Antiwitwascel ontdekt peulschil van miljarden euro's drugsgeld

De opbrengsten van de drugshandel worden nog amper gedetecteerd in ons land. Terwijl de antiwitwascel alleen al de cocaïne die hier passeert op 30 miljard euro schat, kon de cel vorig jaar slechts 11,51 miljoen euro potentieel drugsgeld signaleren aan het gerecht.

Hoeveel misdaadgeld circuleert in ons land en hoeveel wordt er gedetecteerd? De Tijd kon exclusief het nieuwe jaarverslag van de Belgische antiwitwascel inkijken. Daarin lezen we dat de cel vorig jaar voor ruim 1,538 miljard euro aan verdachte geldverrichtingen doorspeelde aan het gerecht. Dat ligt in lijn met de bedragen van de vorige jaren. Al dat potentieel misdaadgeld dook op in de 1.065 dossiers die de antiwitwascel doorgaf aan de parketten.

Tientallen sectoren en beroepen moeten die verdachte geldtransacties melden aan de antiwitwascel, die officieel de Cel voor Financiële Informatieverwerking (CFI) heet. Vorig jaar kwamen er 25.991 meldingen binnen. Dat is 22 procent minder dan in 2018. De daling komt er niet omdat minder verdacht geld opgemerkt wordt, ze heeft vooral te maken met één betalingsinstelling die haar meldingswijze heeft aangepast. De banken, de belangrijkste bron van witwasmeldingen, deden nog 11.237 meldingen, meer dan het jaar voordien. Ook Bpost deed een recordaantal witwasmeldingen (1.470 tegenover 1.066 in 2018). En er deden nog nooit zo veel notarissen aangifte bij de cel (345 tegenover 290 in 2018)

11,51 miljoen €
Gedetecteerd drugsgeld
In de dossiers die de antiwitwascel vorig jaar doorspeelde aan het gerecht was er nog maar sprake van 11,51 miljoen euro dat afkomstig was uit de illegale drugshandel.

Een ander cijfer in het jaarverslag is wel verontrustend. In de dossiers die de antiwitwascel doorspeelde aan het gerecht was sprake van slechts 11,51 miljoen euro afkomstig uit illegale drugshandel. Een peulschil als je weet dat in de gemelde dossiers sprake was van 311 miljoen euro uit ernstige fiscale fraude, 299 miljoen uit illegale wapenhandel en 228 miljoen euro uit sociale fraude. Slechts 11 miljoen euro drugsgeld, verspreid over 127 doorgespeelde dossiers, is bitter weinig.

Zeker als je elders in het jaarverslag leest welke miljardenomzet de drugshandel volgens de antiwitwascel draait in België. De cel verwijst naar de recordvangsten die de douane vorig jaar deed in de haven van Antwerpen: 61,8 ton cocaïne. 'Ook de inbeslagnames van heroïne, cannabis en synthetische drugs piekten in 2019. De bedragen die overeenkomen met deze inbeslagnames zijn astronomisch. De straatwaarde van de in beslag genomen cocaïne alleen al bedraagt meer dan 3 miljard euro.’

‘De meest optimistische schattingen gaan ervan uit dat 10 procent van de invoer onderschept wordt, wat de totale jaarlijkse omzet van de cocaïne die via België ingevoerd wordt op het fenomenale bedrag van 30 miljard euro zou brengen. Ook al gaat het slechts om een ruwe schatting, de cijfers geven wel een goed beeld van de enorme omvang van het witwasaspect dat verbonden is aan de drugshandel.’

Hoe kunnen die miljarden drugsgeld ontsnappen aan de grootscheepse witwasdetectie die al sinds de jaren 90 bezig is, net om het drugsgeld te pakken? De antiwitwascel geeft aan dat ook in andere dossiers, zoals die over sociale en fiscale fraude, drugsgeld kan zitten. Zo is er 151 miljoen euro gedetecteerd in dossiers van ‘georganiseerde misdaad’. Ook zouden de gedetecteerde drugsgelden vooral komen van de kleinere tussenhandelaars en niet van de top van de criminele organisaties.

Maar de belangrijkste oorzaak lijkt te zijn dat miljarden euro’s drugsgeld worden witgewassen via kanalen die ontsnappen aan het witwasdetectiesysteem. Onder andere via virtuele munten en andere nieuwe betaalsystemen, transporten van cash geld, cash die wordt gestort op rekeningen van schermvennootschappen actief in sectoren met veel cash geld, overdrachten naar de Verenigde Arabische Emiraten, Marokko en Turkije om na veel omwegen te investeren in vastgoed in binnen- en buitenland, constructies om het geld met de gewone (internationale) handel te vermengen, transacties in de goksector...

Nog een grote uitdaging is meer doen met de geldstromen die wél nog ontdekt worden. Tussen 2010 en 2019 zijn 633 vonnissen uitgesproken over dossiers die de antiwitwascel doorspeelde aan het gerecht. Dat leverde ‘slechts’ 308 miljoen euro op aan boetes en verbeurdverklaringen. Als we alle bedragen optellen die sinds 2010 voorkwamen in de dossiers die de antiwitwascel doorspeelde aan het gerecht, ging het om 13 miljard euro. Het is logisch dat niet alle dossiers een resultaat opleveren, maar 308 miljoen op 13 miljard euro is heel weinig. Al besluit Philippe de Koster, de voorzitter van de antiwitwascel, dat het effect van alle preventieve witwasmaatregelen niet alleen aan die vonnissen mag worden afgemeten, omdat de cel bijvoorbeeld ook info deelt met andere overheidsdiensten en een belangrijke internationale rol speelt.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud