Advertentie
Advertentie
analyse

Kan Wallonië zijn heropbouw nog betalen?

Pepinster is een van de gemeenten waar de aangerichte ravage het grootst is. ©Photo News

Kan Wallonië het nog aan om ‘kolossaal veel geld’ te pompen in zijn heropbouw met een overheidsschuld die al door het dak gaat? Wel op korte termijn, luidt het antwoord. De cruciale vraag: hoeveel van de 200.000 werkloze Walen nemen de hamer en het truweel op?

‘Get up Wallonia’. Waals minister-president Elio Di Rupo (PS) zal nooit gedacht hebben dat de slagzin van het herstelplan dat hij twee maanden geleden lanceerde - het zesde in 20 jaar - zo letterlijk zou gaan klinken. Weer rechtzetten wat weggespoeld is, luidt de opdracht na de rampspoed in de Ardennen, en snel. Duizenden mensen zijn het dak boven hun hoofd kwijt, een veelvoud heeft geen gas, elektriciteit of huisraad meer, een pak Walen is onderverzekerd en bruggen, straten en openbare gebouwen liggen in puin.

De essentie

  • De heropbouw van Wallonië zal kolossaal veel geld kosten, zei minister-president Elio Di Rupo al.
  • Op korte termijn stellen zich geen financiële problemen. Wallonië kan ondanks een aanzienlijke schuldgraad nog altijd gratis geld ophalen op de markt.
  • De heropbouw biedt economische kansen, maar het personeelstekort in de bouw en de hoge werkloosheid zijn een belangrijke rem.

Door direct 2 miljard euro te deblokkeren - 1 miljard via een lening, 200 miljoen uit de begroting en  800 miljoen via het verschuiven van de relancemiddelen uit Get Up Wallonia - heeft de Waalse regering het signaal willen uitsturen dat niks de snelle financiële hulp aan de slachtoffers in de weg zal staan. Maar de heropbouw zal een veelvoud kosten. ‘We hebben kolossaal veel geld nodig’, gaf Di Rupo al toe. Wallonië hoopt daarvoor te kunnen putten uit het Europese solidariteitsfonds, maar dat zal hooguit 10 procent van de schade vergoeden. Tegen de herfst moet ook een eigen Waals solidariteitsfonds op poten staan.

Ik blijf bij de Waalse politieke leiders een gebrek aan wil voelen om de structurele problemen zonder taboes aan te pakken.
Etienne De Callataÿ
Econoom

Maar het ziet er vooral naar uit dat Wallonië opnieuw veel schulden zal moeten maken. Alleen heeft corona al een ravage aangericht. Dit jaar hebben het Waals Gewest en de Franse Gemeenschap samen al 32 miljard euro schulden. Tegen 2024 loopt dat op tot 44 miljard euro, of anderhalf keer het gezamenlijke budget van beide regeringen.  Dat doet de vraag rijzen of dit de klap te veel is voor een regio die al genoeg problemen heeft.

‘Wij kunnen dit betalen’, zegt Waals minister van Begroting Jean-Luc Crucke (MR). ‘Ja, de overheidsschuld is groter dan tien jaar geleden, maar de aflossing ervan is ook goedkoper, door de lage rente. En de Europese Centrale Bank geeft niet aan dat er een wijziging van de monetaire politiek zit aan te komen. Neem nu dat miljard, dat we direct gaan lenen. Bij een groei van 1 procent en een inflatie van 2 procent is daar binnen 10 jaar een kwart van weg, zonder dat het ons iets kost.’

De econoom Etienne De Callataÿ van Orcadia Asset Management gaat daar gedeeltelijk in mee. ‘Corona heeft inderdaad bewezen dat het geen probleem is schulden aan te gaan en te financieren. De markten zijn nu bereid Wallonië veel geld te geven. En de ECB zal de rente niet snel verhogen. Maar wat als de leningen na tien jaar moeten worden geherfinancierd en de rente dan gestegen is? Een hoge schuld maakt overheden afhankelijk van het humeur van de financiële markten. Dat is ongezonde.’

Tram en premetro

De heropbouw biedt ook kansen. ‘Na vernietiging volgt welvaartscreatie’, zegt federaal staatssecretaris voor de Relance Thomas Dermine (PS). ‘Deze ramp heeft duidelijk gemaakt dat onze infrastructuur verouderd en onaangepast is. Iedereen heeft nu begrepen dat massale investeringen niet alleen nodig zijn om de Europese klimaatdoelstellingen te halen, maar voor onze veiligheid.’

Het personeelstekort in de bouw zal nog groter worden door minder detachering. We moeten meteen jonge werklozen opleiden.
Thomas Dermine (PS)
Staatssecretaris voor Relance

Maar gaat het hier wel op dat de heropbouw tot een economische boost kan leiden? Wallonië was sowieso al van plan enkele miljarden te investeren in de economische relance na corona. Een deel van die middelen wordt nu geconcentreerd op de getroffen gebieden. En kan een regio met zware sociaal-economische handicaps wel tegelijk investeren in digitalisering, vergroening, vorming én heropbouw? De Callataÿ: ‘Er moeten keuzes worden gemaakt, want de bouwsector kampt nu al met personeelstekorten en het is een wetmatigheid dat schaarste de prijzen de hoogte in jaagt. Volgens mij zijn er dringender zaken dan de tram van Luik of de premetro van Charleroi.’

Dermine zit op dezelfde lijn. ‘Er mag geen competitie ontstaan tussen heropbouw en relance. Daarom zullen we Europa vragen de targets van projecten die nu minder prioritair zijn te verschuiven. Het personeelstekort in de bouwsector is dé uitdaging en die zal alleen maar groter worden. Doordat ook Oost-Europese landen als Bulgarije grote investeringen plannen, zal er minder detachering zijn. Laat dat een buitenkans zijn voor de activering van werkloze jongeren. De federale en de Waalse overheid moeten alles op alles zetten. Tegen oktober moet al een grote groep werklozen opgeleid zijn voor een job in de bouw.’

De Callataÿ blijft sceptisch: ‘Ik blijf bij de Waalse politieke leiders een gebrek aan wil voelen om zonder taboes structurele problemen aan te pakken, zoals inactiviteit, een te lage onderwijskwaliteit en opleidingsgraad, een gebrekkige arbeidsbemiddeling en de zwakke efficiëntie.’  Komt daar nog bij dat de heropbouw dreigt te gebeuren tegen een achtergrond van politieke spanningen. Zowel Waals als federaal wil de oppositie opheldering over hoe het laattijdig leeglopen van het stuwmeer van Eupen de ravage in de Vesdervallei vermoedelijk veel groter heeft gemaakt.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud