interview

De balans | Khalid Benhaddou

©BELGA

Op nieuwjaarsdag werd de Gentse imam en deradicaliseringsexpert Khalid Benhaddou (31) in Zaventem aan de grond gehouden. Hij wilde naar Mexico maar mocht het Amerikaanse luchtruim niet in. Pijnlijk voor iemand die wordt geroemd om zijn bijdragen tot verbinding. Hier maakt hij zijn persoonlijke balans op.

Wat zijn uw belangrijkste activa?
‘Ik heb een minimum aan welstand nodig om mijn maatschappelijke taak uit te voeren. Ik put veel uit boeken. Mijn geluk is dat ik dat meteen kan omzetten in de praktijk. Ik ben ook goed omkaderd door medewerkers, bij het Centre of expertise for Intellectual Reformation Research and Advice (Cirra) en als coördinator van het onderwijsnetwerk islamexperts. In mijn auto breng ik veel tijd door, en niet altijd al rijdend. Tijdens ‘springuren’ zit ik vaak aan een tankstation of langs de weg te lezen, te bezinnen. Dat is dan alleen zijn, tot rust komen. Zo ontstaat een band met die auto. Immaterieel is mijn familie cruciaal, naast het spirituele: me terugtrekken uit de ratrace, bidden, even naar de Koran luisteren en daarvan genieten.’

Wie heeft in u geïnvesteerd?
‘Ik dank alles aan mijn ouders: een gastarbeider en een huisvrouw. Allebei laagopgeleid brachten ze zes kinderen groot en investeerden ze enorm in ons onderwijs. Toen een toegewijde imam me op 12-jarige leeftijd de Koran uit het hoofd liet leren werd de basis gelegd voor mijn langetermijnrol, en de weerklank die ik nu krijg. Toen ik zelf nog min of meer vastzat in het traditionele, conservatieve denken, reikte mijn jeugdvriend Ibrahim El Omari lectuur aan, waardoor een nieuwe wereld openging.’ ‘Anderen verlichtten me onrechtstreeks, zonder dat ze het zelf beseften. Nog anderen bleven op afstand, zoals de in 2010 overleden filosoof Mohammed Abed alJabri: misschien wel de grootste hedendaagse islamitische denker. Alle moslims zouden zijn werk moeten doorgronden.’

Investeert u in anderen?
‘Van ’s morgens tot ’s avonds probeer ik mensen uit te nodigen tot zelfreflectie en andere inzichten bij te brengen. Ik heb duizend scholen bezocht, tienduizenden leerkrachten en honderdduizenden leerlingen toegesproken, trok naar zorginstellingen, bedrijven, enzovoort. De prijs daarvoor is dat ik minder in familie en vrienden investeer. Op momenten zoals deze week heb ik ernstige twijfels bij de vraag of dat offer loont. Maar de rationele islam is mijn missie, mijn heilige overtuiging.’

Gaat u soms in het rood?
‘Ik heb al lang steken in het hart, wat volgens de dokters stressgerelateerd is. Er gaan alarmbellen af maar ik slaag er niet in een fundamentele omslag te maken. Mentaal ben ik weerbaarder. Spiritualiteit helpt daarbij. Om er even uit te zijn reis ik ook graag, ook alleen. Mijn geplande reis naar Mexico zat in dat kader. Ik wilde mezelf fysiek opladen. Het incident voelt ook als een persoonlijk faillissement: alsof alles wat ik heb gedaan niets heeft uitgehaald en we weer bij af zijn. Dat vreet aan mijn moraal.’

Wat is de mooiste raad die u kreeg?
‘Toen ik imam werd, wist mijn moeder goed wat dat betekende. In het Berbers zei ze: ‘Trouw nooit met een functie, wel met je waardigheid, en blijf bescheiden.’ Misschien is zij dat al vergeten, maar ik draag het altijd mee. Waardigheid is alles. Je mag die nooit opofferen. Maar net daarin werd ik deze week gekrenkt, al zijn er daarna verontschuldigingen gekomen.’

Hebt u al mensen afgeschreven?
‘Ik zoek honderd redenen waarom iemand zich op een bepaalde manier kan gedragen. Je zal me zelden of nooit hard zien terugslaan.’

Is uw balans in evenwicht?
‘Daar werk ik naartoe. Dit jaar ga ik trouwen. In de toekomst zal meer tijd naar mijn dierbaren gaan, en zal ik andere zaken afbouwen. Bijdragen tot een maatschappij waarin we iets minder angstig zijn en elkaar met empathie in de ogen kijken, zou mijn mooiste nalatenschap zijn. Daarin ben ik optimistisch van wil en pessimistisch van rede. Als ik de analyse maak, zie ik verruwing, maar je hebt wat optimisme nodig om het tij te keren.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud