Het oprukkende gevaar van 2.500 rechts-extremisten

Weinig Vlaamse rechts-extremisten hebben de skills van een ervaren militair zoals de gezochte Jurgen Conings. Maar verschillende van hen volgden wel al paramilitaire trainingen, vooral in Oost-Europa. ©AFP

De gezochte beroepsmilitair Jurgen Conings is maar een van 19 potentieel gewelddadige rechts-extremisten in ons land en een van 2.480 rechts-extremisten die de politie volgt. Nota’s van de veiligheidsdiensten waarschuwen voor de opmars van extreemrechts en de gevaarlijke parallellen met de radicalisering die ze al bij islamitische jihadisten zagen.

Rechts-extremisme is sinds 2015 duidelijk in opmars in België, sinds de vluchtelingencrisis en de aanslagen van IS-jihadisten. De politiediensten volgen 2.480 personen in het rechts-extremistische milieu. Het gaat om mensen die al zijn opgedoken bij een of meerdere van de twaalf extreemrechtse groeperingen die de politie opvolgt. Ter vergelijking: de politie volgt ook 1.315 mensen van extreemlinkse signatuur die gelinkt worden aan negen groeperingen.

Incidenten met rechts-extremisten

In een vertrouwelijke nota van het OCAD van november vorig jaar worden de belangrijkste, recente incidenten met rechts-extremisten opgesomd.

  • In maart 2018 werd in Luik een man aangehouden bij wie zelfgemaakte explosieven zijn gevonden en die een bomaanslag beraamde op een moskee in Droixhe.
  • In april 2018 werd in Aalst een man met neonazistische sympathieën neergeschoten toen hij in het station amok maakte met een mes en een vuurwapen.
  • In augustus vond de politie messen bij een man uit Antwerpen die via sociale media bedreigingen uitte tegen de Antwerp Pride.
  • In november 2019 was er de opzettelijke brandstichting in het geplande asielcentrum in Bilzen. De feiten werden eind vorig jaar gelinkt aan een koppel dat schuilging achter het intussen opgedoekte Vlaams Legioen, de Facebook-groep met wie ook militair Jurgen Conings in contact stond.

Op die twaalf extreemrechtse groeperingen worden officieel geen namen gekleefd. Groepen komen en gaan. Ook de Staatsveiligheid volgt extreemrechtse bewegingen, gaande van potentieel gewelddadige neonazibewegingen, anti-islamactivisten, identitaire bewegingen tot paramilitaire organisaties. Dat gaat van het bekende Schild & Vrienden, de recente extreemrechtse ‘tempeliersgroepering’ Knights of Flanders, een Belgische vertakking van de pan-Europese extreemrechtse beweging Squadra Europa tot een Facebook-groep zoals het Vlaams Legioen, waar ook de voortvluchtige militair Jurgen Conings aan gelinkt wordt.

Lang niet alle 2.480 rechts-extremisten baren de veiligheidsdiensten zorgen. Wel 19 rechts-extremisten, onder wie Conings, die op een lijst staan van 90 ‘potentieel gewelddadige extremisten’ van het antiterreurorgaan OCAD. Net als 29 rechts-extremisten die op een andere OCAD-lijst staan met 82 ‘haatpropagandisten’. Op de OCAD-lijsten staan nu al 48 rechts-extremisten, naast slechts 13-links-extremisten en nog altijd een meerderheid van 645 jihadisten.

Toch zijn ook de duizenden rechts-extremisten die niet op de OCAD-lijsten staan niet ongevaarlijk. In een vertrouwelijke nota van het OCAD van februari vorig jaar, die een algemeen beeld schetst van het rechts-extremisme in ons land, wordt gewaarschuwd voor de grote gelijkenissen tussen de radicalisering bij extreemrechts en die bij islamitische jihadisten, wat al tot zware aanslagen leidde. Met gelijklopende psychologische motieven, het wij-zijgevoel en maatschappelijke gebeurtenissen die hen aanzetten tot geweld.

Zowel extreemrechtse als jihadistische propaganda mikt op individuen - lone actors - die dan op eigen houtje radicaliseren en tot actie overgaan. Bij extreemrechts gebeurt dat in ons land vooral via versleutelde software zoals Discord of internetfora zoals 4chan en 8chan. Maar veel rechts-extremisten posten hun boodschappen ook gewoon op mainstream sociale media zoals Facebook, Instagram en Twitter, en via meer voor hun discours ‘permissieve’ kanalen zoals Vkontakte of Telegram.

De Staatsveiligheid merkt bij rechts-extremisten een groeiende interesse voor wapens en besprekingen over potentiële doelwitten voor aanslagen, zoals moslims, asielcentra of politici. In de vertrouwelijke chats wordt opgeroepen zich aan te sluiten bij schietclubs of een wapenvergunning aan te vragen.

Paramilitaire trainingen

Ze hebben dan wel niet de skills van een ervaren militair zoals Conings, verschillende Vlaamse rechts-extremisten volgden wel al paramilitaire trainingen, vooral in Oost-Europa. Volgens welingelichte bronnen is vorig jaar in ons land een financieel onderzoek gevoerd naar de geldstromen van een Poolse organisatie, opgericht door een Fransman.

Die geeft aan rechts-extremisten en neonazi’s uit verschillende landen paramilitaire opleidingen met vuurwapens en handmatige gevechtstechnieken. Zeker 18 rechts-extremisten uit ons land waren er klant, vernam De Tijd. Ze werden in Polen voorbereid op ‘geweld door migranten en om tussen te komen wanneer de overheid erin faalt haar zijn burgers te beschermen’.

Vorig jaar ontdekte de antiwitwascel dat 18 Belgische rechts-extremisten een paramilitaire training in Polen volgden, onder wie iemand die gekend was bij OCAD.

De Belgische antiwitwascel onderzocht welke Belgen betaalden voor de trainingen bij de Poolse organisatie. Tussen juli 2016 en augustus vorig jaar ontdekten de speurders dat er op de rekeningen van de organisatie 200 kleinere internationale betalingen gebeurden, vooral door Fransen, Zwitsers en Belgen. Een aantal van de Belgische klanten stond al langer op de radar van onze politie vanwege hun extremistische of racistische ideologie, hun discriminerend discours of omdat ze waren betrapt met illegale vuurwapens. Een van de Belgen die aan de trainingen deelnam, was zelfs bekend bij het OCAD. Maar ook andere bedrijven in Polen en in andere Oost-Europese landen gaven soortgelijke paramilitaire trainingen aan Belgische rechts-extremisten.

Virologen

De coronacrisis gaf het rechts-extremisme, dat zichzelf vooral financiert via de bijdragen van leden, nog een extra boost. Het is niet verwonderlijk dat Conings in zijn afscheidsbrief en op sociale media vooral tekeergaat tegen de huidige maatschappij onder het bewind van virologen zoals Marc Van Ranst. De Staatsveiligheid waarschuwde al in april vorig jaar in een rapport dat extreemrechtse groepen grossieren in complottheorieën en nepnieuws over het Covid-19-virus om het gezag van de overheid en de medische wetenschappers onderuit te halen en de uitbraak van het virus in de schoenen van de migranten te schuiven.

Hoe de belangrijkste rechts-extremisten worden opgevolgd, wordt geval per geval besproken op het niveau van de gerechtelijke arrondissementen, in ‘lokale taskforces’, waarin alle diensten samenzitten. De politie kan alleen bijzondere opsporingsmethodes inzetten om de groepen te observeren als er ook een strafonderzoek loopt. Ze observeren in het kader de bestuurlijke politietaken mag niet. Wie een acuut gevaar vormt, moet in elk geval gerechtelijk of op z’n minst door de inlichtingendiensten worden gevolgd.

Blunder

In het geval van Conings deed de Staatsveiligheid, die nu al twee jaar meer inzet op rechts-extremisme, haar werk door hem te detecteren. En het OCAD deed zijn werk door hem op zijn lijst te zetten. Maar de militaire inlichtingendienst ADIV schiet bij gebrek aan eigen bronnen en middelen al langer tekort in het detecteren van extremisten bij Defensie. De ADIV volgt naar eigen zeggen een 30-tal rechts-extremisten bij Defensie, geen links-extremisten. Maar dat Conings op de OCAD-lijst stond en dan nog toegang had tot zo’n wapenarsenaal is duidelijk een grote blunder van Defensie in deze zaak.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud