Amper twee op de vijf vliegtuigpassagiers gescreend

De massale screenings van vliegtuigpassagiers in de strijd tegen het terrorisme leidden al tot meer dan 280 controles. Maar er is nog geen enkele terrorist mee aangehouden. ©BELGA

Sinds januari vorig jaar heeft ons land een ‘Passagiersinformatie-eenheid’ (BelPIU) die alle vliegtuigpassagiers moet screenen, maar amper twee op de vijf worden al gescreend.

Het team, dat is ondergebracht bij het Crisiscentrum, bestaat uit experts van de federale politie, de Staatsveiligheid, de militaire inlichtingendienst en de douane. Die moeten alle data verwerken van vliegtuigpassagiers die hier vertrekken, aankomen of doorreizen. De experts krijgen onder andere de namen, adresgegevens, factuurgegevens, geboortedata en paspoortnummers van passagiers binnen, zowel 48 uur voor het opstijgen als wanneer de gate sluit.

Niet elke hit in een databank leidt tot actie op het terrein. Als iemand die vermoedelijk radicaliseert naar Turkije vliegt, kan dat gewoon nuttige info zijn.
Yves Stevens
Woordvoerder Crisiscentrum

De screenings zijn van start gegaan in april vorig jaar, maar vandaag wordt amper 38 procent gescreend. Dat bevestigt Yves Stevens, woordvoerder van het Crisiscentrum. Bij de opstart ging het om 28 procent. De vorige minister van Binnenlandse Zaken, Jan Jambon (N-VA), had in oktober nog beloofd dat eind vorig jaar al 75 procent van de passagiers zou worden gescreend.

Verschillende reservatiesystemen

Volgens Stevens is het niet evident elke vliegtuigmaatschappij aan het systeem te koppelen. ‘Ze werken met verschillende reservatiesystemen en dat maakt het technisch moeilijker. Maar we hopen snel een grote stap voorwaarts te zetten. De eerste aangesloten vliegtuigmaatschappij was Brussels Airlines. Welke maatschappijen nog niet zijn aangesloten, willen we om veiligheidsredenen niet verklappen. Maar in de Europese Unie is België echt wel een koploper voor de invoering van de pnr-screenings (‘passenger name record’).’

Hoewel die screenings zijn ingevoerd na de terreuraanslagen in Parijs en vooral een wapen zijn in de strijd tegen het terrorisme, is nog geen enkele terrorist aangehouden dankzij de doorgespeelde passagiersgegevens. Dat blijkt uit cijfers die N-VA-Kamerlid Koenraad Degroote opvroeg bij minister van Binnenlandse Zaken Pieter De Crem (CD&V).

17
mensen
De 287 controles op Brussels Airport hebben bij de politie geleid tot 12 zaken waarbij 17 mensen zijn aangehouden.

Tussen 1 april en 1 december vorig jaar zijn op Brussels Airport 287 controles uitgevoerd, nadat overeenkomsten waren gevonden tussen de passagiersgegevens, de databanken van onze veiligheidsdiensten en zoekopdrachten op basis van profielen. Die controles hebben bij de politie geleid tot 12 zaken waarbij 17 mensen zijn aangehouden. Die hadden niet met terrorisme te maken, wel met drugshandel, mensensmokkel, parentale ontvoering, fraude en cybercriminaliteit. Ook de douane heeft 11 positieve controles uitgevoerd dankzij de screenings.

37 van de uitgevoerde controles hadden wel te maken met activiteiten van terrorisme of radicalisme, maar die leidden alleen tot informatieverslagen of processen-verbaal. ‘Niet elke keer als er een hit in een databank is, volgt actie op het terrein’, benadrukt Crisiscentrum-woordvoerder Stevens. ‘Als bijvoorbeeld iemand van wie vermoed wordt dat hij radicaliseert naar Turkije vliegt, kan dat nuttige info zijn waar de diensten verder op werken.’

De resultaten zijn minder spectaculair dan die waar de vorige minister van Binnenlandse Zaken Jambon mee uitpakte in de zomer van 2018. Hij focuste toen op de ‘834 mensen’ die al een hit hadden opgeleverd dankzij de screenings. Maar lang niet elke automatische hit blijkt een terechte hit te zijn waarvoor een controle nodig is.

screening trein-en bus- passagiers Nog niet bezig

Al in juli 2018 zette de regering-Michel het licht op groen voor twee proefprojecten om ook de data van trein- en busreizigers te screenen. Het eerste project draait om de hogesnelheidstrein Eurostar en loopt samen met het Verenigd Koninkrijk.

Het tweede, in samenwerking met de maatschappij Flixbus, focust op internationale bussen. Maar die screenings zijn nog niet aan de gang. De Koninklijke Besluiten erover zijn pas deze maand gepubliceerd.

Er is nog technisch overleg nodig met zowel Eurostar als Flixbus, vertelt Yves Stevens, de woordvoerder van het Crisiscentrum. Er is ook al overleg gestart over screenings van het internationaal maritiem passagiersvervoer (niet de binnenscheepvaart).

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect