Advertentie
interview

‘Als we niet opletten, wordt China de klimaatkoploper’

Staatssecretaris voor Relance Thomas Dermine (PS): 'Om de doelstellingen van Parijs te halen moeten alle landen 3,5 procent van hun bbp investeren in de klimaattransitie.' ©Dries Luyten

‘Grote uitdagingen vereisen radicale oplossingen’, stelt staatssecretaris voor Relance Thomas Dermine (PS). Zijn voorstellen: voor 5.000 miljard euro klimaatinvesteringen, bijkomende Europese schulden en het versoepelen van de Maastrichtnormen.

Thomas Dermine leerde de werking van de Europese instellingen goed kennen bij de totstandkoming van het Europese herstelfonds van 750 miljard euro, waarmee de relance na de coronacrisis wordt gefinancierd. De pandemie maakte het mogelijk een huizenhoog taboe te doorbreken: de Europese Commissie gaat voor het eerst geld lenen op de financiële markten voor de hele Europese gemeenschap, iets waartegen de ‘zuinige landen’ onder leiding van Nederland zich wekenlang hadden verzet.

De essentie

  • Staatssecretaris Thomas Dermine (PS) lanceert een pleidooi voor 5.000 miljard euro aan Europese klimaatinvesteringen tussen nu en 2030.
  • Hij denkt daarvoor aan nieuwe Europese schulden en het versoepelen van de Maastrichtnormen.
  • Het is een persoonlijk voorstel van Dermine. Zowel in België als in Europa probeert hij er de komende maanden zieltjes voor te winnen.

Volgens Dermine moet die eenmalige operatie een structureel vervolg krijgen in functie van het klimaat. Hij lanceert zijn persoonlijke pleidooi, dat zowel in België als in Europa tot stevige discussie zal leiden, niet toevallig op de dag dat op Europees niveau het debat over het herzien van de nationale begrotingsregels wordt aangevat. De Maastrichtnormen, waarbij het begrotingstekort van een lidstaat jaarlijks niet boven 3 procent mag uitkomen, zetten volgens veel landen en economen een rem op de publieke investeringen.

In België hebben we de gevolgen gezien van vier decennia dalende publieke investeringen: minder competitiviteit, minder productiviteit en meer sociale uitgaven.
Thomas Dermine
Staatssecretaris voor Relance

‘Niet alleen het klimaat, ook de toekomst van Europa als politiek project staat op het spel in al die discussies', begint Dermine zijn betoog. 'Als we nu niet voluit gaan, verliest de politiek alle legitimiteit, in de eerste plaats bij de jongere generaties. Ik ben heel trots dat we met het Belgische relanceplan en het bijkomende miljard aan investeringen, waartoe de federale regering vorige week heeft beslist, opnieuw bij de mensen komen. Vandaag hebben we de op een na laagste publieke investeringsgraad van Europa. Tegen 2024 klimmen we van 2,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp) naar 3,5 procent, tegen 2030 naar 4 procent.'

'Maar slechts een goeie 50 procent gaat nu naar klimaat, te weinig om klimaatneutraal te worden. Om de doelstellingen van Parijs te halen moeten alle landen 3,5 procent van hun bbp investeren in de klimaattransitie. Daarom zeg ik dat Europa de komende tien jaar werk moet maken van een investeringsplan van 5.000 miljard euro. Die ambitie hebben we nodig om koploper te blijven, want China is ons aan het inhalen. China zit vandaag al aan een jaarlijkse investeringsgraad van 2,7 procent van zijn bbp. De ambities botsen met de begrotingsnorm van 3 procent. Daarom bepleit ik immuniteit voor groene investeringen.’

5.000 miljard euro, dat klinkt als absurd veel geld.

Thomas Dermine: ‘Het verleden heeft bewezen dat de mensheid energietransities aankan. In de 19de eeuw zijn we van paardenkracht op steenkool overgeschakeld en is massaal in spoor- en waterwegen geïnvesteerd. Na de Tweede Wereldoorlog zijn we van steenkool naar petroleum gegaan en hebben we massaal geïnvesteerd in snelwegen. Tijdens die transities investeerden we 7 tot 8 procent van het bbp in publieke infrastructuur.'

'Vandaag zitten de meeste Europese lidstaten aan 2 tot 5 procent. Als we de komende tien jaar 5.000 miljard euro investeren, stijgt de Europese schuldgraad van 100 naar 137 procent van het bbp. Dat is relatief, want bij de huidige rentestanden is het risico op langetermijnschuld beperkt. Na de Tweede Wereldoorlog zaten landen als het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk op een schuldgraad van 200 procent.’

U wilt uw voorstel financieren via nieuwe Europese schulden. Dat lijkt politiek onhaalbaar.

Dermine: ‘Ik heb daar al een tijdje gesprekken over met collega’s uit andere lidstaten. Niemand heeft me al gezegd dat het waanzin is. Maar ik ben niet naïef. Uiteraard wordt het een politiek gevecht. Maar het is mogelijk. De manier waarop de Europese Commissie het herstelfonds vorm heeft gegeven, plaveit de weg. We kunnen exact dezelfde financiële instrumenten, dezelfde coördinatie tussen lidstaten en de Commissie en dezelfde manier van evalueren gebruiken om er een permanent mechanisme voor het klimaat van te maken. In een tempo van 500 miljard euro per jaar.'

Het verleden heeft bewezen dat de mensheid energietransities aankan.
Thomas Dermine
Staatssecretaris voor Relance

'20 à 40 procent van de financiering kan gehaald worden uit Europese fraudebestrijding en fiscaliteit, zoals een minimumbelasting voor multinationals, een digitaks en een koolstoftaks. De rest kan komen van de uitgifte van Europees schuldpapier via de Europese Centrale Bank.’

Uw ambitie siert u, maar dat België de jongste decennia heeft ingeteerd op investeringen, komt net omdat uw partij niet bereid was in de structurele sociale uitgaven te snijden. U zegt A, maar niet B.

Dermine: ‘Kijk, in de jaren 50 hebben we massaal in infrastructuur geïnvesteerd. Dat heeft van Vlaanderen een aantrekkingspool gemaakt voor buitenlandse bedrijven, met grote welvaart als gevolg. De jongste 40 jaar hebben we het resultaat gezien van dalende publieke investeringen in infrastructuur en onderzoek en ontwikkeling: een dalende competitiviteit en productiviteit en stijgende sociale uitgaven. Het ene kan niet los gezien worden van het andere.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud