Begrafenisstemming op CD&V-fractiedagen na kritisch rapport

CD&V-kopstukken Wouter Beke en Hilde Crevits op de zwaar tegenvallende verkiezingsavond op 26 mei ©BELGA

Een kritisch intern rapport en een snoeihard kiezersonderzoek leiden tot een begrafenisstemming op de fractiedagen van CD&V. De Vlaamse christendemocraten zitten in een existentiële crisis en de verlossing lijkt niet nabij.

In 1995 presenteerde toenmalig premier en CVP-kopstuk Jean-Luc Dehaene zich aan de kiezer met de slogan ‘De tocht is moeilijk, de gids ervaren’. Bijna 25 jaar later is de tocht nog altijd moeilijk, maar anders dan toen is CD&V - de opvolger van de CVP - de weg kwijt.

Bij de stembusgang van 26 mei vielen de eens oppermachtige christendemocraten terug op 15 procent van de stemmen en verloren ze het statuut van tweede partij van Vlaanderen aan het Vlaams Belang. Sindsdien is CD&V in crisis.

Begrafenisstemming

Een werkgroep van twaalf, die al snel de twaalf apostelen werden genoemd, werd na de verkiezingen gevraagd een evaluatie van de campagne te maken. De twaalf - er werd bewust gekozen om niet voor partijtoppers te gaan - moesten tegelijk uitzoeken hoe het verder moet met de partij.

Hun rapport wordt donderdag voorgesteld op de fractiedagen van de partij, de bijeenkomst van de parlementsleden, die volgens deelnemers doorgaan in een begrafenisstemming.

Het rapport werd opgesteld op basis van een interne ledenbevraging en gesprekken met partijleden en opiniemakers. Tijdens hun werkzaamheden koppelden de twaalf apostelen terug naar een bredere groep van geïnteresseerde partijleden. Tijdens die sessies werd een kritisch beeld geschetst van de campagne, de kloof tussen de partijtop en de burgemeesters, de relatie met de standen, en de organisatie van het partijhoofdkwartier aan de Wetstraat 89.

In een presentatie aan een bredere groep van partijleden maakte een werkgroep kipkap van de manier waarop CD&V de campagne voerde.

In een powerpoint en een presentatie aan een bredere groep van partijleden maakte de werkgroep kipkap van de manier waarop de campagne werd gevoerd. De focus op levenskwaliteit, de gebruikte slogans en de affiches werden door de leden als erg negatief gepercipieerd. Kopstukken als voormalig federaal vicepremier Kris Peeters en Joke Schauvliege, die ontslag moest nemen als Vlaams minister, konden te weinig begeesteren en waren bij momenten schadelijk voor de partij.

Kritiek op Beke

Ook was er kritiek op de manier waarop Beke de partij runt. Als voorzitter, Kamerlid en burgemeester droeg hij verschillende petjes, die niet altijd even gemakkelijk te combineren zijn. ‘De partijorganisatie is slecht en de link met de lokale afdeling is afwezig’, klinkt het. Er wordt ook gewezen naar algemeen secretaris Jonathan Cardoen, die instaat voor het niet-politieke dagelijkse bestuur maar onzichtbaar zou zijn als manager.

Wouter Beke staat het CD&V-voorzitterschap af, maar kandidaten hebben zich nog niet openlijk gemeld. Ook niet gedoodverfd opvolger Hilde Crevits. ©BELGA

Het Nieuwsblad berichtte gisteren dat CD&V eraan denkt van het voorzitterschap een duobaan te maken, waarbij één voorzitter zich focust op de politieke communicatie en een andere bezig is met de interne werking. Al wijzen insiders erop dat de christendemocraten vooral nood hebben aan een eigen versie van Piet De Zaeger, de algemeen directeur van de N-VA die de partij al jaren strak leidt.

De apostelen vroegen de leden ook hoe de partij zich moet profileren. Op het vlak van fiscaliteit blijkt ze naar links te moeten, op het vlak van migratie naar rechts. De vraag is welke conclusies de partijtop daaraan moet verbinden, want leden zijn niet per definitie hetzelfde als kiezers.

Niet iedereen bij CD&V is even opgezet met het rapport en zeker niet met het plan om de resultaten publiek te maken - zij het wellicht in verwaterde vorm. ‘Is het echt nodig om nog eens te benadrukken dat we verloren hebben?’, vraagt een parlementslid zich af.

Existentiële crisis

Toch biedt het rapport allicht meer houvast dan de postelectorale onderzoeken van het onderzoeksbureau Kantar en van Stefaan Walgrave (Universiteit Antwerpen) die gisteren op de fractiedagen werden besproken. Daaruit kwam een beeld naar voren van CD&V als een partij in een existentiële crisis. De partij heeft geen unique sellingpoint meer, zoals dat in marketingtermen heet, en de kiezer weet niet meer waarvoor ze staat.

De vraag is wat met de rapporten gaat gebeuren. De vrees bestaat dat de partijtop die naast zich neer legt en overgaat tot de orde van de dag. Te veel focussen op de interne zorgen is nefast op het moment dat de partij onderhandelt over een deelname aan de Vlaamse en de federale regering.

Alle ogen in de partij zijn gericht op ontslagnemend Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits, die als enige partijkopstuk standhield bij de verkiezingen. Beke maakte na de verkiezingen al bekend dat hij stopt als voorzitter en de verwachting is dat hij minister wordt in de volgende Vlaamse of federale regering. Er werd aangenomen dat Crevits het voorzitterschap zou claimen, maar naar verluidt zou ze liever minister blijven.

Niemand heeft zich al openlijk kandidaat gesteld voor de post van voorzitter. Een scenario dat de ronde gaat, is dat ontslagnemend minister van Justitie Koen Geens aanspraak zou maken op de post als Beke en Crevits in de regering stappen. De vernieuwers in de partij zien dat evenwel niet zitten. ‘Het is duidelijk dat iets moet veranderen. Maar als die drie de posten onder elkaar verdelen, blijft alles bij het oude.’

Van Eetvelt

Namen van nieuwe gezichten die de ronde doen, zijn Vincent Van Peteghem, die lid is van de werkgroep, en jongerenvoorzitter Sammy Mahdi. Een andere naam die circuleert, is die van Karel Van Eetvelt, de topman van de bankenfederatie Febelfin en voormalig topman van de werkgeversorganisatie Unizo, al lijkt de kans bijzonder klein dat hij een poging onderneemt.

Wie ook de nieuwe voorzitter van CD&V moge worden, zij of hij staat voor een zware taak. Die persoon moet intern orde op zaken zetten, het contact met de basis herstellen, de partij ideologisch terug een smoel geven én aantrekkelijk maken voor de kiezer. Of jonge mensen als Van Peteghem of Mahdi daar al toe in staat zijn, wordt in de partij sterk betwijfeld. En dus is het wachten tot een andere verlosser opstaat.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect