weekboek

Het jaar eindigt met excuses

Redacteur Politiek & Economie

Op de kortste dag van het jaar vieren premier Charles Michel en ‘schaduwpremier’ Bart De Wever hun verjaardag. Hun verjaardagscadeau: een winterakkoord over het Zomerakkoord. Maar populaire Theo Francken vergalde - ‘zot van glorie’ - het feestje door met de spierballen te rollen tegen de premier. Het jaar 2017 eindigde met ‘excuses’.

Winterkindjes. Dat zijn N-VA-voorzitter De Wever en premier Michel (MR), net zoals Emmanuel Macron, de Franse president. Bij de start van de winter, op 21 december, is Macron 40 geworden, Michel 42 en De Wever 47. Alle drie veertigers, de generatie die aan de macht is.

Voor zover wij het in de Wetstraat konden natrekken heeft Michel noch De Wever van de politieke vrienden verjaardagscadeaus gekregen. Wel wisselen de premier en de schaduwpremier elk jaar op 21 december traditioneel verjaardagswensen uit.

De Wever houdt niet van al dat gedoe. ‘Iedereen weet dat Bart zijn verjaardag niet viert’, klinkt het in zijn entourage. Wie het waagde hem een gelukkige verjaardag te wensen, kreeg een prentje teruggestuurd. Daarop staat een man die met grote snelheid onder een wegwijzer loopt. Volgens het bord is hij op weg naar ‘Death’. De Wever is zijn zwarte humor nog niet kwijt.

Wantrouwen

Michels verjaardag leek niet meer stuk te kunnen. Hij had zichzelf bedacht met een mooi verjaardagscadeau. Na een heuse politieke thriller was hij er toch weer in geslaagd voor het jaareinde te landen met het Zomerakkoord, of beter gezegd: met de verlaging van de vennootschapsbelasting.

In de regering wordt het flauwe grapje gemaakt dat het Zomerakkoord op de zomer van 2018 slaat.

Het was maar op het nippertje gelukt, want Kristof Calvo (Groen) was het gelukt de meerderheid uit elkaar te spelen. Hij had voorgesteld niet moeilijk te doen over het Zomerakkoord, zodat het alsnog voor het jaareinde door het parlement kon worden gejaagd. Maar hij vroeg als prijs wel dat er pas volgend jaar zou worden beslist over het onbelast bijverdienen voor 500 euro per maand, de trofee van de Vlaamse liberalen.

De premier en de N-VA en CD&V wilden maar al te graag ingaan op het aanbod van Groen, maar ze botsten op een halsstarrig verzet vanuit Open VLD. De liberale vicepremier Alexander De Croo had na verzet van CD&V in een zoveelste onderhandelingsronde - de zevenendertigste - over het Zomerakkoord moeten slikken dat het onbelast bijverdienen pas op 20 februari ingaat. Voor Open VLD was het genoeg geweest. Ze was onder geen beding bereid het risico te nemen haar trofee als enige los te laten. Calvo had overtuigend aangetoond dat het wantrouwen regeert binnen centrumrechts.

Uitweg

De premier moest een uitweg vinden, al was het maar om - na de farce met het Eurostadion en het missen van de openingsmatch van het EK Voetbal 2020 - niet opnieuw met de billen bloot te gaan voor het binnen- en buitenlandse bedrijfsleven. De verlaging van de vennootschapsbelasting - waar het toch allemaal om draaide - moest zoals gepland ordentelijk ingaan op 1 januari.

Met dit winterakkoord over het Zomerakkoord lijken dan ook andermaal de kiemen gezaaid te zijn voor een volgend rondje boksen in de meerderheid.

De premier vond een verrassende uitkomst voor de impasse die zijn Vlaamse coalitiepartners nogmaals hadden gecreëerd. Ook de goedkeuring van de effectentaks, de trofee voor CD&V, wordt uitgesteld. Het resultaat is dat uiteindelijk alleen het luik over vennootschapsbelasting uit het Zomerakkoord is goedgekeurd. Met die hervorming was het oorspronkelijk allemaal begonnen.

Met dit winterakkoord over het Zomerakkoord lijken dan ook andermaal de kiemen gezaaid te zijn voor een volgend rondje boksen in de meerderheid. In de regering-Michel worden al flauwe grapjes gemaakt dat het Zomerakkoord eigenlijk op de zomer van 2018 slaat.

Feestje vergald

Dat hij er als mirakelpremier weer in was geslaagd zijn regering uit een benarde situatie te redden, was een pluim die de jarige Michel op zijn hoed kon steken. Toch liep hij er op zijn verjaardag nors bij. De rijzende ster in zijn regering, die weer hoog zal scoren in de eindejaarslijstjes van de lezers van alle bladen en magazines te lande, had zijn feestje vergald. Populaire Theo, nog net geen veertiger, rolde met zijn spierballen naar Michel in de folteraffaire over de Soedanese migranten, waardoor hij een zachte landing onmogelijk maakte.

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie, Theo Francken. ©BELGA

Het gedrag van N-VA-staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken veroorzaakte de nodige irritatie bij Michel, want vooraf had hij met de N-VA de violen gestemd. De repatriëringen van Soedanezen zouden worden opgeschort tot eind januari, in afwachting van een onderzoek naar de folteringen in Soedan.

Als Francken dat gewoon had bevestigd, was de delicate zaak ontmijnd. De premier kon dan de storm aan kritiek vanuit Franstalig België trotseren. Zelfs al gaan de verwijten dat hij aan het handje van de N-VA loopt er bij de Franstalige publieke opinie goed in, en is Michel daardoor in Franstalig België minder populair dan in Vlaanderen.

Het is Kerstmis

Francken maakte het Michel evenwel moeilijk door te benadrukken dat de opschorting van de repatriëringen tot eind januari weinig of niets voorstelde. Er waren toch geen uitwijzingen van Soedanezen meer gepland in januari. Waarop een misnoegde premier in het halfrond Francken op zijn plaats zette en duidelijk maakte dat de repatriëringen voor onbepaalde duur werden uitgesteld.

Iedereen weet dat Bart zijn verjaardag niet viert.

Francken besefte dat hij te ver was gegaan en bood zijn excuses aan, waar de premier akte van nam. ‘Het is Kerstmis, c’est Noël. We werken verder.’ Francken dacht dat daarmee de plooien waren gladgestreken. Maar het incident kreeg nog een staartje.

De staatssecretaris moest toegeven dat er in januari nog wel een repatriëringsvlucht gepland was. Dat had hij naar eigen zeggen verzwegen, omdat anders Soedanezen uit heel Europa hun weg zouden vinden naar het Maximiliaanpark, dat dan alsnog een ‘Calais-bis’ zou worden.

Maar de oppositie nam daar geen genoegen mee. Hij werd vrijdagavond in de Kamer ontboden om tekst en uitleg te geven over zijn ‘leugens’. Nadat hij het verjaardagsfeestje van de premier had verknald, ziet het er naar uit dat Francken nu hetzelfde heeft gedaan met zijn eigen kerstfeest.

Lees verder

Gesponsorde inhoud