interview

Leemans: ‘Regering wil terug naar tijd van Daens'

‘De speculatietaks is de vermogenstrofee van het VBO en van Voka’, zegt ACV-voorzitter Marc Leemans. ©Tim Dirven

Het regeringsbeleid is veel te rechts en daardoor ligt onze consensusdemocratie aan diggelen, stelt ACV-voorzitter Marc Leemans. ‘De werkgevers en de regering maken heel veel kapot.’

‘Ik heb geen vrolijk verhaal te vertellen’, zegt Marc Leemans, de voorzitter van de christelijke vakbond ACV haast verontschuldigend. Het voorbije jaar vertegenwoordigde hij meer dan wie ook het verzet tegen het beleid van de regering-Michel.

Als een kwelduivel zette de grootste vakbond van het land het verwante CD&V onder druk om de rechtse accenten van het beleid weg te gommen. ‘CD&V-vicepremier Kris Peeters doet veel moeite, maar het is niet voldoende’, vindt Leemans. ‘Het beleid is misschien iets minder hard gemaakt, maar het is nog altijd te hard.’

De voorbije anderhalve week waren de rollen omgekeerd: het was de federale regering die de vakbonden onder druk zette. Bij een staking van de Luikse afdeling van de socialistische vakbond ABVV blokkeerden enkele militanten een snelweg. Met vreselijke gevolgen: twee mensen zijn overleden omdat ze door de blokkade niet tijdig medische hulp zouden hebben gekregen. De politieke discussie gaat daardoor niet langer over het regeringsbeleid, maar over de grenzen van het stakingsrecht.

‘We hebben dit zien aankomen’, zegt Leemans. ‘Het was toch duidelijk dat de regering eender wat zou aangrijpen om de vakbonden aan te vallen? Daarom roepen we al een hele tijd op om op een intelligente manier actie te voeren. Stakingen zijn enkel een ultiem wapen waarmee je behoedzaam moet omspringen.’

ABVV-voorzitter Rudy De Leeuw heeft het dus zelf gezocht door zijn achterban carte blanche te geven voor eender welke actie?
Marc Leemans: ‘Het heeft geen enkele zin naar elkaar te wijzen. Was het voorval in Luik niet gebeurd, dan had de regering wel iets anders gebruikt. De heisa maakt duidelijk dat meerdere politieke partijen het niet goed voor hebben met de vakbonden. Blijkbaar vinden ze dat de werknemers moeten worden verzwakt in hun capaciteit om zich te verzetten.’

Ze noemen de vakbond een dinosaurus, terwijl we net vinden dat we heel ver meegaan in de verandering. De dinosaurussen zitten aan de werkgeverskant en in de regering.

Het ABVV van Charleroi heeft een nieuwe staking aangekondigd. Begrijpt u dat veel mensen dit beu geraken?
Leemans: ‘Ik kan alleen maar hopen dat onze militanten de lijn van het ACV blijven bewandelen. Ik begrijp dat de mensen kwaad zijn. Maar wie blind zijn emoties volgt, loopt keihard tegen de muur. We proberen met hamer en beitel de muur steen voor steen te slopen. Zo kunnen mensen op onze website uitrekenen hoeveel geld het regeringsbeleid hen kost. Zo’n onlinetool is een veel efficiënter actiemiddel dan een staking.’

Is het regeringsbeleid wel zo erg als u het voorstelt? CD&V-voorzitter Wouter Beke ziet weinig verschil tussen de regering-Di Rupo en de ploeg-Michel.
Leemans: ‘Ik wil het beleid van de regering-Di Rupo niet voorstellen als een paradijs op aarde voor de werknemers, want dat was het niet. Maar er was wel meer evenwicht, want er zaten naast liberalen en christendemocraten ook socialisten in de regering. De regering-Michel is dan weer een rechtse regering, ondanks alle inspanningen van CD&V om de kerk in het midden te houden. Het beleid van deze regering is niet socialer of rechtvaardiger. Integendeel, onze sociale welvaartsstaat wordt afgebouwd.’

Eigenlijk had u liever Di Rupo-II gehad?
Leemans: ‘De kleur van de regering zal me worst wezen. Het enige wat ik wil, is een rechtvaardig beleid. Maar deze regering duwt de slinger heel hard naar rechts. Ze richt daarmee heel veel schade aan in de samenleving. Het consensusmodel, waar ons land om wordt geroemd, ligt in duigen. Er wordt heel veel kapotgemaakt. En de werkgeversorganisaties zijn medeplichtig. Voka verklaarde dat als hervormen niet lukt mét de vakbonden, de regering het maar zónder ons moet doen. Maar wat als de slinger naar de andere richting doorslaat? Moeten de vakbonden het dan ook zonder de werkgeversorganisaties doen?’

©Tim Dirven

Er is geen alternatief, zeggen Voka en sommige partijen. Volgens hen willen de bonden van geen verandering weten.
Leemans: ‘Ze noemen de vakbond een dinosaurus, terwijl we net vinden dat we heel ver meegaan in de verandering. De dinosaurussen zitten aan de werkgeverskant en in de regering: ze willen terug naar de 19de eeuw van priester Daens en Charles Woeste. Ze willen stakingen onmogelijk maken en de werkgever laten bepalen wie mag werken en tegen welk loon. En kom alstublieft niet af met de goesting van Open VLD-voorzitster Gwendolyn Rutten, waarbij iedereen enthousiast op een flexibele arbeidsmarkt aan de slag kan. Als ze daar écht in gelooft, dan begrijpt ze niets van economische machtsverhoudingen. De gevolgen van een vrije markteconomie zonder vakbonden zijn overal ter wereld te zien. Willen we een Angelsaksische samenleving? Of een economie zoals in Thailand of in Afrika, waar mensen geen sociale rechten en geen sociale bescherming hebben? Waar er enkele rijken zijn en de rest van de bevolking verpaupert. Dat is toch niet de samenleving waarin we in Europa geloven?’

Komaan, daar staan we toch nog mijlenver vandaan.
Leemans: ‘Maar we zijn er wel hard naar op weg. Wat op 60 jaar tijd is opgebouwd, kan in enkele jaren worden vernietigd.’

Wat is uw alternatief? De hervormingen van de regering zijn toch nodig om onze sociale zekerheid betaalbaar te houden?
Leemans: ‘In deze regering zitten partijen die geen cent geven om onze sociale zekerheid, want ze vinden dat een sociale hangmat. In de plaats willen ze zo veel mogelijk sociale bijstand. Onze sociale zekerheid staat als een huis, maar we moeten natuurlijk wel garanderen dat er voldoende geld naartoe vloeit. Tot nu toe werd voor de financiering vooral een beroep gedaan op belastingen op arbeid en te weinig op andere inkomens, zoals de grote vermogens.’

De belastingdruk ligt in ons land al zo hoog. Nog meer belastingen zijn toch geen oplossing?
Leemans: ‘Met een doordachte taxshift zal de algemene belastingvoet dalen. Als we vermogens iets meer belasten en arbeid iets minder ontstaat een gigantische hefboom qua koopkracht. Want mensen gaan hun extra inkomen uitgeven, wat leidt tot economische groei. Het inkomen van de rijken wordt vooral gebruikt om nog rijker te worden. Daar heeft de samenleving geen economisch profijt van.’

Is het geen illusie te denken dat we zonder diepgaande hervormingen de vergrijzing betaalbaar kunnen houden?
Leemans: ‘Natuurlijk moeten we hervormen. Zo zullen we langer moeten werken, maar dat bereik je niet door de pensioenleeftijd te verhogen naar 67 jaar. De regering had een antwoord moeten zoeken op de vraag hoe ze het mensen mogelijk kan maken langer aan de slag te blijven. Die vraag wordt evenwel niet gesteld. Integendeel, door de landingsbanen voor oudere werknemers af te bouwen doet de regering net het tegenovergestelde. Het gevolg is dan ook dat ons land steeds meer invaliden telt, want de mensen kunnen het niet meer aan.’

In de regering zitten partijen die geen cent geven om onze sociale zekerheid. In de plaats willen ze zo veel mogelijk sociale bijstand.

Met zijn conferentie voor werkbaar werk zoekt minister van Werk Kris Peeters toch naar een oplossing?
Leemans: ‘Een nobel initiatief, maar ik vrees voor de gevolgen. De werkgeversorganisaties hebben werkbaar werk al verbasterd tot wendbaar werk. Voor hen gaat het debat over meer flexibele werkuren en contracten. Ze willen het kader voor tijdelijke contracten en voor interimarbeid versoepelen. En ook de loonbarema’s moeten op de schop. Tijdens de onderhandelingen over de taxshift vond iedereen nog dat werknemers te weinig netto kregen, nu is de discussie dat oudere werknemers te veel verdienen.’

Ervaringen in andere landen leren dat oudere werknemers langer aan de slag blijven als ze minder kosten.
Leemans: ‘Maar het zal nooit genoeg zijn voor de werkgevers! Het zal altijd goedkoper moeten. Nu de sinds 1996 opgebouwde loonkostenhandicap tegenover de buurlanden is weggewerkt, willen ze ook de historische handicap de wereld uit. Ze eisen een bijkomende lastenverlaging van 16 miljard euro boven op de 6 miljard die ze al hebben gekregen. How low can you go?

Toen de regering-Michel twee weken geleden een akkoord afsloot over de uitwerking van de taxshift, bleef u stil. Bij CD&V werd gespind dat u tevreden zou zijn. Klopt dat?
Leemans: ‘Ik heb altijd duidelijk gemaakt wat ik van de taksmisser vind. Men geeft mensen de waanidee dat ze tot 100 euro meer krijgen, maar ze geven dat bedrag slechts aan de helft van de werkenden. En intussen moet iedereen méér betalen: de Maggietaks, de Turteltaks...’

Volgens de calculator van minister van Financiën Johan Van Overtveldt krijgt iemand met een brutoloon van 1.500 euro er tegen 2020 146 euro bij. Bij wie 3.000 euro verdient is dat 100 euro.
Leemans: ‘Die calculator is pure volksverlakkerij. Van Overtveldt bedot de mensen, want hij rekent enkel uit wat ze erbij krijgen. Maar op geen enkele manier rekent hij voor wat ze verliezen. En dat is méér dan wat mensen erbij krijgen. En de uitkeringstrekkers en de gepensioneerden verliezen alleen maar, want zij krijgen niets extra.’

Werknemers die veel roken en drinken en met een dieselwagen rijden gaan er misschien op achteruit. Maar de rest toch niet?
Leemans: ‘Uit onze eigen calculator blijkt dat bijna iedereen verliest door het regeringsbeleid. Naast roken en diesel wordt ook water duurder, is de gratis elektriciteit afgeschaft, werden de prijzen voor het openbaar vervoer verhoogd en kost kinderopvang meer. Ik heb de oefening gemaakt: ik rook niet, maar ik verlies toch.’

We gingen aan de slag met uw calculator: een niet-rokend kinderloos paar met een gemiddeld loon gaat er ondanks de meerkosten op vooruit.
Leemans: ‘We werken aan een geactualiseerde versie van de tool, waarmee mensen het effect van het regeringsbeleid kunnen berekenen. We lanceren die volgende week. Voorlopige simulaties wijzen uit dat de resultaten nog slechter zijn. Dat komt onder meer door de Turteltaks. Eerst werd gezegd dat die elk gezin zo’n 100 euro per jaar zou kosten, maar intussen blijkt dat de meerkosten voor een gezin dat met elektriciteit verwarmt oplopen tot 600 euro.’

De Turteltaks is toch nodig om de put van de subsidies voor groene stroom te dempen?
Leemans: ‘Maar Vlaams minister voor Energie Annemie Turtelboom had de factuur ook eerlijk kunnen spreiden tussen de gezinnen en de bedrijven. Die laatste worden grotendeels ontzien.’

‘De Turteltaks rammelt langs alle kanten. De Vlaamse regering laat elektriciteitsgebruikers jaarlijks 100 tot 700 euro extra betalen om het probleem op te lossen dat de politici zélf hebben gecreëerd met de groenestroomcertificaten. Maar tegelijk geven ze een fiscale premie aan mensen die een elektrische auto kopen. Dat mist toch elke coherentie?’

Met de taxshift gaan de lasten op arbeid eindelijk naar beneden. Daar kunt u toch niet tegen zijn?
Leemans: ‘Bedrijven die blootstaan aan internationale concurrentie kampen inderdaad met een loonkostenprobleem. Maar de regering vermindert onder druk van het Verbond van Belgische Ondernemingen de werkgeversbijdragen voor de sociale zekerheid van álle bedrijven, dus ook voor zij die niet moeten concurreren met het buitenland. Daardoor dragen we veel water naar de zee en helpen we de bedrijven die het écht nodig hebben te weinig en blijft de jobcreatie dus beperkt.’

Omdat het niet zeker is dat we de mensen met geld kunnen belasten, gaan we het maar halen bij de mensen die niet kunnen vluchten?

U klaagt al maanden dat de regering de rijken ontziet. Maar volgens premier Charles Michel zijn er nog nooit zoveel lasten op kapitaal verhoogd om de lasten op arbeid te verlagen.
Leemans: ‘Onzin. Wat doet de regering? Een beetje Kaaimantaks en een speculatietaks die ocharme 34 miljoen euro moet opbrengen. Dat is evenveel als de N-VA wil besparen door de vakbondsbijdrage niet langer fiscaal aftrekbaar te maken. De speculatietaks werd door sommigen in de markt gezet als een trofee van CD&V, maar dat is fout. Het is de vermogenstrofee van het Verbond van Belgische Ondernemingen en van Voka! Ze hebben een symbolische taks voorgesteld om te vermijden dat een meerwaardebelasting op aandelen zou worden ingevoerd.’

U vergeet de belangrijkste maatregel inzake vermogen: de roerende voorheffing gaat van 25 procent naar 27 procent.
Leemans: ‘Maar ook die maatregel wordt betaald door de middenklasse! Wie obligaties of een kasbon heeft, gaat voortaan 27 procent betalen op zijn intrest. Maar de échte rijken? Die zitten in andere financiële producten en blijven buiten schot. N-VA-voorzitter Bart De Wever beloofde dat hij geen maatregelen zou nemen om de rijken te doen betalen die ook de middenklasse treffen. Het omgekeerde is gebeurd.’

Het probleem is dat de écht rijken altijd wegen vinden om belastingen te vermijden. U beseft toch ook dat hen zwaarder belasten een werk van lange adem is?
Leemans: ‘Omdat het niet zeker is dat we de mensen met geld kunnen belasten, gaan we het maar halen bij de mensen die niet kunnen vluchten? Dat pikt de bevolking niet langer. Daarom klaagt ze over het ongelijke beleid. We blijven de gewone man verdedigen en helaas zijn we al te vaak de enigen die dat doen. Dat stoort sommigen, maar we zijn van plan om het tot het einde van de legislatuur vol te houden.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud