Auteursrechten, de creatieve ontsnappingsroute

©REUTERS

Auteurschap is de creatieve ontsnappingsroute van de jongste jaren. Tien jaar geleden werden voor 28 miljoen euro aan auteursrechten aangegeven, in het coronajaar 2020 was dat meer dan 200 miljoen. Hoe hard snijdt het mes van Van Peteghem?

Toen toenmalig minister van Financiën Didier Reynders (MR) in 2008 met het nieuwe stelsel op de auteursrechten op de proppen kwam, besloten alle grote mediahuizen hun freelance journalisten voor 100 procent in auteursrechten uit te betalen. Regionale medewerkers konden zo jarenlang werken aan een tarief van 15 procent -mét forfaitaire kostenaftrek erbovenop-, maar velen kregen het ook aan de stok met de fiscus en zelfs de BBI. Na enkele rechtszaken werd uiteindelijk een ruling afgesloten waarbij de helft van de vergoedingen opnieuw regulier belast loon werd.

De essentie

  • De aangiftes van auteursrechten zijn de jongste tien jaar vertienvoudigd. Ze worden niet alleen gebruikt in de kunst- en mediasector, maar ook door consultants, advocaten, professoren, architecten en softwareontwikkelaars.
  • Minister van Financiën Vincent Van Peteghem wil met zijn fraudeplan de misbruiken uit het systeem halen.
  • Details zijn nog niet bekend, maar het zou de intentie zijn op te treden waar auteursrechten alleen nog worden gebruikt voor optimalisatie van loonpakketten en dus discriminatie vormen.
  • Auteursrechten worden belast aan een tarief van 15 procent met forfaitaire kostenaftrek.

Het is maar een voorbeeld van de vele manieren waarop het stelsel van de auteursrechten zeer ruim toegepast wordt sinds het in het leven werd geroepen. ‘Van alle aanvragen voor een ruling die de Dienst Voorafgaande Beslissingen binnenkrijgt, gaan de meeste over de toepassing van auteursrechten’, zegt Jef Wellens, fiscalist van Wolters Kluwer. Ruim 38.000 landgenoten genoten in 2018 op een of andere manier van het systeem, volgens de Hoge Raad van Financiën. Veel rulings krijgen ook groen licht.

Ik hoop dat het kind niet met het badwater wordt weggegooid. In de IT-sector zijn auteursrechten heel belangrijk.
Bart Van Besien
Advocaat

Het stelsel werd in het leven geroepen voor artiesten die soms jaren aan een project werken en die al hun inkomsten wegbelast zien worden doordat die in één keer uitgekeerd worden. Omdat het heel moeilijk te definiëren is wat ‘kunstzinnig’ is, werd het stelsel de facto opengesteld voor alles waar auteursrechten voor te krijgen zijn. Dat is het geval als iets nieuws bedacht en gecreëerd wordt, dat ook origineel is. In dat geval wordt die prestatie tot zowat 62.000 euro als een roerende inkomsten gezien en dus veel lichter belast.

De jongste jaren zijn vooral IT-bedrijven het stelsel gretig gaan gebruiken voor softwareontwikkeling. ‘Dat valt onder het auteursrecht’, zegt Bart Van Besien, advocaat van het kantoor Finnian & Columba, dat gespecialiseerd is in de materie.

‘De rulingdienst kijkt wel nauwkeurig toe waarvoor het wordt toegepast. Het stelsel kan alleen worden toegekend voor de uren dat iemand met ontwikkeling bezig is, niet voor projectleiders of mensen die software testen of bugs eruit halen. Dat is voor de sector een heel goed systeem: het stelt bedrijven in staat om softwareontwikkelaars aan zich te binden. In die zin hoop ik dat het kind niet met het badwater wordt weggegooid en de IT-sector niet wordt getroffen’, zegt Van Besien.

De vraag kan gesteld worden of dit niet beter in de grote fiscale hervorming meegenomen kan worden in plaats van in een fraudeplan.

Website van de cardioloog

De advocaat begrijpt wel waar misbruiken kunnen zitten. Van Besien: ‘Ik heb eens de vraag gekregen van een cardioloog of hij auteursrechten kon aangeven voor zijn website of opleidingen. Blijkbaar maakten boekhouders in de medische wereld publiciteit voor dat soort toepassingen, terwijl er niet eens een ruling was.’

Die misbruiken wil minister van Financiën Vincent Van Peteghem eruit. In de teksten uit zijn fraudeplan valt af te leiden dat het de bedoeling is de definitie van auteursrechten in de fiscale en sociale wetgeving op elkaar af te stemmen en discriminaties met mensen die in loon uitbetaald worden weg te werken. In de IT-sector klinkt het bijvoorbeeld dat start-ups benadeeld worden omdat een ruling de tussenkomst van een advocatenkantoor vergt. Of dat betekent dat hele sectoren -zoals de IT - eruit vallen, wordt nog niet beantwoord. In regeringskringen valt te horen dat het de bedoeling is op te treden als het alleen nog om optimalisatie van loonpakketten gaat.

De vraag kan dan gesteld worden of dat dan niet moet worden meegenomen in de grote fiscale hervorming, waar bijvoorbeeld ook de bedrijfswagens in de weegschaal liggen. De regering plant overleg met de betrokken sectoren. Ook de forfaitaire kostenaftrek die bij het stelsel hoort, wordt onder de loep genomen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud