Advertentie

Als jobmotor niet aanslaat, is gezonde begroting veraf

Minister van Financiën Vincent Van Peteghem. ©Photo News

Met een meerjarenplan hoopt de regering-De Croo het Belgische deficit tegen 2024 weer onder de Maastrichtnorm van 3 procent te duwen. De grote vraag is of de geplande hervormingen voldoende tanden hebben om de jobmotor te doen aanslaan.

‘Stap na stap beweging krijgen in dossiers die te lang hebben vastgezeten.’ Zo vatte premier Alexander De Croo (Open VLD) in zijn State of the Union dinsdag samen wat zijn regering de komende jaren wil doen. Die kleine stappen komen ook helemaal terug in de begrotingstabel voor 2022.

De essentie

  • De regering-De Croo doet in 2022 een bescheiden begrotingsinspanning van 2 miljard euro.
  • De opbrengst van de maatregelen moet tegen 2024 wel stevig oplopen, zodat het tekort lager uitvalt dan 3 procent.
  • Daarvoor moeten 45.000 banen gecreëerd worden, wat lang niet zeker is nu de economische omstandigheden door de energiepaniek minder goed dreigen te worden.
  • Boven op de begroting komt een lijst met 1 miljard euro aan investeringen.

Die bevat veel maatregelen met een vaak beperkte opbrengst. Ze werden netjes in de weegschaal met elkaar afgewogen. Zoals het regeerakkoord voorschrijft, wordt de totale inspanning van 2 miljard euro geleverd door een derde besparingen, een derde nieuwe ontvangsten en een derde diverse maatregelen. De liberalen moesten daarbij boven op de effectentaks een lading nieuwe belastingen slikken, maar niet van die aard dat het halve land op zijn kop staat. 'We hebben de zottigheden kunnen vermijden', zegt een liberaal lachend.

Van Peteghem haalt een afgeslankte versie van zijn lastenverlaging binnen. Uitgerekend de liberalen waren niet happig hem die trofee te gunnen.

Van die 2 miljard was de kleine helft - 900 miljoen - al afgesproken in het regeerakkoord. Dat gaat over extra opbrengsten uit fraudebestrijding, een besparing op de overheidsdiensten en extra inkomsten uit de tabaksverkoop en e-commerce. Daar is in het afgelopen begrotingsconclaaf 1,1 miljard euro aan ingrepen bijgekomen. Sommige ministers spreken graag over een totale inspanning van 2,4 miljard euro, maar dat klopt niet. 400 miljoen wordt meteen opgedaan aan nieuw beleid. Buiten de begroting wordt nog eens 1 miljard uitgetrokken voor strategische investeringen.

Een afgeslankte lastenverlaging

De blikvanger is de lastenverlaging voor werkenden die minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) uit de brand sleept. Dat is verrassend omdat uitgerekend de liberalen niet veel goesting hadden de CD&V’er die trofee te gunnen. Vooral niet omdat hij een hoop lastige dossiers op tafel had gelegd om zijn taxshift te financieren, zoals het gunstregime voor de tweede woning en dat voor de profsporters en de auteursrechten.

Van Peteghem haalde zijn slag thuis door behoorlijk wat water in zijn wijn te doen. Hij krijgt deze legislatuur geen 600 miljoen maar 300 miljoen euro - 225 miljoen in 2022 en 75 miljoen in 2023 - om de bijzondere bijdrage op de sociale zekerheid (BBSZ) af te bouwen en de werkbonus op te krikken. Dat leidt tot een lastenverlaging van 50 à 150 euro per jaar, en moet de promotieval wegnemen die ontstaat door het verhogen van de minimumlonen. Van Peteghem rekent ook op de hogere fiscale aftrek voor kinderopvang, 14 euro per dag, om werken aantrekkelijker te maken. Maar dat lijkt een dode mus, aangezien de aftrek door de indexering sowieso zou stijgen naar 13,70 euro in 2022.

Daarnaast moest hij andere financieringsbronnen zoeken. 30 miljoen haalt hij op met een taks op vluchten onder 500 kilometer, wat in de lijn ligt met de vergroening van de fiscaliteit. Bij CD&V valt te horen dat er op een vliegticket 1 à 2 euro bijkomt, andere regeringsbronnen hebben het over 10 euro.

Uit de accijnzen op tabak moet hij 120 miljoen extra halen - wat heel optimistisch lijkt. Uit het systeem van het niet-doorstorten van de bedrijfsvoorheffing moet 75 miljoen voortkomen. Dat is een heilig huisje, want zeker 140.000 bedrijven genieten een vrijstelling, voor bijvoorbeeld ploegenarbeid of onderzoek en ontwikkeling. Maar volgens het Rekenhof is het gebruik van die vrijstelling zo uit de klauwen gelopen dat er veel misbruik moet zijn. In 2005, toen de regering-Verhofstadt de autosector een gunstregeling had gegeven, stond het budget op 200 miljoen. Vandaag loopt dat op tot bijna 5 miljard. Van Peteghem wil de misbruiken aanpakken.

Heilige huisjes brokkelen een beetje af

Het gunstregime voor de professionele sporters, dat zo’n 200 miljoen kost, wordt met 43 miljoen ingeperkt.

De regering-De Croo raakt aan nog meer fiscale heilige huisjes, maar het is duidelijk dat de ideologische tegenstellingen te groot waren om echt door te pakken. Het gunstregime voor de professionele sporters, dat zo’n 200 miljoen kost, wordt met 43 miljoen ingeperkt. De verwachting is dat de grootverdieners extra sociale bijdragen moeten betalen maar de voetbalclubs niet drooggelegd worden. De aftrek van de beroepskosten van managerslonen wordt wel ingeperkt. Een andere kleine overwinning voor de linkse partijen is dat voetballers hun pensioen niet meer kunnen opnemen vanaf 35 jaar.

Ook de vrijstelling van sociale bijdragen voor de eerste aanwervingen, waarvan het Rekenhof zegt dat er misbruiken zijn en waarover de socialisten en de MR al weken neus aan neus staan, wordt deels ingedamd. Er komt een plafond tot 4.000 euro, maar aan de lopende contracten wordt niet geraakt. De opbrengst is amper 47 miljoen.

Ook het gunstregime voor de buitenlandse kaderleden van multinationals in België, dat al lang als gul te boek staat, wordt deels ingeperkt. Hetzelfde geldt voor het verlagen van de korting op de brandstofaccijnzen voor de transportsector, de professionele diesel. Dat voordeel wordt gradueel verminderd, om de sector de tijd te geven om zich aan te passen. Over het gunstregime voor de tweede woning werd geen akkoord bereikt.

Raakt Vivaldi over de eigen lat?

Een inspanning van 2 miljard op een tekort van 21 miljard in 2022 is minder dan wat de regering-De Croo zichzelf had voorgenomen. Maar de socialisten wilden niet besparen en de externe druk viel weg, omdat het Europese begrotingskader geschorst is en de groei zo sterk is toegenomen dat de doelstellingen behaald zijn zonder inspanningen.

We hebben de zottigheden kunnen vermijden.
Liberale regeringsbron

De regering-De Croo doet echter iets gelijkaardigs als de Vlaamse regering: hervormingen die in 2022 een bescheiden opbrengst hebben, moeten daarna meer renderen. Vivaldi rekent in 2024 op 1,7 miljard euro extra inkomsten uit 45.000 nieuwe jobs en de terugkeer naar het werk van langdurig zieken. Maar het moet nog blijken of alle arbeidsmarkthervormingen effectief tot meer jobs leiden. Valt dat tegen, dan wordt de ambitie om het Belgische deficit tegen 2024 onder de 3 procentnorm te krijgen onhaalbaar. Ook is lang niet zeker dat België op de geneugtes van een groeibonus kan blijven rekenen, met de piekende energieprijzen, de inflatie en snellere loonindexeringen. Tot slot zijn de inkomsten uit fraude en tabak onzeker en wordt de effectentaks van 430 miljoen alweer aangevallen door beleggers.

Volgens de grootste oppositiepartij N-VA wentelt Vivaldi de opgestapelde schulden op de volgende generatie af door weinig te besparen en maatregelen te overschatten. De partij stelt dat de middenklasse een pak extra belastingen betaalt zonder te genieten van de korting op de stroomfactuur.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud