemers blijft een fysiek kantoor belangrijk. ‘Jaarlijks nemen wij tussen 400 en 500 nieuwe mensen aan’, zegt Smits. ‘Vaak komen die recht van de schoolbanken. Als die alleen maar van thuis werken, wordt het heel moeilijk hen te integreren in je organisatie. Ze bouwen geen band op met collega’s.’

Ook contact leggen met nieuwe klanten is minder evident via een telekanaal, vindt Smits. ‘Het afstandelijke heeft zeker in ons nadeel gewerkt. Absoluut, de digitale tools hebben voordelen. Maar toch is het vaak dubbel. Het ongedwongene is verdwenen en heeft plaatsgemaakt voor de efficiëntie van exacte timing: vaak is het van de ene call naar de andere, zonder ruimte voor een informeel gesprek. Het is inefficiënt, maar ik hoop dat het terugkeert.’

Renaat Berckmoes vindt digitale tools wel prima voor de eerste contacten. De voormalig financieel directeur van Telenet en mede-oprichter van het durfkapitaal- fonds Fortino is ervan overtuigd dat er in ‘zijn vak’ minder meetings zullen zijn. ‘De eerste contacten zullen online gelegd worden, dat is voor alle partijen gemakkelijker.’ Bovendien kan je er tijd en geld mee uitsparen, zeker bij internationale connecties.

Alleen in de finale fase van het investeringsproces zijn de fysieke meetings echt cruciaal.
Renaat Berckmoes
Mede-oprichter durfkapitaalfonds Fortino

‘Zakenreizen gaan een tik krijgen’, zegt Berckmoes. ‘We beseffen dat het absurd is om vier keer per jaar heen en weer te vliegen naar New York voor een meeting. Wij hebben bijvoorbeeld ook een kantoor in Amsterdam, waarmee we regelmatig gezamenlijke meetings hadden. Elke keer kwamen de Amsterdammers dan naar Antwerpen of omgekeerd. Dat zal vanaf nu overwegend virtueel gebeuren.’

‘Ook om in een bedrijf te investeren moet je wel de vibe aanvoelen en er dus fysiek geweest zijn’, erkent Berckmoes. ‘Het liefst zelfs met meerdere mensen tegelijk, want iedereen kijkt door een andere bril naar dezelfde realiteit. Dat levert een genuanceerd beeld op en is belangrijk voor de uiteindelijke beslissing. We hebben onlangs onze eerste volledige ‘remote deal’ gesloten. Sinds de start van de coronacrisis zijn we in een tiental bedrijven gestapt, en dit is het eerste waar we nooit fysiek geweest zijn.’

Is dat het begin van een shift? Het een hoeft het ander niet te sluiten, vindt Berckmoes. ‘Als je online contact hebt, en je voelt dat het verwatert, leg je gewoon een afspraak vast. Alleen in de finale fase van het investeringsproces zijn de fysieke meetings echt cruciaal. Een moeilijke onderhandeling kan je niet online afronden, en een principiële discussie los je niet op via e-mail.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud