Nationale eenheid rond coronabestrijding vertoont barsten

Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (sp.a) krijgt kritiek vanuit de oppositie en de meerderheid. ©AP

Van een hechte ploeg van 11 miljoen Belgen blijkt geen sprake nu de strenge Belgische coronakoers van de regering-De Croo voor het eerst op forse kritiek botst. Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (sp.a), de grootste pleitbezorger voor strenge regels, wordt zowel door de oppositie als in de federale meerderheid geviseerd.

Terwijl België enkele weken geleden het hoogste aantal coronabesmettingen van Europa telde, behoren we nu tot de Europese landen waar het virus het minste rondwaart. Door de strenge maatregelen die eind oktober werden aangekondigd, zijn we van meer dan 16.000 vastgestelde besmettingen per dag teruggevallen tot minder dan 2.400 gedetecteerde besmettingen. Met 315 gevallen per 100.000 inwoners over de voorbije 14 dagen doen enkel Griekenland, Malta, Duitsland en de Scandinavische landen - uitgezonderd Zweden - het beter.

Het Belgische coronaregime is een van de strengste van Europa en op een vergadering van het Overlegcomité afgelopen vrijdag maakten de federale en de regionale topministers duidelijk dat er met kerst nauwelijks versoepelingen komen. Gezinnen mogen maximaal één andere persoon uitnodigen, op kerstavond en Kerstmis mogen alleenstaanden per uitzondering twee mensen inviteren. Voor oudejaarsavond wordt die mogelijkheid niet geboden. 'We gaan de inspanningen van de voorbije vier weken niet in vier dagen tenietdoen', zei premier Alexander De Croo (Open VLD).

Soepeler in buurlanden

De Franstalige liberalen van de MR toonden zich, samen met CD&V en Waals minister-president Elio Di Rupo (PS), nochtans voorstander van enkele versoepelingen voor de feestdagen. Ze keken daarvoor naar de buurlanden. De Duitsers mogen Kerstmis met tien mensen vieren, in het Verenigd Koninkrijk mogen drie bubbels samenkomen en in Frankrijk heeft president Emmanuel Macron zelfs geen maximum naar voren geschoven.

Voor De Croo en de federale minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke was dat, tot grote tevredenheid van de virologen, onbespreekbaar. ‘Als er iets is wat het virus graag heeft, dan zijn het feestjes, vooral feestjes in wisselende samenstelling van de aanwezigen. Dat moet je absoluut vermijden, en daarom vind ik dat onze buurlanden niet goed bezig zijn’, stelde Vandenbroucke vrijdag op de persconferentie na het Overlegcomité.

Zwaar belaste ziekenhuizen

Als argument tegen versoepelingen wijzen De Croo en Vandenbroucke naar de situatie in onze ziekenhuizen. Samen met Tsjechië en Luxemburg is België een van zwaarst getroffen landen tijdens de tweede golf. Op de piek begin november lagen in ons land 7.489 covidpatiënten in het ziekenhuis, van wie 1.474 op intensieve zorg. Nog altijd 3.989 mensen zijn gehospitaliseerd, van wie 906 op intensieve.

Onze ziekenhuizen zijn nog altijd een pak zwaarder belast dan die in de buurlanden. Per 100.000 inwoners liggen acht Belgen met corona op intensieve. In Frankrijk zijn dat er 5,6, in Duitsland 4,7, in Nederland 3 en in het Verenigd Koninkrijk 2,2. Met die cijfers in het achterhoofd wordt elk signaal naar soepelere maatregelen als gevaarlijk gezien. Als de curves opnieuw zouden stijgen, dreigen onze ziekenhuizen snel weer in de problemen te komen.  

Met het slechte Belgische coronatrackrecord in het achterhoofd willen De Croo en Vandenbroucke geen enkel risico nemen. Om de bevolking mee te krijgen probeert de Wetstraat 16 een gevoel van nationale eenheid rond de corona-aanpak te creëren. Daarvoor werd de mediacampagne ‘1 ploeg van 11 miljoen die samen het coronavirus moeten verslaan’ in gang gezet.

Ongenoegen

Toch sluimert zowel politiek als maatschappelijk ongenoegen over de strenge aanpak. De taferelen van een volle Brugse en Brusselse binnenstad afgelopen zaterdag maken duidelijk dat veel mensen het thuiszitten moe zijn. Vanuit politieke hoek werd dan weer een offensief geopend op Vandenbroucke. Voor de camera’s van 'Terzake' verklaarde die vrijdag dat winkelen ‘geen groot risico vormt als dat gebeurt op een heel gecontroleerde manier’. De sluiting van de niet-essentiële winkels, die dinsdag na een maand weer open mogen, was volgens hem vooral nodig om een schokeffect te creëren.

Hoewel Vlaams minister-president Jan Jambon (N-VA) mee die beslissing nam in het Overlegcomité en ze afgelopen weekend in De Tijd met dezelfde argumenten verdedigde, werden de uitspraken van Vandenbroucke in N-VA-middens duchtig bekritiseerd op sociale media. Ook de ‘Belgicistische’ campagne rond het team van 11 miljoen werd zwaar op de korrel genomen.

Vandenbroucke maakt adviezen openbaar

Om de sluiting van de niet-essentiële winkels te verdedigen heeft minister van Volksgezondheid en Sociale Zaken Frank Vandenbroucke (sp.a) het advies van de expertengroep Ceveval openbaar gemaakt. Hij probeert zo de kritiek te counteren dat die sluiting niet nodig was.

In het advies van Celeval van 29 oktober staat te lezen dat het aantal sociale contacten sterk gereduceerd dient te worden. Dat kan volgens de experts ofwel door het verbieden van alle niet-essentiële verplaatsingen en het sluiten van de niet-essentiële winkels ofwel door het instellen van een perimeter waarin mensen zich mogen verplaatsen. Binnen Celeval bestond er wel geen consensus over welke maatregel de voorkeur heeft.

'Een meerderheid (16 leden) sprak zich uit voor het sluiten van alle winkels, een minderheid (2 leden) was het daar niet mee eens', zegt Vandenbroucke.' De beslissing van het Overlegcomité was over het algemeen minder streng dan de voorstellen van Celeval, maar het Overlegcomité behield wel het sluiten van de niet-essentiële winkels.'

Al is het meer dan een verhaal van federale oppositie tegen de meerderheid. Ook in de federale regering luidt kritiek. Meerdere MR-kopstukken reageerden boos op de winkeluitspraken van Vandenbroucke. De gretigheid waarmee op hem wordt ingehakt, verraadt een breder ongenoegen over de koers van de sp.a-politicus. Tot ongenoegen van de Vlaams-nationalisten en de Franstalige liberalen heeft hij met de stille goedkeuring van De Croo in het Overlegcomité het laken naar zich toegetrokken en een zo streng mogelijke coronapolitiek uitgerold.

Nu de cijfers snel dalen, is de strenge koers niet langer onomstreden. Dat maakte MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez maandag nog eens duidelijk door vast te houden aan zijn kerstoffensief. Hij deelde maandag een interview met Yves Van Laethem, de Franstalige Steven Van Gucht, die verklaarde dat hij geen enkel argument heeft gezien dat aantoont dat twee extra mensen per gezin op Kerstmis alles zou veranderen.

Toenemende druk

Hoe dichter we bij kerst komen, hoe groter de druk zal worden om toch bijkomende versoepelingen door te voeren. Vandenbroucke verklaarde vrijdag dat daar pas over kan worden gesproken als het aantal besmettingen onder 800 en het aantal ziekenhuisopnames onder 75 per dag zakt. Volgens de regering is op zijn vroegst midden januari zo ver.

In een zeer optimistisch scenario kan dat echter vroeger gebeuren. Als de cijfers voort afnemen in het huidige tempo zitten we voor Kerstmis onder die drempelwaarden. Als het zover komt, of als we daar dichtbij zitten, wordt het strengste kerstregime moeilijk vol te houden met cijfers die dan lager liggen dan in de meeste andere landen. Minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V) zette daarom de deur op een kier. ‘We gaan de cijfers volgen. Als ze zeer sterk dalen en als we ons niet in een risicozone bevinden, zouden we (voor kerst, red.) versoepelingen kunnen overwegen.’

Maar zelfs bij stagnerende cijfers zit de kans er dik in dat mensen, ondanks een verbod, toch in grotere kring Kerstmis en Nieuwjaar vieren. Vooral de overweging dat zoiets onvermijdelijk is, deed een land als Duitsland tot tijdelijke versoepelingen overgaan. Los van de vraag of ze dat mag, kan de politie moeilijk aan elk huis aanbellen om te controleren of er een feest aan de gang is. Wat niet tegen te houden is, moet je kanaliseren, is de Duitse redenering.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud