ING België leverde rekeningen voor offshores van rijke Russen

ING België heeft al jaren een bijkantoor in Genève.

ING België heeft nog tot zeer recent via zijn kantoor in Genève bankrekeningen geleverd voor constructies in Panama en op de Britse Maagdeneilanden. Die waren opgezet door rijke Russen.

In mei 2016 getuigde ING Belgium voor de Panama Papers-commissie in de Kamer dat het een ‘voorzichtig beleid’ voert als het gaat over belastingparadijzen. ‘Wij staan vandaag avers tegenover fiscale paradijzen en offshorestructuren.’ Maar nu blijkt ING België toch voor te komen in de Panama Papers.

Deze week raakte bekend dat nieuwe Panama Papers zijn uitgelekt. Boven op de 11,5 miljoen documenten die al in april 2016 waren uitgelekt zijn nu nog eens 1,2 miljoen documenten van het Panamese advocatenkantoor Mossack Fonseca opgedoken. Het gaat om zeer recente e-mails, bedrijfspapieren, scans en andere bestanden. Die dateren van begin 2016 tot eind vorig jaar, enkele maanden voordat het Panamese advocatenkantoor zijn deuren moest sluiten.

Genève

Als we de Papers op ‘ING Belgium’ doorzoeken, duiken honderden documenten op. Die gaan vooral over ‘ING Belgium, Brussels, Geneva branch’. Dat bijkantoor in Genève valt rechtstreeks onder ING België. Het telt zo’n 250 werknemers en was vorig jaar goed voor een omzet van 223,5 miljoen euro. Ter vergelijking: de Belgische kantoren van ING België draaiden 2,8 miljard euro omzet.

Het bijkantoor in Genève bestond al bij de oude Banque Bruxelles Lambert (BBL), die 20 jaar geleden is overgenomen door  ING. Vanuit een grijs gebouw in het centrum van Genève bedient het bijkantoor van ING België meer dan 1.300 zakelijke klanten, onder andere voor de financiering van handelaars in grondstoffen. Ooit had ING ook nog een grotere ‘ING Bank Switzerland’, maar die is in 2009 verkocht aan de Zwitserse private bank Julius Baer.

Wat onthullen de Panama Papers over het Zwitserse bijkantoor van ING België? Dat het de voorbije jaren bankrekeningen bezorgde aan postbusvennootschappen in Panama en op de Britse Maagdeneilanden. Terwijl ING België in mei 2016 in het parlement nog getuigde dat het als bank ‘avers stond tegenover structuren in belastingparadijzen.’

Het 25-tal postbusvennootschappen dat we dankzij de Panama Papers onder de loep konden nemen, blijken nog tot zeer onlangs klant te zijn geweest bij het Zwitserse bijkantoor van ING België. Sommige zijn dat mogelijk nog steeds.

Ons speurwerk brengt aan het licht dat in de meeste gevallen rijke Russen schuilgaan achter de postbusvennootschappen. Ze blijven echter onzichtbaar voor de buitenwereld. Want de postbusvennootschappen worden officieel beheerd door tussenpersonen. Die regelden alles met de mensen van Mossack Fonseca in Genève, die op hun beurt afstemden met hun collega’s in Panama en op de Britse Maagdeneilanden. In de gelekte e-mails zien we ook dat het telkens de tussenpersonen zijn - Zwitserse advocaten en adviseurs - die alles regelen met het ING-kantoor in Genève.

Verhoogd risico

Hoewel postbusvennootschappen op zich niet illegaal zijn, hebben banken wel strenge verplichtingen in de strijd tegen het witwassen. Ze moeten uitkijken wie ze als klant aannemen. Ze moeten goed weten wie hun klanten zijn. Ze moeten de risico’s goed inschatten. In dit geval vormt de combinatie van Russische klanten, zeker uit de olie- en gassector, met constructies in beruchte belastingenparadijzen, duidelijk een verhoogd risico. De Nationale Bank van België, die toeziet op ING België, wijst er in het algemeen op dat banken hun klanten moeten identificeren en risico-analyses moeten uitvoeren in de strijd tegen witwassen.

©REUTERS

Maar wist ING wel altijd goed wie er achter de postbusvennootschappen schuilging? Neem nu het Panamese Graloth Trading. Dat is in januari 2010 opgericht. Twee maanden later kreeg het een ING-rekening in Genève. Ook in mei 2014 is er bij Graloth sprake om nog een rekening bij ING te openen. Maar twee jaar later, na het losbarsten van het Panama Papers-schandaal in april 2016, beseffen ze bij het Panamese kantoor Mossack Fonseca dat ze niet eens weten wie echt schuilgaat achter deze constructie.

In augustus 2016 vraagt Mossack Fonseca aan de Zwitserse adviseur die optrad voor Graloth Trading te onthullen wie er echt achter schuilgaat. Er worden nogal wat mails over heen en weer gestuurd. Tot plots in maart vorig jaar de naam van de echte aandeelhouder wordt gemeld. Dat blijkt een Rus te zijn, Aleksander L., die woont in Moskou. Enkele maanden later besluit Mossack Fonseca dat het uit de structuur wil stappen. Maar als het Panamese kantoor zo lang in het ongewisse bleef over de Russische achterman, wist ING dat dan wel?

In een ander geval, Mira Petroleum International, een postbusvennootschap op de Britse Maagdeneilanden, tonen de gelekte documenten dat het kantoor van ING in Genève maar van een van de drie achtermannen de naam doorgespeeld kreeg. Nog een andere postbusvennootschap op de Maagdeneilanden, Santana Oil Corp, kreeg al in 2003 een ING-rekening in Genève. Maar pas elf jaar later, in 2014, kwam de financiële toezichthouder op de Maagdeneilanden eindelijk te weten wie er achter schuilging. Dat bleek niet de officiële beheerder uit Genève te zijn, wel een rijke Rus, Valeriy S. Die bleek toen, in 2014, nog altijd een ING-rekening in  Genève te gebruiken.

Kremlin

De Russen gebruikten hun ING-rekeningen voor delicate miljoenendeals in belastingparadijzen. Zoals ING-klant Primavera Trading op de Britse Maagdeneilanden, een postbusvennootschap van de Russische oliemagnaat Rashid S. In februari 2015 sloot de Rus via zijn offshore op de Maagdeneilanden een gascontract met Bentley Enterprises, een offshore op de Seychellen met een rekening in Cyprus. De deal vond plaats in Cyprus. Maar de Rus gebruikte daarvoor zijn rekening bij ING in Genève. Ook in dit geval besloot het Panamese kantoor Mossack Fonseca in september 2016 om uit de constructie te stappen.

Een andere deal uit 2011 die via de Maagdeneilanden passeerde en waarbij ING-rekeningen in Genève zijn gebruikt, leidt zelfs naar het Kremlin, naar de grondstoffenhandelaar Gunvor, waarin de Russische president Vladimir Poetin volgens de VS een geheim aandeel zou hebben.

ING gaat er ook prat op dat zijn bijkantoor in Genève alleen zakelijke klanten bedient. Is dat wel altijd het geval bij de Russische klanten? Wat te denken van ING-klant Blue Wind Equity op de Britse Maagdeneilanden? Die postbusvennootschap gaf in 2014 een ‘lening’ van 3,7 miljoen euro aan de vennootschap van een Russische oud-minister om er een luxejacht mee te kopen. Hij moest geen rente betalen en moest de lening pas terugbetalen als hij de boot weer verkocht.

Het gaat duidelijk om grote geldstromen. Zo wordt de Panamese postbusvennootschap Orsett Trading gebruikt door een rijke Rus, Alexander R., voor een groothandel in graan in Egypte en Turkije. Er vloeit elk jaar meer dan 200 miljoen euro omzet (zelfs 279 miljoen euro in 2016) naar een Panamese postbusvennootschap, die het Panamese postbusadres van Mossack Fonseca gebruikt en geleid werd door een financiële tussenpersoon in Genève.

Het vroegere kantoor van Mossack Fonseca op de Britse Maagdeneilanden.

Een gelekt formulier met het logo van ING van 21 oktober 2014 vermeldt ook die Panamese offshore als eigenaar van een bankrekening bij ING in Genève. En op 21 juli vorig jaar stelden de Panamese stromannen nog een document op om een nieuwe rekening te openen bij ‘ING Belgium, Brussels, Geneva branch’.

Reactie ING

Nu ING Belgium toch opduikt in de Panama Papers luidt de reactie als volgt: ‘Tijdens de hoorzitting in het parlement hebben wij als ING België gezegd dat we niet meewerken aan het opzetten van fiscaal gedreven constructies. Wat onze  ‘Geneva branch’ betreft: deze is onderdeel van ‘Wholesale Banking’ en werkt met corporate/zakelijke relaties. Het is belangrijk te herhalen dat voor zakelijke klanten er een mogelijkheid is dat een offshore-constructie ook een niet-fiscale reden kan hebben. De algemene insteek bij ING (en niet alleen bij ING België) is dat men zulke situaties 'on a case by case' basis bekijkt en natrekt.’

‘Wij kunnen geen commentaar geven op indiduele klanten of mogelijke klanten. Cliënten zijn zelf verantwoordelijk voor hun organisatie en de keuze voor de juridische entiteit waarmee ze zaken met ons doen. Het is ING’s beleid geen belastingadvies aan clienten te geven. Daarnaast hanteert ING beleid en procedures op het gebied van customer due diligence en client activity monitoring.’

‘ING is geheel gecommitteerd om zich in alle markten waar zij actief is steeds aan de geldende wetten, regels en ethische normen te houden. De bank hanteert ook strikte eigen Business Principles.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect