column

'Ligt de Vlaamse regering niet wakker van de energieprijzen?'

Wordt de actualiteit in het noorden en het zuiden van het land anders bekeken? Die vraag proberen we te beantwoorden in onze wekelijkse kroniek van Alain Narinx (L’Echo) en Wim Van de Velden (De Tijd). Ditmaal kruisen ze de degens over de energieprijzen die door het dak gaan.

Beste Wim,

Ik was een beetje verbaasd toen ik de Septemberverklaring van Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) hoorde. Het ging me niet zozeer om zijn voorstel dat Vlaanderen een lening aan Wallonië zou geven om de schade van de overstromingen te herstellen. Dat was een mooi stukje theater: doen alsof je de hand reikt om daarna een klap te geven...  Niet toevallig maakte Bart De Wever (N-VA) de vergelijking met het IMF dat Griekenland te hulp snelt. In dat rollenspel is Vlaanderen natuurlijk het IMF en Wallonië het noodlijdende Griekenland. Vlaanderen biedt die hulp enkel aan om zijn eigen stabiliteit te verzekeren en zijn eigen hervormingsplannen door te drukken, niet uit solidariteit met een verwante regio.

Wat me vooral verbaasde in de toespraak van Jambon was dat hij met geen woord repte over de plotse stijging van de energieprijzen. Ligt de Vlaamse regering daar dan niet wakker van? Wat mij betreft, is dat op dit ogenblik het meest dringende dossier. Om maar een voorbeeld te geven: de gasprijs ging woensdag al over de 160 euro per MWh. De inflatie in de eurozone heeft haar hoogte peil in 13 jaar bereikt.

De gevolgen voor de burgers en de ondernemingen blijven niet uit: een dalende koopkracht, stijgende productieprijzen, problemen met de toelevering. De kans bestaat dat de sociale spanningen toenemen. Als ik om me heen kijk, merk ik veel ongerustheid. Tal van mensen met een krap budget zien met een bang hart het einde van de maand tegemoet. Werkgevers vertrouwden me toe dat ze vrezen voor de automatische loonindexering. Die zal alles nog meer bemoeilijken en hun competitiviteit zal eronder lijden. Wat denkt men in Vlaanderen van die almaar stijgende prijzen, Wim?

Demir

Op federaal niveau beconcurreren de partijen elkaar met voorstellen om de schok te verzachten: verlenging van het sociaal tarief, aanpassing van de accijnzen, energiecheques, het cli­quet­sys­teem...  Het ligt allemaal op tafel tijdens het budgetconclaaf. Premier Alexander De Croo (Open VLD) wil volgende week dinsdag in de Kamer bij zijn State of the Union met oplossingen komen. Ook over het lot van onze kerncentrales wordt van de federale regering een beslissing verwacht. Langer openhouden of niet? De hoge energieprijzen zullen nog meer druk op de ketel zetten.

De gevolgen voor de burgers en de ondernemingen blijven niet uit: een dalende koopkracht, stijgende productieprijzen, problemen met de toelevering.

Toen de Vlaamse minister van Energie Zuhal Demir (N-VA) in het Vlaams Parlement werd ondervraagd, stelde ze een daling van de btw voor. Maar dat is iets waarover het federale niveau beslist. Bovendien zijn tal van experts het erover eens dat het geen goede maatregel is. Om te beginnen is hij heel duur, want hij kost jaarlijks 700 miljoen euro. Bovendien komt hij naar verhouding vooral de grootste verbruikers en de hoogste inkomens ten goede, die minder nood hebben aan financiële steun dan de andere gezinnen.

Een ander mogelijk spoor is de invoering van een ‘energienorm’, zoals Unizo vraagt. Meer dan de helft van de factuur bestaat uit bijdragen, zoals belastingen, heffingen en toeslagen. Het zou erop neerkomen dat al die parameters kunnen variëren, zodat de energiefactuur voor de consument stabiel blijft als de prijzen op de markt stijgen.

Andere lidstaten van de Europese Unie hebben al maatregelen genomen. Frankrijk heeft een ‘tariefschild’ aangekondigd, waarbij de prijzen geblokkeerd blijven tot april volgend jaar. Allicht niet toevallig vindt die maand de eerste ronde van de presidentsverkiezingen plaats.

Ik hoop van harte dat de politici deze prijsopflakkering aangrijpen om concrete en ambitieuze langetermijnplannen uit te werken. Hoe kunnen gezinnen bijvoorbeeld geholpen worden om hun woningen beter te isoleren? De goedkoopste energie is die die we niet verbruiken. Er wordt nog veel te veel verspild.

Alain

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud