De man die CD&V naar een veilige haven moet loodsen

Over de strategische keuzes voor CD&V laat Coens niet in zijn kaarten kijken, zeker als het over de federale formatie gaat. ©Bloomberg

Joachim Coens speelt zijn managerkwaliteiten als havenbaas uit om de nieuwe voorzitter te worden van CD&V. Maar heeft die partij een goede manager nodig of iemand die de partij nieuw leven kan inblazen? Jongerenvoorzitter Sammy Mahdi is niet kansloos.

In Zeebrugse havenkringen gaan ze ervan uit dat Joachim Coens op 6 december de sleutels van zijn kantoor op de derde verdieping aan de Isabellelaan 1 en die van zijn bedrijfswagen, een Lexus hybride, afgeeft. Weinigen twijfelen eraan dat de topman van de haven van Zeebrugge naar Brussel vertrekt om er zijn intrek te nemen op de achtste verdieping in de Wetstraat 89 als nieuwe voorzitter van CD&V.

Dat Coens na 18 jaar de haven van Zeebrugge te hebben geleid, wil terugkeren naar zijn oude liefde, de politiek, is iets waar niemand van opkijkt. ‘Coens was het niet beu’, zegt Carla Debart, de topvrouw van de Chinese scheepvaartgroep Cosco, ‘maar hij zat er natuurlijk al lang. Hij is de politieke microbe nooit kwijtgeraakt. Hij is ook burgemeester van Damme. Waarschijnlijk denkt hij: ‘Als ik het nu niet doe, komt het er nooit meer van.’’

Joachim Coens

Geboren in Brugge in 1966.

Burgerlijk bouwkundig ingenieur (KU Leuven, Delft), zoon van ex-minister Daniël Coens.

Werkte van 1990 tot 1995 bij de bouwgroep Besix en is sinds 2001 topman van de haven van Zeebrugge. In de periode daartussen was hij Vlaams Parlementslid voor CD&V.

Van 1995 tot 2014 was hij schepen van de stad Damme. In 2014 werd hij er burgemeester en is dat nog steeds.

Hij is o.a. bestuurder bij Waterwegen Zeekanaal, Voka West-Vlaanderen, AZ Sint Lucas, Concertgebouw Brugge, VTI Brugge, Europacollege en directielid TMVW.

 

Coens zelf verwijst naar zijn vader, Daniël Coens, die op 53-jarige leeftijd stierf. ‘Ik ben nu ook 53 jaar. Wie weet hoeveel tijd rest me nog? Je stelt je de vraag wat belangrijk is om nog te doen. Dan zie je hoe mensen de politiek de rug toekeren en hoe CD&V het moeilijk heeft’.

Coens gaf deze bedenkingen ook mee in een Facebookpost, die een open sollicitatiebrief voor de job van partijvoorzitter was. Daarin liet hij verstaan dat de partij moet worden omgevormd tot een beweging, wil ze nog relevantie hebben. Als een ‘volleerde tjeef’ stak hij zo zijn teen in het water om te voelen wat de temperatuur was.

Hilde Crevits

De tekst stond amper op Facebook of Hilde Crevits hing al aan de lijn. De twee kennen elkaar heel goed van toen zij nog minister van Mobiliteit was.

Het was snel duidelijk dat Coens kon rekenen op Crevits’ steun. Haar eerste keuze was nochtans de populaire burgemeester van Roeselare Kris Declercq, maar dat ging niet door.

Als de kandidaat van West-Vlaanderen - hét electorale bolwerk van CD&V - en met de steun van leading lady Crevits wist Coens dat hij een goede kans maakte. In de christendemocratie klinkt zijn achternaam nog altijd als een klok.

Flinke deuk

‘Coens heeft wel zijn nek uitgestoken’, zegt een insider. ‘Als hij niet bij de laatste twee kandidaten was geweest, had zijn carrière een flinke deuk gekregen. Volgens mij had hij het gevoel dat hij een serieuze kans maakte. Hij had vooraf niet afgetoetst of hij het moest doen, maar wel of hij een kans maakte. Dat hij terug de politiek in moest, wist hij al lang.’

Coens maakte geen verkeerde inschatting. In de eerste ronde kreeg hij 26 procent achter zijn naam, het grootste aantal van de zeven kandidaten. In de tweede ronde neemt hij het op tegen jongerenvoorzitter Sammy Mahdi, met 19 procent de tweede.

De nieuwe voorzitter moet CD&V weer tot leven wekken. Dat is de uitdaging waarvoor Joachim Coens staat.
anonieme werkgeversbron

Toch is het nog geen gelopen koers. ‘De sterktes van Coens zijn tegelijk zijn zwaktes’, merkt een CD&V-topper op.

Coens heeft met West-Vlaanderen een sterke electorale basis, maar de partij heeft misschien eerder nood aan iemand die de verloren provincies kan heroveren. ‘We moeten opletten dat we niet eindigen als de CDWL: christendemocratisch, West-Vlaams en Limburgs’, merkte CD&V-parlementslid Koen Van den Heuvel al op.

Jong en stedelijk

Coens’ troef is dat hij symbool staat voor de lokale burgemeesters die meer dan ooit de kracht van de partij uitmaken. Maar wat CD&V waarschijnlijk nog meer nodig heeft, is een jong en stedelijk profiel. Dat is Mahdi op het lijf geschreven.

We moeten opletten dat we niet eindigen als de CDWL: christendemocratisch, West-Vlaams en Limburgs.
Koen Van den Heuvel
CD&V-parlementslid

Coens kon zich in de campagne een smoel geven door zich schrap te zetten tegen het paars-groene offensief over abortus en euthanasie. Daarmee zette hij zich op de christelijk-conservatieve ethische lijn die de christendemocratie altijd heeft aangehouden.

Alleen heeft de partij de voorbije jaren ook in ethische kwesties een evolutie gekend. De achterban heeft niet meer de oude katholieke reflexen. Mahdi zet als jongerenvoorzitter een modernere ethische lijn uit en doet een appel aan de jongere generatie.

Dehaene

‘Is Coens niet al te veel de kandidaat van het verleden?’, vraagt een CD&V’er zich af. ‘Coens belichaamt de CD&V als de machtspartij van weleer die voort kan doen zoals ze altijd heeft gedaan. Hij heeft niet anders gekend. Hij haakte af toen Jean-Luc Dehaene de patron was en CD&V nog de staatsdragende partij was die de lakens uitdeelde. Toen CD&V in 1999, na de dioxinecrisis, van de macht werd verdreven, besliste hij de nationale politiek vaarwel te zeggen.

‘In maart 2001 zat ik zes jaar in het Vlaams Parlement, even lang als ik voordien voor Besix had gewerkt’, zegt Coens. ‘Paars-groen was aan de macht gekomen en ik zat in de oppositie. Is dat nu voor de rest van mijn dagen?, vroeg ik mij af. Toen kwam de kans om topman van de haven van Zeebrugge te worden.’

Ons kent ons

In de achterkamertjes van het Brugse stadhuis wordt al druk vergaderd over de opvolging van Coens als CEO van het havenbestuur. De burgemeester van Brugge, Dirk De fauw (CD&V), tevens voorzitter van het Zeebrugse havenbestuur, heeft al ‘verschillende’ officieuze kandidaturen ontvangen. Maar men wil zijn tijd nemen in Brugge dat voor 98 procent eigenaar is van de haven. De directeur beleid en strategie Rik Goetinck gaat over de tongen als ad interim-CEO, zodat men de tijd kan nemen om een opvolger voor Coens te zoeken.

In la Flandre profonde is het ‘ons kent ons’, ook als het gaat over het runnen van een haven. Een open procedure om een opvolger te vinden voor Coens lijkt niet aan de orde en dus dreigt het opnieuw een politieke benoeming te worden. Volgens topvrouw Carla Debart van de Chinese scheepvaartgroep Cosco zou dat een gemiste kans zijn. ‘Het zou Zeebrugge geen kwaad doen als voor een partijneutrale figuur uit de zakenwereld werd gekozen. Het is een opportuniteit om dat te doen, zoals Antwerpen al heeft gedaan’.

 

‘Maar de roep om verandering bij de achterban is groot’, meent een partijtopper. ‘Daar hebben alle kandidaten zich op verkeken. Door luid te roepen dat het anders moet, maar campagne te voeren met het ‘moedige midden’-verhaal, schoten bijna alle kandidaten zich in de voet.'

'Om voorzitter te worden, moet je de leden overtuigen. Die willen verandering. Om voorzitter te blijven, moet je daarna de kiezer overtuigen. Het klopt dat die nog altijd een centrumkoers wil. Maar nu zijn eerst de leden aan zet. Vandaar dat Mahdi niet kansloos is. In de partij leeft het sentiment dat hij de man is die we nodig hebben.’

Maar misschien is de uitdaging voor de nieuwe voorzitter nog veel zwaarder. ‘Hij moet die partij opnieuw tot leven wekken’, wordt opgemerkt. ‘Of Coens daarvoor de geknipte man is, is nog de vraag.’

Noeste werker

‘Hij is intelligent, een noeste werker, geeft nooit op en is zeker een goede manager’, klinkt het in economische kringen. ‘Anders kan je geen 18 jaar een haven runnen.'

Is Coens niet al te veel de kandidaat van het verleden?
CD&V'er

'Maar is hij een sterke strateeg? Heeft hij in Zeebrugge een goede strategie gevoerd? Hij bouwde de kusthaven uit tot een belangrijke auto-, lng-, en rorohaven. Maar voor de containertrafiek was Zeebrugge tot voor kort op sterven na dood en in de achterhaven ligt nog veel lege ruime. Zijn gelobby voor de verbreding van het Schipdonkkanaal om de haven te ontsluiten, mislukte.’

De vraag rijst evenwel of CD&V een goede manager nodig heeft of eerder iemand die de partij op sleeptouw kan nemen en grote strategische lijnen uitzetten die de partij een toekomst geven. ‘Na al die jaren aan de top van de haven was de drive wat weg’, is te horen, ‘maar als je hem beter kent, kan hij in beperkt gezelschap wel degelijk begeesteren. Hij komt misschien als nuchter, zakelijk en een beetje afstandelijk over. Maar als je hem ’s avonds tegenkomt, is het een joviale man met humor. Hij is geen grapjas, maar is dat nodig?’

Ex-CD&V-minister Steven Vanackere is niet overtuigd. Hij trekt in een interne post op Facebook de kaart van Mahdi omdat die ‘het sterkste ideologische kompas heeft, de grootste lefgozer, bezieler en overtuigende redenaar is’. Ook ex-CD&V-boegbeelden Wivina Demeester en Inge Vervotte kiezen voor Mahdi.

Over de strategische keuzes voor CD&V laat Coens niet in zijn kaarten kijken, zeker als het over de federale formatie gaat. ‘Het valt op dat de kandidaten daar ver weg van blijven. Iedereen weet dat het moeilijk wordt. Vooralsnog houdt iedereen vast aan de lijn van Koen Geens, dat het aan de N-VA en de PS is om een federale regering te vormen’, aldus een doorgewinterd partijman.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect