Nobelprijs Geneeskunde voor epo en zuurstofwaarneming

William Kaelin, Gregg Semenza en Peter Ratcliffe winnen de Nobelprijs voor de Geneeskunde. ©AFP

De Nobelprijs voor de Geneeskunde gaat dit jaar naar de Amerikaanse wetenschappers William Kaelin en Gregg Semenza, en de Brit Peter Ratcliffe voor hun ontdekking van moleculaire mechanismen waarmee cellen het zuurstofgehalte waarnemen en zich daaraan aanpassen.

De drie wetenschappers ontdekten in de jaren negentig hoe cellen de hoeveelheid zuurstof in de buurt 'waarnemen'. 'Dat is een mechanisme dat elk aspect van het metabolisme beïnvloedt', klinkt het bij de jury. 'Van beweging tot de embryonale ontwikkeling tot de immuunrespons.'  

Semenza en Ratcliffe bestudeerden met name het hormoon erytropoëtine - epo -  dat het organisme toelaat meer rode bloedcellen te produceren bij een laag zuurstofpeil. Wielrenners en andere atleten maken van het mechanisme gebruik bij hoogtestages. Het hormoon werd ook op illegale en schadelijke manier gebruikt door sporters. 

Bij de studie van het gen dat de biologische code voor epo bevat, ontdekten beide wetenschappers dat het gen reageerde op zuurstoftekort. Het vermogen om op zuurstoftekort te reageren, bleek in alle cellen van het lichaam te zitten. Het eiwitcomplex (HIF) speelt hierbij een grote rol, zo stelde Semenza vast. Het was Kaelin die dit verder wist te ontrafelen als uitloper van een kankeronderzoek. 

'De kennis van die mechanismen is belangrijk voor de behandeling van talrijke ziektes: ze heeft de weg vrijgemaakt voor veelbelovende toepassingen tegen bloedarmoede, kanker en verschillende andere ziektevormen. Door cellen de indruk te geven dat er te veel of te weinig zuurstof is, kunnen tumoren afsterven en bloedcellen meer gaan werken.'  De Nobelprijs voor de Geneeskunde is 830.000 euro waard.

 

 

 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud