Advertentie

‘Ik denk niet dat ik een tragisch figuur ben’

©Wouter Van Vooren

‘In 15 jaar toppolitiek heb ik inschattingsfouten gemaakt, heb ik mezelf vergist in bepaalde mensen, maar heb ik ook heel wat kunnen doen.’ CD&V-boegbeeld Kris Peeters blikt terug op zijn politieke carrière.

De jaarwisseling betekent voor Kris Peeters meteen een afscheid van de politiek. Peeters verlaat het Europees Parlement en wordt vicevoorzitter van de Europese Investeringsbank, die in Luxemburg is gevestigd. ‘Ik vind het een grote eer bij die bank een rol te mogen spelen en ben mijn partij dankbaar dat ze me daarvoor heeft voorgedragen’, zegt Peeters in een afscheidsinterview. Dat vindt plaats in het Hof van Coolhem in Puurs, vlak bij de Pfizer-vestiging waar de coronavaccins geproduceerd worden.

Kris Peeters (58)

Hij begon zijn carrière bij de zelfstandigenorganisatie Unizo (toen NCMV), waar hij opklom tot gedelegeerd bestuurder (2000-2004).
Yves Leterme bombardeerde hem tot minister in de Vlaamse regering (2004-2007). Na het vertrek van Leterme werd Peeters Vlaams minister-president (2007-2014).
Na de verkiezingen van 2014 waagde Peeters zijn kans op het federale niveau. Het zag er lang naar uit dat de Zestien voor hem was, maar uiteindelijk werd Peeters vicepremier en minister van Werk in de regering-Michel. Bij de verkiezingen in 2019 verhuisde hij naar het Europees Parlement. Daar vertrekt hij nu om vicevoorzitter van de Europese Investeringsbank te worden.

Een grote eer, zegt u. Maar bent u ook geen tragisch figuur?

Kris Peeters: ‘Nee, dat is overdreven. Je gaat te gemakkelijk voorbij aan het feit dat ik in 2004 in de politiek ben begonnen en in 2007 al minister-president was, waarna ik een van de populairste minister-presidenten was in een van de populairste Vlaamse regeringen ooit.’

Met Kris was het perfect.

Peeters: ‘Voilà, de historische woorden van mijn goede vriend Dirk Van Mechelen. Als u zegt dat ik een tragisch figuur ben, verwijst u ongetwijfeld naar mijn overstap naar de federale regering en het premierschap dat aan mij is voorbijgegaan. Maar ik heb 15 jaar aan de top van de Belgische politiek meegedraaid. Ik heb niet het gevoel dat ik een tragisch figuur ben.’

‘In mijn kelder staan zeven kartonnen dozen met alle petits cahiers die ik bij belangrijke besprekingen bijhield. Als het vocht die niet aantast - mijn kelder loopt al eens onder water - wil ik ooit eens een boekje opendoen over hoe de mensen zich toen hebben gedragen. Dat staat allemaal in die boekjes.’

©Wouter Van Vooren

Uw memoires komen eraan?

Peeters: ‘Of het memoires worden, weet ik nog niet. Maar mocht een uitgever geïnteresseerd zijn, dan wil ik mijn visie geven op een aantal zaken die ik van dichtbij heb mogen meemaken en die voor de Belgische politiek belangrijk zijn geweest. Als André Alen, de gepensioneerde voorzitter van het Grondwettelijk Hof, pleit voor de toepassing van grondwetsartikel 35, dan lijkt de tijd rijp voor een dialoog van gemeenschap tot gemeenschap, zoals ik dat destijds - toen met Yves Leterme alles geblokkeerd zat - heb proberen te lanceren. Ik heb weleens het gevoel dat ik een prediker was die te vroeg kwam met zijn boodschap.’

Als ik u een tragisch figuur noem, dan bedoel ik dat u door de grote poort de politiek bent binnengewandeld, maar naar buiten bent gedragen.

Soms vraag je je weleens af: hoe is dat nu mogelijk? Want je bestaat niet meer, terwijl de wereld gewoon doordraait.

Peeters: ‘Dat is het lot van heel wat toppolitici. Ik wil me niet vergelijken met Jean-Luc Dehaene of Leo Tindemans, of Guy Verhofstadt bij de liberalen, maar als toppoliticus komt altijd het moment dat je aanvoelt dat het niet meer klopt. Dat er iets gaande is, dat je flow wordt aangetast. En dan gaat het verschrikkelijk snel. Zodra je niet meer aan de top meedraait, word je snel op een ander spoor gezet. De media zijn daarin ook bikkelhard: plots ben je niet interessant meer. In die zin zit er wel wat tragiek in toppolitiek, in de manier waarop je uitgeleide wordt gedaan.’

Hoe gaat u daarmee om?

Peeters: ‘Je moet daar rationeel mee omgaan. Ik hou voor ogen dat ik 15 jaar aan toppolitiek heb gedaan. Daarbij heb ik inschattingsfouten gemaakt en heb ik mezelf vergist in bepaalde mensen, maar ik heb ook heel wat kunnen doen. Zoals het lanceren van Vlaanderen in Actie, met een visie waar we in 2020 met Vlaanderen moesten staan. In de bankencrisis hebben we KBC van de ondergang gered. Dat werk zal ooit wel naar waarde worden geschat. Ik zit niet in een depressie en er is bij mij ook geen sprake van wroeging, sarcasme of negativisme. Dat was niet vanzelfsprekend, maar tot dusver is me dat gelukt.’

©Wouter Van Vooren

Is uw Antwerpse avontuur achteraf bekeken uw Waterloo geworden?

Peeters: ‘Ik dacht dat ik die klus wel zou klaren. En dus ging ik ervoor. Achteraf gezien was dat een uphill battle die ik niet kon winnen. En ook al had ik meer voorkeurstemmen dan mijn twee voorgangers samen, toch werd ik als verliezer weggezet. En dan zie je dat je eigen partij dat niet countert, dat men geen falanx vormt, zoals de N-VA wel altijd doet. Integendeel, in mijn eigen partij waren er die al snel zeiden: kijk, Peeters heeft verloren.’

‘Achteraf heb ik me de bedenking gemaakt of dat met voorbedachten rade is gebeurd. Bon, ik heb dat met volle verstand zelf beslist. Ik ga dus niet zeggen dat ik erin ben geluisd. Maar een aantal mensen in de partij zullen wel hebben gedacht: laat hem maar van Puurs naar Antwerpen verhuizen. En als dat zijn Waterloo wordt, dan is dat meegenomen.’

Dat u bent afgeserveerd, laat dat littekens op uw ziel na?

Een partij die een beweging wordt, zet zichzelf buiten het machtsspel, dat juist de essentie is van politiek.

Peeters: ‘Littekens op mijn ziel? Jazeker. Maar die periode is afgesloten. Ze komt ook niet meer terug. Daarnaar hunkeren heeft geen enkele zin. Soms is het moeilijk en vraag je je weleens af: hoe is dat nu mogelijk? Want je bestaat niet meer, terwijl de wereld gewoon doordraait. In de frontlinie staan, geeft adrenaline. Dat is verslavend. Daar moet je van afkicken.’

Hoe kijkt u terug op uw rol als boegbeeld van CD&V? U hebt de afkalving van de partij niet kunnen stoppen.

Peeters: ‘Ik heb Wilfried Martens nog meegemaakt als eerste minister, toen ik op de studiedienst van het NCMV zat. Echt indrukwekkend hoe het daar toen aan toeging. Ik heb ook de periode van Jean-Luc Dehaene gekend, van wie ik veel heb geleerd. Ik heb Yves Leterme meegemaakt in zijn gloriedagen. Ik herinner me nog goed hoe Yves tijdens de verkiezingscampagne een zaal binnenkwam en een staande ovatie kreeg, nog voor hij iets had gezegd. Het was indrukwekkend hoe Leterme de partij uit het moeras heeft getrokken.’

‘Na corona geloof ik meer dan ooit dat een partij die staat voor waarden en verbondenheid nog een toekomst heeft. Veel partijen drummen nu wel samen in het centrum en proberen eenzelfde verhaal te verkopen. Dan komt het erop aan de juiste mensen op de juiste plaats te hebben.’

©Wouter Van Vooren

Volgens Yves Leterme heeft CD&V maar een toekomst als ze een brede beweging wordt.

Peeters: ‘Het voorbeeld is Emmanuel Macron. Maar politiek is geen jeugdbeweging. De politiek draait om macht, die dan dient om de samenleving vorm te geven. Een beweging kan een partij worden, maar een partij die een beweging wordt, zet zichzelf buiten het machtsspel, dat juist de essentie is van politiek. Ik heb daar dus mijn bedenkingen bij.’

Wat is de toekomst voor CD&V, en bij uitbreiding voor de traditionele partijen?

Peeters: ‘Dat is een uitdaging. Er moet een antwoord komen op de banaliteit van het populisme. Het is gemakkelijk de populisten met de vinger te wijzen, maar het is nog altijd niet gelukt er een afdoend antwoord op te geven. En het wordt er niet gemakkelijker op, want de complexiteit neemt almaar toe. De grote dossiers waarvan de mensen wakker liggen, zoals migratie en het klimaat, los je niet in een handomdraai op. Terwijl je de problemen van de mensen wel moet aanpakken. Dat is hoe ik altijd aan politiek heb gedaan: zoeken naar oplossingen. Het is de enige manier om het vertrouwen terug te winnen.’

Hoe ziet u de toekomst van België?

Peeters: ‘De politieke moed zal moeten worden opgebracht om een gesprek tussen de gemeenschappen te beginnen op basis van grondwetsartikel 35, waarbij de deelstaten afspreken wat ze federaal nog samen willen doen. Dat mag niet ten koste gaan van het economisch herstel, maar het is wel duidelijk dat tegen 2024 een staatshervorming die goed in elkaar zit, moet worden voorbereid.’

Kan de regering-De Croo zo’n staatshervorming voorbereiden, zonder de N-VA?

Peeters: ‘Om dat te doen lukken heb je natuurlijk vuurkracht nodig. Daarvoor heb je de grootste partijen nodig. Je kan moeilijk iets realiseren als de PS en de N-VA aan de zijkant staan. Vandaar dat ik pleit voor een nieuwe dialoog van gemeenschap tot gemeenschap, waarbij de N-VA vanuit de Vlaamse regering mee aan tafel zit. En dan kan het lukken.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud