'In het slechtste scenario dreigt rampengeneeskunde'

Marc Noppen, directeur UZ Brussel: 'We hebben nog voor twee weken medisch materiaal op voorraad.' ©Thomas Sweertvaegher/ID

Marc Noppen, directeur van het UZ Brussel, hoopt dat de regeringsmaatregelen niet te laat gekomen zijn. ‘Anders dreigen we te belanden in een rampengeneeskunde, waar we mogelijk sommige patiënten niet meer kunnen behandelen.’

Het zijn hectische tijden voor Marc Noppen, de directeur van het UZ Brussel in Jette, een van de toonaangevende ziekenhuizen van het land. ‘Zondag hebben we met dertig medewerkers van het ziekenhuis meer dan 3.000 afspraken afgebeld. Van de 4.200 geplande afspraken voor maandag en dinsdag gaan er maar 1.200 door.’

Klassieke raadplegingen en uitstelbare ingrepen zijn afgezegd, zegt Noppen. ‘Denk aan operaties aan het oog of voor niet dringende-protheses. De vuistregel is dat alles wat twaalf weken verplaatst kan worden, uitgesteld wordt, samen met niet-medisch noodzakelijke afspraken.'

'Door afspraken af te zeggen zijn een honderdtal bedden vrij. Door ook operatiezalen en ontwaakkamers ter beschikking te stellen, maken we een vijftigtal bedden vrij waar we patiënten kunnen beademen. Daarvan zijn er nu een twintigtal in gebruik.’

Zijn al artsen en verpleegsters ziek geworden?

Noppen: ‘Dat valt onder het medisch geheim, maar er zijn enkele gevallen. Die mensen zijn gelukkig niet ernstig ziek. Dat is ook onvermijdelijk. Uit Nederlandse steekproeven bleek dat 10 procent van het medisch personeel besmet kan zijn.’

We kampen nu al met een tekort aan verpleegkundigen.
Marc Noppen
Directeur UZ Brussel

Hebben we medisch personeel genoeg?

Noppen: ‘In principe wel, al zal alles afhangen van hoe efficiënt de genomen maatregelen de verwachte piek kunnen afvlakken. En van de mate waarin de mensen die opvolgen. De grote uitdaging zit in het tekort aan verplegend personeel. Wij zijn een spoedopleiding rond beschermingsmaatregelen aan het organiseren, zodat we die mensen kunnen verschuiven naar de zwaarst belaste diensten.’

Is het denkbaar dat we medisch personeel uit pensioen of opleiding oproepen, zoals in Italië? 

Noppen: ‘Als we afstevenen op een hoge piekcurve, kan geen enkel systeem dat aan. Dan belanden we in een catastrofe. Ik vrees dat bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk daarop afstevent. Als onze maatregelen niet vroeg genoeg kwamen en we ze onvoldoende naleven, komen we in de situatie waarin we mogelijk mensen niet kunnen behandelen.’

Is dat de nachtmerrie van elke arts: iemand laten sterven die in principe genezen kan worden?

Noppen: ‘Absoluut. Dat is het laatste wat je wil: keuzes maken zoals in 'Sophie’s Choice', waarin een joodse vrouw in Auschwitz moet kiezen tussen haar zoon of dochter. Je moet dan rekening houden met allerlei factoren zoals de leeftijd van de patiënt en de andere aandoeningen die hij of zij heeft. Je belandt dan in modellen zoals in de rampengeneeskunde waar je voor de triage met groene, oranje en rode stickers werkt.’

Ik kan alleen maar samen met u vaststellen dat de strategische stocks, na de dreiging van het SARS-virus, blijkbaar niet of onvoldoende aangevuld zijn.
Marc Noppen
Directeur UZ Brussel

Er klinken ook steeds meer alarmerende berichten over het tekort aan materiaal.

Noppen: ‘We hebben nog voor twee weken materiaal op voorraad. Daarna dreigt een tekort, niet alleen aan mondmaskers, maar ook aan beschermende kledij en bepaalde onderdelen van respiratoren.’

Had de overheid dan geen noodscenario’s voor een pandemie, die met zulke tekorten rekening hielden? We wisten dan toch dat wereldwijd een rush op die onderdelen zou ontstaan?

Noppen: ‘Ik kan alleen maar samen met u vaststellen dat die strategische stocks na de dreiging van het SARS-virus blijkbaar niet of onvoldoende aangevuld zijn. Misschien zijn er nog te vinden bij Defensie?’

De Vlaamse overheid wil veldhospitalen openen als de normale ziekenhuizen de stroom niet meer aankunnen. Is dat de oplossing?

Noppen: ‘In China is in een paar dagen een nieuw ziekenhuis gebouwd. Ik zou zo’n aannemer hier ook wel willen vinden. Ernstig: vanmorgen hebben we nog besproken of we per provincie of regio een volledig ziekenhuis moeten reserveren voor covid 19-patiënten, of we noodziekenhuizen moeten bouwen, en of we het Militair Hospitaal in Neder-over-Heembeek moeten inschakelen. Maar je botst altijd op hetzelfde bezwaar: een tekort aan personeel zoals verpleegkundigen, waar we zoals gezegd nu al een tekort aan hebben.’

Dan dreigen hier ook Italiaanse toestanden?

Noppen: ‘Onze gezondheidszorg is perfect vergelijkbaar met die in Noord-Italië. Ze hebben er absolute topziekenhuizen. Het verschil is dat de gemiddelde leeftijd van de besmette mensen daar tien of twintig jaar hoger schijnt te liggen dan in Duitsland, en dat heel het zuiden van Italië naar het noorden is getrokken voor medische behandelingen.’

Is de hoogdringendheid bij de bevolking nu doorgedrongen?

Noppen: ‘Ik durf het te hopen. Dat zien we bijvoorbeeld in ons ziekenhuis: mensen weten intussen dat ze met een wrat of een verstuikte enkel misschien beter thuisblijven.’

Wat denkt u er als arts van als u twee toppolitici op enkele centimeters van elkaar ziet staan op een vrolijke selfie?

Noppen: ‘Je moet altijd de context van een foto bekijken, en die ken ik niet. Het beeld is wel op de sociale media geplaatst, dus daar was tijd om over na te denken. Daar heb ik serieuze bedenkingen bij.’

Lees vanaf morgen het dagboek van Marc Noppen over de evolutie in zijn ziekenhuis.

 

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud