Belgische diplomaten jarenlang bespioneerd door Amerikanen

Via het Zwitserse bedrijf Crypto AG spioneerde de CIA wellicht in ons land.

Alle vertrouwelijke berichten die onze diplomaten verstuurden vanuit de ambassades naar het hoofdbestuur in Brussel en omgekeerd zijn vermoedelijk drie decennia bespioneerd door Amerikaanse en Duitse spionnen.

'Blijf weg van Huawei', waarschuwen de Amerikanen alle Europese landen, met het doembeeld dat de Chinezen via achterpoortjes in hun technologie onze communicatie zullen bespioneren. Maar het nieuws dat The Washington Post vorige week onthulde, doorprikt die waarschuwing. De Amerikaanse geheime dienst CIA heeft zelf decennia gevoelige communicatie afgeluisterd die landen wereldwijd verstuurden via zogeheten cryptomachines, die ze kochten bij het Zwitserse Crypto AG. De CIA was samen met de Duitse geheime dienst BND stiekem eigenaar van dat bedrijf. De Amerikanen en de Duitsers bezorgden aan de landen die ze wilden bespioneren cryptomachines die ze in enkele seconden konden kraken.

De lijst met landen die het slachtoffer waren van de jarenlange spionage leest als een logische opsomming van Amerikaanse 'doelwitten', zoals Iran, Irak, Syrië, Libië, Algerije, Egypte, India, Pakistan, Brazilië, Argentinië en Chili. Dat de Amerikanen en de Duitsers hun bondgenoten, zoals Frankrijk, Nederland en het Verenigd Koninkrijk, cryptomachines gaven die niet te kraken vielen, was aan gangbare praktijk.

Maar vorige week lekten in De Tijd twee passages uit de geheime verslagen van de CIA en de BND uit die aangaven dat België als bondgenoot toch een doelwit zou zijn geweest. De hamvraag bleef welke Belgische overheidsdiensten de machines hadden gebruikt en hoe lang.

Van 1952 tot ongeveer 1980 zijn de machines gebruikt om alle telexen te versleutelen die de ambassades uitwisselden met het hoofdbestuur in Brussel.
Arnaud Gaspart
woordvoerder van Buitenlandse Zaken

Dinsdag kwam De Tijd te weten dat de Belgische diplomatie drie decennia gebruikmaakte van de cryptomachines van het Zwitserse bedrijf dat de Amerikanen in handen hadden. 'We hebben het nagetrokken en Buitenlandse Zaken heeft tussen 1952 tot ongeveer 1980 gebruikgemaakt van Crypto AG-toestellen', zegt Arnaud Gaspart, de woordvoerder van Buitenlandse Zaken. 'Destijds was er natuurlijk nog geen e-mail. Die machines werden gebruikt om alle telexen te versleutelen die de ambassades uitwisselden met het hoofdbestuur in Brussel en tussen ambassades onderling.'

'Vandaag gebruiken we de toestellen van Crypto AG natuurlijk niet meer', benadrukt de woordvoerder. Er zijn nog geen stappen gezet om de Amerikanen en de Duitsers om uitleg te vragen. 'We zijn vooral bezig geweest met nagaan of we die machines hadden of niet. Dat was een eerste stap. Dat blijkt dus het geval. Nu moeten we nagaan of we effectief getroffen zijn: of we bij de landen zaten die opzettelijk minderwaardige machines kregen.'

Dat onze diplomaten op die manier tientallen jaren zijn bespioneerd door de Amerikanen en de Duitsers lijdt nog weinig twijfel. In een zeer geheim evaluatierapport van 96 pagina's dat de CIA in 2004 opstelde over deze operatie-Rubicon staat volgende passage over België: 'Verschillende klanten, in het bijzonder Brazilië, België en Italië, waren waardevol voor de verheldering die hun rapporten boden over diplomatieke gebeurtenissen wereldwijd.' De Tijd kreeg de gelekte passages vorige week in handen via het Nederlandse onderzoeksplatform Argos, dat net als The Washington Post toegang kreeg tot de documenten.

De CIA probeerde sinds de jaren 50 greep te krijgen op het Zwitserse bedrijf Crypto AG, ook bekend als Hagelin en destijds de internationale marktleider in zijn branche. In 1970 stapte de BND naar de Amerikanen met het voorstel in het grootste geheim aandelen in het Zwitserse bedrijf te kopen. De operatie kreeg eerste de codenaam Thesaurus en later Rubicon. Zelfs het personeel van Crypto AG mocht niet weten van de operatie en dat er met hun machines werd geknoeid.

Vandaag krijgen onze ministers van Defensie en Justitie in de Kamer vragen van parlementsleden over het spionageschandaal. Vorige week liet onze militaire inlichtingendienst ADIV al weten dat ze de impact onderzoekt. Welingelichte bronnen melden aan De Tijd dat de schade bij het leger, in tegenstelling tot onze diplomatie, meevalt. Defensie zou in de jaren 50 cryptomachines van het Zwitserse bedrijf hebben aangekocht en tot midden de jaren 60 hebben gebruikt. Ze zijn ingezet om de communicatie van onze militairen over operaties in het buitenland te versleutelen.

Daarna zou het leger alleen nog toestellen hebben gebruikt die 'door de Europese Unie en de NAVO waren gecertificeerd' voor het versleutelen van geclassificeerde info. Die machines 'werden geproduceerd in twee Europese landen'. Momenteel ontwikkelt ons land eigen, nationale encryptieproducten in samenwerking met de Belgische industrie en universiteiten.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud