Eindelijk controle op kas Staatsveiligheid

Het hoofdkantoor van de Staatsveiligheid in Brussel. De dienst zou zelf naar het Rekenhof gestapt zijn om een controle te vragen. ©Wouter Van Vooren

De Staatsveiligheid geeft voor het eerst sinds haar oprichting in 1830 inzage in haar geheimste kas. Het Rekenhof kan zo eindelijk het geld controleren dat de dienst gebruikt voor informanten en geheime operaties.

Wat spookt de Staatsveiligheid uit met haar speciale fondsen? Wie controleert of het geld voor informanten en andere geheime doeleinden correct wordt besteed? De toezichthouder Comité I trok twee jaar geleden aan de alarmbel omdat er geen wettelijk kader voor de geheime fondsen bestond.

In tegenstelling tot andere landen controleerde bij ons geen enkele instelling de uitgaven. Er waren nochtans misbruiken. De agenten op het terrein kenden de interne regels niet altijd goed, de boekhouding was jarenlang slecht en er werd een soort zwarte kas met cash geld opgebouwd.

Jarenlang mocht alleen de kabinetschef van de minister van Justitie een blik werpen op de gevoelige uitgaven van de Staatsveiligheid, waarmee onder andere duizenden informanten worden vergoed. Het Rekenhof, dat normaal de financiën van de overheidsdiensten controleert en daarvoor goed uitgerust is, stond buitenspel.

Zo oud als België

Bijna 190 jaar na haar oprichting - de Staatsveiligheid is zo oud als België - moet de inlichtingendienst nu toch inzage geven in haar geheimste kas. Enkele auditeurs van het Rekenhof hebben de nodige veiligheidsmachtigingen gekregen om de vertrouwelijke bewijsstukken voor de uitgaven in te kijken.

Het is extreem delicaat. De mensen van het Rekenhof zullen info krijgen over de operaties en de bronnen van de Staatsveiligheid.
Guy Rapaille
Voorzitter Comité I

'We vragen die controle al lang, maar ze blijft  extreem delicaat', zegt Guy Rapaille, voorzitter van het Comité I dat de inlichtingendiensten controleert. 'De mensen van het Rekenhof zullen informatie krijgen over bepaalde operaties en de bronnen van de Staatsveiligheid, al krijgen ze niet altijd alle details. Dat gaat over de corebusiness van een inlichtingendienst.'

‘Onze dienst is zelf naar het Rekenhof gestapt om de controle te faciliteren’, benadrukt de woordvoerster van de Staatsveiligheid Ingrid Van Daele. ‘Er is ook een wettelijke basis gegeven aan de uitgaven van de fondsen.’

Misbruiken aan het licht

In het verleden kwamen al misbruiken van de geheime fondsen aan het licht. In 2012 moest de baas van het Antwerpse kantoor van de Staatsveiligheid opstappen omdat hij een affaire had gehad met een moslima die ook als informante werkte. Dat deed deontologische vragen rijzen.

Daarnaast raakte ook bekend dat mogelijk geld van de dienst was verduisterd. Het onderzoek van het Comité I toonde aan dat in de periode 2012-2013 het boekhoudsysteem van de Staatsveiligheid te wensen overliet. Het was niet eens mogelijk achteraf betalingen te controleren. Ter illustratie: in 2013 (de recentste cijfers) belandde 1,5 miljoen euro in de pot met speciale fondsen.

De Staatsveiligheid werkt pas sinds 2014 met een elektronische kas die alle boekingen in real-time registreert en dat niet meer toelaat dat die achteraf worden aangepast.

‘Het is een goede zaak dat de wildgroei aan fondsen bij onze inlichtingendiensten wordt aangepakt’, zegt N-VA-specialist Peter Buysrogge, die in de Kamer mee de inlichtingendiensten controleert. ‘Het is niet omdat de inlichtingendiensten in een sfeer van vertrouwelijkheid werken dat hun financiën niet transparant moeten zijn. We kijken uit naar de eerste bevindingen en aanbevelingen van het Rekenhof.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud