Advertentie

Minstens een op zeven covidpatiënten heeft na half jaar nog symptomen

De meeste 'long covid'-patiënten klagen over abnormale vermoeidheid, uitzonderlijke kortademigheid en geheugen- en concentratieproblemen. ©katrijn van giel

‘Long covid’-patiënten, die maanden na hun ziekte nog symptomen vertonen, hebben nood aan een multidisciplinaire diagnose en behandeling. Dat is de voornaamste aanbeveling van het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg, dat 1.320 patiënten bevroeg.

Exacte cijfers zijn er niet - omdat niet alle studies identieke parameters hanteren - maar naar schatting minstens een op de zeven Belgen heeft zes maanden nadat hij corona heeft gehad nog altijd last van symptomen. De impact kan variëren van ‘beperkt’ tot ‘levensveranderend’.

Zo’n langdurige Covid-19, of ‘long covid’, treft zowel mensen die een ernstig ziekteverloop doormaakten als mensen met milde symptomen die niet in het ziekenhuis belandden. Ze komt voor bij alle leeftijden, maar vaker bij 35- tot 69-jarigen. De meeste patiënten klagen over abnormale vermoeidheid of uitzonderlijke kortademigheid. Velen hebben ook last van geheugen- en concentratieproblemen, ‘hersenmist’ in het jargon.  

Onwetendheid

Omdat er nog veel onwetendheid is bij zorgverleners, overheidsinstanties, werkgevers en het brede publiek bevroeg het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidzorg (KCE) in februari 1.320 mensen met langdurige Covid-19. In het dinsdag vrijgegeven rapport meldt een op de drie bevraagden onvervulde behoeften, waaronder een behoefte aan informatie (52%), bekwaam personeel (24%) en toegang tot zorg (23%).

De essentie

  • Naar schatting zeker een op de zeven Belgen heeft zes maanden nadat hij corona heeft gehad nog altijd last van symptomen, aldus een rapport van het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE).
  • De meeste langdurige Covid-19-patiënten klagen over abnormale vermoeidheid of uitzonderlijke kortademigheid. Velen hebben ook last van geheugen- en concentratieproblemen.
  • Het KCE schuift als voornaamste aanbeveling een multidisciplinaire diagnose en behandeling naar voren.

Patiënten lijden dus onder het gebrek aan informatie en wetenschappelijke kennis over de nieuwe aandoening. Ze voelen zich ook niet altijd serieus genomen door de zorgverleners, vooral als hun klachten niet konden worden geobjectiveerd door medische tests of beeldvorming. Daarom beveelt het KCE voorlichtingsmateriaal en bewustmakingscampagnes aan, vooral voor zorgverleners en werkgevers.

De patiënten betreurden ook het gebrek aan een holistische benadering. Vaak wordt elk symptoom onderzocht vanuit één specialisme, wat soms resulteert in een lange diagnostische zoektocht. Patiënten lopen daarin verloren door een gebrek aan coördinatie tussen zorgverleners.

Het KCE schuift een interdisciplinaire samenwerking als voornaamste aanbeveling naar voren. In zo’n scenario is het aan een arts-specialist, zoals een longarts of neuroloog, om met een psycholoog of psychiater en een kinesitherapeut een evaluatie op te stellen, in overleg met de huisarts. Die beoordeling moet uitmonden in een zorgtraject op maat. Het KCE beveelt aan dat de evaluatie gebeurt in gespecialiseerde ziekenhuiscentra. De behandelingen en de opvolging moeten zo veel mogelijk in de eerstelijnszorg plaatsvinden.

Multidisciplinaire benadering

‘Zo’n multidisciplinaire benadering is nodig voor langdurige Covid-19-patiënten die veel last hebben van verschillende symptomen’, zegt KCE-onderzoeker Koen Van den Heede, medeauteur van het rapport. ‘Andere patiënten, bij wie de impact minder zwaar is en die minder symptomen hebben, kunnen terecht bij hun huisarts, in samenwerking met onder meer een kinesist.’

Het is cruciaal dat de huisarts, die een sleutelrol kan spelen als coördinator in de behandeling van long covid, patiënten tijdig doorverwijst naar de arbeidsgeneesheer.
Lode Godderis
Professor arbeidsgeneeskunde

In het rapport geven patiënten ook aan dat de herintegratie op de werkvloer niet altijd goed verloopt. Ze ervaren de interactie tussen de huisarts, de arbeidsgeneesheer en de controlearts als bureaucratisch en niet proactief genoeg.

‘Het is cruciaal dat de huisarts, die een sleutelrol kan spelen als coördinator in de behandeling van long covid, patiënten tijdig doorverwijst naar de arbeidsgeneesheer,’ zegt Lode Godderis, professor arbeidsgeneeskunde en algemeen directeur van de preventiedienst Idewe. ‘Zo kan worden gewerkt aan een geleidelijke terugkeer naar de job, mits aanpassing van de taken. We weten dat mensen lang inactief dreigen te blijven als de terugkeer naar het werk geen onderdeel vormt van een behandeling.’

In de Belgische gezondheidszorg wordt een behandeling alleen vergoed als er bewijs is dat ze doeltreffend is. Momenteel is nog niet duidelijk welke behandelingen effectief zijn bij langdurige Covid-19. Ook de onderliggende mechanismen die de aandoening veroorzaken, zijn nog grotendeels onbekend. 

We weten al dat het neurocognitieve aspect, zoals geheugen- en concentratieproblemen, een grote impact heeft.
Koen Van den Heede
Onderzoeker Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg

Het KCE stelt voor in afwachting in een tijdelijke terugbetaling te voorzien om bepaalde tekortkomingen aan te pakken, zoals multidisciplinaire revalidatie (bijvoorbeeld de samenwerking van een huisarts, een kinesist en een psycholoog) in de eerste lijn en neurocognitieve revalidatie, op voorwaarde dat die wetenschappelijk worden geëvalueerd. ‘We weten al dat het neurocognitieve aspect, zoals geheugen- en concentratieproblemen, een grote impact heeft,’ zegt Van den Heede.

Protocol

Het KCE stelt voor dat een werkgroep van zorgverleners en patiënten een inhoudelijk protocol uitwerkt voor de zorg van long-covidpatiënten, dat mettertijd wordt aangepast als er praktijkrichtlijnen beschikbaar worden. Het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg gaat wellicht vanaf dit najaar een of meerdere klinische studies naar mogelijke behandelingen voor langdurige Covid-19 ondersteunen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud