Fijnstof even slecht voor hart als cholesterol

Bij smogalarm verhoogt het risico op hartaanvallen met 10 à 15 procent. ©BELGA

Fijn stof en uitlaatgassen verhogen het risico op een hartaanval, net zoals cholesterol, roken, suikerziekte of overgewicht. Ook wie maar enkele uren in een drukke stad verblijft, loopt meer risico op een infarct.

Wie naar de stad trekt en zo meer fijn stof binnen krijgt, loopt gemiddeld 2 à 3 procent meer risico om een hartaanval te krijgen, legt wetenschappelijk onderzoek bloot dat vandaag wordt voorgesteld. Het werd gevoerd bij 11.400 patiënten met een zwaar infarct tussen 2009 en 2013. Het effect van luchtvervuiling, zoals door fijn stof, maar meer nog door de uitlaatgassen van dieselmotoren, laat zich bovendien bijna onmiddellijk voelen.

'Na enkele uren in een stad komt de stikstofdioxide via de longen rechtstreeks in de bloedbanen terecht en zo in het hart. Daar veroorzaakt het kleine ontstekingen die kunnen leiden tot een hartaanval', zegt Marc Claeys, cardioloog van het UZA en voorzitter van de Belgian Society of Cardiology.

©Mediafin

De professor trekt samen met zijn collega's aan de alarmbel. 'We hebben ontdekt dat er een belangrijke correlatie bestaat tussen fijn stof en acute myocardinfarcten, of de zware hartaanvallen. Wanneer er smogalarm is bijvoorbeeld, dan is er voor iedereen 10 à 15 procent meer risico op een hartinfarct. Zeker voor patiënten die al met hartproblemen kampen kan een citytrip, en dus een blootstelling aan hogere luchtverontreiniging, fataal zijn', duidt Claeys.

Smogalarm

Concreet: iedere keer het fijn stof met 10 eenheden toeneemt in de lucht, dan stijgt het risico op hartaanvallen met 2 à 3 procent. Bij smogalarm verhoogt het risico zelfs met 10 à 15 procent. Claeys: 'Daarom worden hartpatiënten bij een smogalarm, en dus een hoge concentratie fijn stof, opgeroepen fijn stof te vermijden en geen grote inspanningen te doen.'

Want hoe meer activiteit, hoe sneller de vervuilende stoffen in het bloed terecht komen. En hoe ouder, hoe gevoeliger ook voor die vervuiling. Opvallend is dat ook de temperatuur hierbij een rol speelt. Tijdens koud weer hangt er meer fijn stof in de lucht omdat we voor onze huisverwarming nog vooral gebruik maken van fossiele brandstoffen, zoals stookolie en gas.

Te weinig van bewust

Stichting tegen Kanker achterna

Problemen aan het hart, en hartinfarcten in het bijzonder, is nog steeds de belangrijkste doodsoorzaak, op de voet gevolgd door kanker. In België sterven jaarlijks 38.000 mensen aan hart- en vaatziekten, of zo'n 100 mensen per dag. 15.000 mensen worden jaarlijks getroffen door een hartaanval. Bijna 40 procent daarvan loopt fataal af.

De Belgian Society of Cardiology richt een stichting op die wetenschappelijk onderzoek naar behandelingen voor hartaandoeningen zal financieren. Net zoals de Stinchting tegen Kanker doet, maar dan voor kankeronderzoek. 'Dit bestaat nog niet voor hartaandoeningen. We willen vorsers belonen en wetenschappelijke projecten ondersteunen', duidt Marc Claeys, cardioloog van het UZ Antwerpen en voorzitter van de Belgian Society of Cardiology.

De Belgian Heart Foundation start met een budget van 50.000 à 60.000 euro, deels gesponsord door de farma-industrie en door een legaat. Hiermee kunnen drie onderzoeksprojecten worden gefinancierd. 'Er waren eigenlijk tien aanvragen, dus er blijven zeven projecten in de kou staan', duidt de arts. De stichting hoopt via een campagne het grote publiek aan te sporen om giften over te maken, zodat het budget tegen volgend jaar wordt verdubbeld.

Volgens de arts is het nu bewezen dat luchtvervuiling even schadelijk is, en dus een even belangrijke risicofactor is, voor het hart als cholesterol, roken, suikerziekte of nog overgewicht. 'En daar zijn de meeste cardiologen zich vandaag nog veel te weinig van bewust. Er wordt bij een medische consultatie gepolst naar de levensstijl van de patiënt, maar niet naar zijn woonplaats. Het is misschien wat ver gegrepen, maar eigenlijk zou een arts zijn hartpatiënten moeten aanraden om op een meer gezonde plek te gaan leven, op het platteland, in de bergen of aan de zee', vindt Claeys.

Masker dragen?

De oplossing? Allen een masker dragen wanneer het smogalarm is? Claeys: 'Wanneer het gewoon een papieren masker is, helpt dat niet. Maar open lucht vermijden op sommige dagen, lijkt me evident.' Al wijst hij er op dat fijn stof niet alleen buitenshuis voorkomt. 'Wie de open haard aansteekt, stelt zich ook bloot aan fijn stof.' Sterk vervuilende dieselmotoren vermijden in de steden, zoals Antwerpen nu doet, is ook onvoldoende, zo blijkt. 'De impact is maar klein. Er is meer nodig. We moeten versneld overschakelen van fossiele brandstoffen naar groene energie, maar dat is bijzonder moeilijk.'

Daarom gelooft de cardioloog ook in medicijnen die de schade aangericht door fijn stof of stikstofdioxide zullen herstellen. 'Waardoor het proces in het lichaam dat leidt tot een hartaanval, eigenlijk wordt lam gelegd.' Maar om die nieuwe medicijnen te vinden, is eerst nog wetenschappelijk onderzoek nodig.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n