Het normale leven begint niet op 6 april

Door het coronavirus ligt de economie grotendeels plat. ©Photo News

De quarantainemaatregelen lopen tot 5 april, maar ook daarna zullen nog minstens weken beperkende maatregelen nodig zijn. ‘Het normale leven hervatten zit er niet meteen in.’

‘Ik hoop dat we op 6 april een pintje op een terras kunnen drinken. Ik snak daar ook naar.’ Viroloog Steven Van Gucht, die de overheid bijstaat met advies, poneerde dat afgelopen week in een interview met Het Laatste Nieuws. Op 5 april lopen de strenge quarantainemaatregelen die de politiek heeft opgelegd af. Maar hoe realistisch is dat pintje op een terras, gezien het aantal besmettingen dag na dag blijft stijgen en we volgens virologen nog maar aan het begin staan van de epidemie in ons land?

Van Gucht maakt zich niet te veel illusies: ‘Mijn uitspraak was er een met een kwinkslag’, zegt hij. De viroloog probeert er de moed in te houden, maar hij stelt dat we rekening moeten houden met een verlenging van de maatregelen. ‘Alles hangt af van de evolutie van het aantal besmettingen en het aantal ziekenhuisopnames. Zowel in ons land als in het buitenland. België is geen eiland. Wat rondom ons gebeurt, heeft een impact op onze situatie.’

We mogen 5 april niet als een eindpunt bekijken. Het is meer een evaluatiemoment waarop we kunnen beoordelen of we er voldoende in slagen de curve af te buigen.
Pierre Van Damme
Vaccinoloog

Ons land telde gisteren officieel 2.257 coronapatiënten. In de realiteit gaat het om een veelvoud, want enkel wie er erg aan toe is, wordt getest en veel besmetten vertonen geen ziektesymptomen. 837 mensen liggen in het ziekenhuis, 164 van hen op intensieve zorgen. 114 mensen moeten worden beademd en 37 mensen zijn intussen aan het virus overleden. Als de huidige stijging van het aantal patiënten blijft aanhouden, zullen dat volgende week kleine getallen zijn. Doordat één patiënt meerdere mensen kan besmetten, komen er almaar sneller nieuwe gevallen bij, wat op zijn beurt leidt tot nog meer besmettingen.

Exponentiële groei afremmen

De hoop is dat de genomen maatregelen - sinds vorige week zaterdag zijn bars en restaurants dicht en sinds dinsdag moet iedereen zo veel mogelijk thuisblijven - de exponentiële groei afremmen en er op een bepaald moment minder zieken bijkomen. Volgende week zouden we de eerste effecten van de maatregelen in de cijfers moeten zien. Wanneer de piek er komt, is echter niet te voorspellen. In China, waar de epidemie uitbrak, zijn ze voorbij dat punt. In Italië, het eerste Europese land dat getroffen werd, is dat nog niet in zicht.

‘We mogen 5 april niet als een eindpunt bekijken’, zegt de vaccinoloog Pierre Van Damme, Universiteit Antwerpen. ‘Het is meer een evaluatiemoment waarop we kunnen beoordelen of we er voldoende in slagen de curve af te buigen. Met die evaluatie kan je beslissen dat we misschien wat minder strikt kunnen worden. Of dat er net nog bijkomende maatregelen nodig zijn.’

De Italianen hadden de pech de eersten te zijn. Het virus is te lang onder de radar kunnen blijven.
Steven Van Gucht
Viroloog

Ook als we de piek voorbij zijn - reken minstens op een paar weken later - en het aantal besmettingen afneemt, wordt terugkeren naar het gewone leven moeilijk. De vrees bestaat dat als de quarantainemaatregelen worden afgebouwd zich dat tien dagen later weer vertaalt in meer besmettingen. ‘Het komt erop aan de controle te behouden’, zegt Van Gucht. ‘Hoe we dat moeten doen is nu moeilijk te zeggen. Dat hangt af van de situatie op dat moment.’

Controle behouden

De controle behouden maakt volgens Van Gucht het grote verschil tussen de situatie in Noord-Italië en bij ons. ‘De Italianen hadden de pech de eersten te zijn. Het virus is te lang onder de radar kunnen blijven, te veel mensen zijn besmet geraakt en dan gaat het snel. Wij hebben die controle wel behouden en hebben de maatregelen systematisch kunnen opdrijven. We hebben het virus bij zijn nekvel.’

De bevolking volledig blijven afschermen heeft geen zin. We moeten er op de een of andere manier in slagen groepsimmuniteit op te bouwen. ‘Op termijn dient 70 procent van de bevolking op een gecontroleerde wijze met het virus in contact te komen, zodat we immuniteit opbouwen en het virus zich niet meer snel kan verspreiden’, zegt Van Damme. ‘Soms zullen we de maatregelen moeten verstrengen, soms zullen we ze kunnen versoepelen. Ik vergelijk het met het wat meer open en dicht draaien van een kraan.’

Groepsimmuniteit 

Groepsimmuniteit is het argument dat Nederland en het Verenigd Koninkrijk inroepen om minder drastische maatregelen te nemen. Het risico van hun aanpak is evenwel dat te veel mensen tegelijk besmet geraken, waardoor de ziekenhuizen de zieken niet meer kunnen verzorgen en ze onnodig sterven. Dat leidt er ook toe dat ouderen en mensen met een zwakkere gezondheid gemakkelijker besmet geraken en overlijden.

Bedrijven houden er best rekening mee dat ze een groot stuk van 2020 fundamenteel anders zullen moeten werken dan ze gewoon zijn.
Philippe Beutels
Directeur van het Centrum voor Gezondheidseconomie en Infectieziekten

Dat we in de paasvakantie, die op 4 april begint, allemaal weer vrolijk rondlopen alsof er niets aan de hand is, is uitgesloten. De economische gevolgen dreigen zo alleen maar toe te nemen. Als bedrijven de deuren meer dan enkele weken moeten sluiten, dreigen er heel wat in de problemen te komen. Zowel de Vlaamse als de federale regering heeft een reeks maatregelen genomen, maar die volstaan niet om bedrijven die volledig zonder inkomsten vallen te helpen overleven.

‘We moeten heel goed nadenken hoe we dit onder controle kunnen houden zonder het hele land plat te moeten leggen. Dat is een enorm moeilijke evenwichtsoefening, die lang zal aanslepen’, meent Philippe Beutels, oprichter en de directeur van het Centrum voor Gezondheidseconomie en Infectieziekten (CHERMID) van de Universiteit Antwerpen. ‘Maar bedrijven houden er best rekening mee dat ze een groot stuk van 2020 fundamenteel anders zullen moeten werken dan ze gewoon zijn.’

Zomermaanden

De hoop is dat het coronavirus in de zomermaanden zwakker wordt en zich, net als de griep, minder snel verspreidt. Garanties hebben we niet. Dat maakt dat virologen oproepen deze zomer op vakantie in eigen land gaan. Festivals - broeihaarden voor virussen - moeten erover nadenken of ze niet beter alles annuleren. In het najaar komt het virus allicht terug en gaat de strijd verder.

Virologen en politici stellen hun hoop op een snelle ontwikkeling van antivirale middelen die een behandeling van het coronavirus mogelijk maken. Er gebeurt veel onderzoek, waar een therapie uit voort kan vloeien die de gezondheidszorg ontlast’, besluit Beutels. ‘Met de maatregelen die we nu nemen, kopen we tijd in afwachting van zo’n doorbraak. Maar het normale leven hervatten zit er niet meteen in.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud