Geweld tegen én door politie neemt niet toe, ook niet in Brussel

De politie moest woensdag de grote middelen inzetten om de rellen in Schaarbeek onder controle te krijgen. ©Photo News

Zowel het geweld tegen de politie als het geweld door de politie verhit alweer de gemoederen. Maar de cijfers weerleggen de perceptie dat beide problemen zouden toenemen. Ook in Brussel is dat niet het geval.

Bij de rellen van woensdagavond in Brussel zijn 15 politieagenten gewond geraakt. Een agente zou door een groep jongeren zijn aangevallen en geslagen, ook nadat ze op de grond gevallen was. Drie agenten waren dan weer in shock omdat ze meemaakten hoe relschoppers brand stichtten in het commissariaat aan het Liedtsplein. Negen politievoertuigen liepen schade op. Er werden 116 mensen opgepakt, onder wie 30 minderjarigen. De rellen volgden op een betoging naar aanleiding van het overlijden zaterdag van de 23-jarige Ibrahima Barrie nadat die was opgepakt door de Brusselse politie. De jongeman zou zijn gestorven aan een hartstilstand, maar er wordt nog onderzocht of de politie daarbij in de fout ging.

Opnieuw worden de gemoederen in beroering gebracht, zowel over het geweld tegen de politie als dat door de politie. Net als bij de zaak-Chovanec, de filmpjes over gevechten met agenten in Anderlecht en de rellen op het strand in Blankenberge. De perceptie leeft dat beide problemen de pan uit swingen, maar de cijfers bewijzen het tegendeel.

3.384
Dagen werkverlet door geweld
Bij de federale politie daalde het aantal dagen werkverlet dat het gevolg was van geweld of agressie tegen politiemensen van 6.033 dagen in 2017 naar 3.384 in 2019.

Wat met het geweld tegen de politie? Uit de statistieken over het aantal processen-verbaal dat de politiediensten zelf hebben opgesteld kunnen we afleiden hoeveel geweld er de voorbije jaren is gepleegd tegen alle ‘beroepen van algemeen belang’, zoals politiemensen, dokters en hulpverleners. In 2019 ging het om 2.331 feiten, waarvan er zich 1.386 afspeelden in Vlaanderen, 566 in Wallonië en 379 het Brussels Gewest. Die cijfers gaan niet in stijgende lijn, ook niet in Brussel, ondanks de vele Brusselse gevallen die de pers haalden. Het aantal feiten is sinds 2012 stabiel gebleven rond zo’n 2.300 à 2.400 feiten per jaar, wat weliswaar ingaat tegen de algemene dalende trend van de criminaliteitscijfers. De politiecijfers geven verder nog aan dat 15 procent van het geweld werd gepleegd door minderjarigen, maar in Brussel ligt dat percentage nog iets lager dan in de rest van het land.

Relschoppers hebben woensdagavond het politiecommissariaat aan het Liedtsplein in Schaarbeek volledig vernield. ©BELGA

Ook als we inzoomen op cijfers die alleen het geweld tegen politiemensen weergeven, is er geen sprake van een toename. CD&V-Kamerlid Franky Demon vroeg daarover cijfers op bij de regering. In 2019 waren 143 mensen van de federale politie het slachtoffer van een ongeval door geweld of agressie. Dat zijn er wat meer dan de 115 in 2018, maar in 2017 waren er nog 162 gevallen.

Als we kijken naar het aantal dagen werkverlet dat daaruit volgde, daalde dat van 6.033 dagen in 2017 naar 4.110 in 2018 en 3.384 in 2019. De cijfers voor 2020 zijn er nog niet, maar zullen door de coronacrisis sowieso atypisch zijn. Een derde van de feiten in 2019 speelde zich af in Brussel-Hoofdstad, wat wel beduidend meer is dan in de rest van het land. Maar ‘slechts’ 19 gevallen deden zich voor bij rellen, betogingen of voetbalwedstrijden. In 40 procent van de gevallen ontstond geweld bij een controle, zoals identiteitscontroles.

Ook op langere termijn is er geen sprake van een toename. De voorgaande jaren bleven de cijfers over opzettelijke slagen en verwondingen tegen zowel lokale- als federale politiemensen stabiel. Met in totaal 852 gevallen in 2017, 789 in 2016, 809 in 2015, 923 in 2014 en 868 in 2013. De gevallen in Brussel daalden zelfs, van 183 in 2013 naar 140 in 2017.  

Kat- en muisspel

Wat met het geweld door de politie? Ook daarover heeft Demon cijfers opgevraagd, al zitten de klachten en dossiers daarover verspreid bij verschillende instanties, zoals de twee toezichthouders op de politie, onderzoeksrechters, parketten en de politiediensten zelf. Minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V) gaf haar partijgenoot alvast cijfers van de Algemene Inspectie, een van de twee toezichthouders. De inspectie kreeg in 2020 lucht van 69 gerechtelijke feiten van opzettelijke slagen en verwondingen door politiemensen. Daar kunnen ook feiten bij zitten die ze pleegden buiten hun diensturen. Maar er waren 70 gevallen in 2019 en 81 in 2018. Geen toename dus.

Van de klachten die de andere politiewaakhond - het Comité P - kreeg, ging in 2019 slechts 8,2 procent over slagen en verwondingen. Die klachten worden doorgestuurd naar het gerecht. De enquêteurs van het Comité P moesten op vraag van het gerecht in 2019 in 28 strafdossiers over opzettelijke slagen en verwondingen onderzoeken uitvoeren, iets minder dan de 31 van 2018.

'Zowel geweld door de politie als geweld tegen de politie is onaanvaardbaar', besluit Demon. 'Gisteren kwam het voor de zoveelste keer tot rellen in onze hoofdstad met vernieling en geweld. Het kat- en muisspel moet stoppen. We moeten het vertrouwen in de politie herstellen. Dat kan door meer te investeren in bepaalde buurten om de overheid en de politie te ondersteunen en de dialoog herop te starten tussen de burger en de politie. Ik ben ervan overtuigd dat een goede verstandhouding veel problemen oplost.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud