Monstercoalitie moet Gent uit politieke impasse halen

Wie burgemeester van Gent wordt - Filip Watteeuw (Groen, links) of Mathias De Clercq (Open VLD) - is nog niet duidelijk. ©Karoly Effenberger

In Gent proberen het kartel sp.a-Groen, Open VLD en CD&V samen een coalitie te vormen. Wie burgemeester wordt, Mathias De Clercq of Filip Watteeuw, is nog niet beslist.

Twee dagen na de gemeenteraadsverkiezingen zijn de Gentse partijen gestopt met pokeren. Het kartel sp.a-Groen, Open VLD en CD&V willen samen een coalitie vormen. Het gonsde dinsdag een hele dag van de geruchten dat zo’n coalitie in de steigers stond en de vier partijen bevestigden dinsdagavond dat ze samen in zee willen. ‘De partijen hebben een werkmethode afgesproken om een positief project op poten te zetten voor Gent en de Gentenaars’, meldden ze in een persbericht.

De Gentse coalitievorming zat vast doordat zowel Groen, gesteund door de sp.a, als Open VLD, gesteund door CD&V, de burgemeesterssjerp opeiste zonder dat een van de twee blokken een meerderheid heeft. Open VLD-lijsttrekker Mathias De Clercq eiste het stadhuis zondagavond al op nog voor alle Gentse stemmen waren geteld. ‘Voor het eerst in zestig jaar krijgt Gent een liberale burgemeester’, zei hij.

Zijn partij ging er fors op vooruit en haalde 25 procent van de stemmen en 15 van de 53 zetels. Het kartel van de sp.a en Groen is met 33 procent en 21 zetels de grootste, maar ging sterk achteruit.

Tegenzet

De Clercq bracht zijn claim met zo veel stelligheid dat velen ervan uitgingen dat hij een akkoord op zak had, maar dat bleek niet het geval. Het kartel deed een tegenzet: niet lijsttrekker Rudy Coddens (sp.a) maar het groene boegbeeld Filip Watteeuw maakte aanspraak op het burgemeesterschap. De sp.a, de partij van de uittredende burgemeester Daniël Termont, was de leidende kracht in het kartel. Maar de kiezer verkoos vooral groene kandidaten, waardoor de machtsverhoudingen zijn gekanteld.

Zo duwde het kartel De Clercq in het defensief. Die kwam met een verrassende tegenzet. De liberaal verstuurde een gezamenlijk persbericht met Mieke Van Hecke, lijsttrekster voor CD&V. Ze lieten weten dat ze samen een coalitie op de been wilden brengen met De Clercq als burgemeester. Samen hebben ze bijna 700 stemmen meer behaald dan het kartel, al tellen de twee partijen twee zetels minder in de gemeenteraad doordat het kiessysteem grote partijen bevoordeelt.

Patstelling

Door het gepoker belandde de Gentse politiek in een patstelling. De verhouding kreeg iets kleuterachtigs: beide blokken claimden elkaar eerst te hebben uitgenodigd voor een gesprek. Nationale kopstukken begonnen zich te moeien, wat de kans op een totale impasse alleen maar groter maakte. Uiteindelijk kozen de vier partijen voor de enige overgebleven optie: samen een bestuurscoalitie proberen te vormen.

‘De gesprekken beginnen deze week nog. Er wordt in alle luwte gewerkt. We nemen de nodige tijd’, staat in het gezamenlijke persbericht. Het initiatief ligt, als leiders van de twee grote blokken, bij Watteeuw en De Clercq. Vrijdag zouden de coalitiepartners in spe voor het eerst samenzitten voor inhoudelijke onderhandelingen. Vandaag en morgen zou elk blok zijn vier topprioriteiten vastleggen, die dienen als vertrekbasis.

Met de sp.a, Groen en Open VLD zou de nieuwe meerderheid bestaan uit drie partijen die vandaag Gent al besturen, aangevuld met de oppositiepartij CD&V. De coalitie zou over een grote meerderheid beschikken. Samen bezetten de partijen 40 van de 53 gemeenteraadszetels. De sp.a en CD&V zijn mathematisch niet nodig voor een meerderheid, waardoor hun onderhandelingspositie minder sterk is.

Burgemeesterssjerp

Over de postjes is officieel nog niet gesproken, al zou zijn beslist dat er één burgemeester komt voor de komende zes jaar. Een duobaan, waarbij bijvoorbeeld eerst De Clercq drie jaar de leiding van de coalitie krijgt en vervolgens Watteeuw drie jaar, is niet aan de orde. Voor De Clercq is het burgemeesterschap een absolute must. Hij heeft zijn nek zo ver uitgestoken dat alles wat minder is gezichtsverlies betekent.

Mogelijk gebruikt het kartel dat als machtshefboom bij de onderhandelingen: in ruil voor het stadhuis kan De Clercq worden gedwongen zowat het hele sp.a-Groen-programma uit te voeren. De vraag is hoever de ambities van Watteeuw reiken. Wil hij écht de sjerp of toont hij zich tevreden met de rol van sterke man achter de schermen, zoals vandaag in de feiten al het geval is?

Voor Groen zou het burgemeesterschap een onverwacht, maar zeer welkom geschenk zijn. De partij droomde van het Antwerpse stadhuis, maar lijsttrekker Wouter Van Besien beet zijn tanden stuk op burgemeester Bart De Wever (N-VA).

Het burgemeesterschap in Gent is belangrijk in de aanloop naar de Vlaamse en federale verkiezingen van mei 2019. Zowel Open VLD als Groen kunnen zo’n zichtbare positie gebruiken. De liberalen om aan te tonen dat ze er als kleinere zusje van zeker de N-VA, maar ook van CD&V, nog altijd toe doen. En Groen om duidelijk te maken dat het geloofwaardig is als bestuurspartij. Het aantal groene burgemeesters is namelijk met twee vingers te tellen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud