Nog altijd stilte voor faillissementenstorm

©ANP XTRA

Faillissementen kunnen sinds twee weken weer gevorderd worden, maar niemand wil of durft het te doen. De stormwolken hangen nog altijd aan de horizon, maar barsten niet los.

Het is een merkwaardig contrast. Hoe langer de pandemie duurt, hoe meer ondernemingen het moeilijk krijgen om te overleven, ook al krijgen ze overheidssteun. Volgens onderzoek van de bedrijfsdata-expert Graydon zat eind januari een derde van de ondernemingen in ademnood.

Tegelijk blijft een faillissementenstorm uit. Nochtans liep eind januari het moratorium af en mogen schuldeisers voortaan weer het faillissement vorderen van een bedrijf dat zijn facturen niet betaalt. Hoe komt dat?

Verrassing

‘Het is een verrassing voor ons’, zegt Dorothée Vermeiren, partner bij het advocatenkantoor Clifford Chance. ‘We hadden vorig jaar een hete herfst verwacht, maar het is niet zo gelopen. De vrees leefde dat het begin dit jaar ging komen, maar ook dat is voorlopig niet zo. Het is nog altijd de stilte voor de storm.’

Ook bij andere advocaten valt te horen dat de meeste schuldeisers zich nog kalm houden. Hier en daar wordt een schuldeiser nerveus en wordt er weer beslag gelegd, maar het gevreesde grote offensief blijft uit.

Hetzelfde geldt voor grote ontslagrondes. 'Zoals steeds zijn er bedrijven die herstructureringen doorvoeren of voorbereiden', zegt Elisabeth Matthys, partner arbeidsrecht bij Stibbe. 'Maar het gaat heel vaak over plannen die losstaan van de coronapandemie.'

Fiscus en RSZ

Vanwaar die stilte? De belangrijkste reden is dat de fiscus en de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ) op dit moment het faillissement niet vorderen van bedrijven met belastings- of sociale schulden. Federaal minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open VLD) zei dat deze week in de Kamer.

Dat maakt een groot verschil, zegt Eric Van den Broele van Graydon. ‘Zowat 70 procent van alle faillissementen begint na een procedure van de fiscus of de RSZ.'

Maar ook private schuldeisers, vaak de banken, blijken terughoudend. ‘Je wil in deze omstandigheden niet de eerste zijn die ageert’, zegt Arie Van Hoe, advocaat insolventierecht bij NautaDutilh. ‘Je wil niet degene zijn die de doodsteek geeft. De vraag is wat je daarbij wint. Zonder hypotheek of andere zakelijke zekerheden recupereren schuldeisers in een faillissementsprocedure doorgaans maar een paar procenten van hun vordering.’

Slagerij

Het maakt dat faillissementen in theorie weer kunnen worden gevorderd, maar dat niemand dat wil of durft. Ook de rechters zijn terughoudend. ‘We zijn een rechtbank, geen slagerij’, zei Paul D’Hayer, voorzitter van de Franstalige ondernemingsrechtbank van Brussel, vorige week op de lokale radiozender BX1.

Hoe langer de lockdown duurt, hoe moeilijker het wordt een beeld te vormen van de toekomst van ondernemingen.
Pierre Wunsch
Gouverneur Nationale Bank

Daarmee bedoelde hij dat de rechter de tijd moet nemen om naar de ondernemer te luisteren. Kan hij al opnieuw de deuren openen? Heeft hij een faire kans gekregen zijn omzet van vroeger terug te winnen? Heeft hij nog kredietlijnen open staan? Ziet hij een kans om nog kapitaal te verhogen? En zelfs als het niet lukt, kan er ook bemiddeld worden in plaats van meteen het faillissement uit te spreken.

Levensvatbaar

Het raakt een dieperliggende vraag die zowel moreel als praktisch is: hoe kan je de levensvatbaarheid beoordelen van een bedrijf dat op dit moment misschien nog altijd verplicht wordt de deuren te sluiten, maar deze zomer misschien weer mag openen? De vraag stelt zich zowel voor de overheid als voor de bank die een lening wil innen of een verhuurder die het achterstallige huurgeld wil.

‘Hoe langer de lockdown duurt, hoe moeilijker het wordt een beeld te vormen van de toekomst van ondernemingen’, zei ook de gouverneur van de Nationale Bank, Pierre Wunsch, deze week bij de voorstelling van het jaarverslag van 2020.

Het leidt ertoe dat het officiële moratorium op faillissementen sinds eind januari is afgelopen, maar de facto op een informele manier gewoon doorloopt.

Storm

Toch kan dit niet blijven duren.  ‘Vroeg of laat moet de storm losbarsten’, zegt Vermeiren. ‘De financiële situatie van een hele hoop bedrijven is niet goed. Ze hebben nu vaak nog een levenslijn en wat steun, maar het is vrij duidelijk dat er klappen gaan vallen.’

Die grote storm waarin alle faillissementen tegelijk komen, verwacht ik eigenlijk niet.
Arie van Hoe
NautaDutilh

Graydon spreekt over 50.000 kmo's die naar adem happen. ‘Niet iedereen zal het halen’, zegt ook Van Hoe. Hij verwacht een langere, meer uitgesponnen schifting. ‘Sommige bedrijven zullen nog een tweede adem vinden. Andere niet. Die grote storm waarin alle faillissementen tegelijk komen, verwacht ik eigenlijk niet.’ Ook Van den Broele verwacht eerder een lang uitgerekt onweer dan een hevige korte orkaan.

Babykleding

De stilte voor de storm is geen Belgisch fenomeen. Ook elders worstelen ondernemingen, maar houden ze het hoofd boven water. Slechts hier en daar is er een eenzame uitzondering. In Frankrijk is eind vorig jaar Kidiliz omgevallen, een keten voor babykleding met ook vestigingen in Franstalig België. En internationaal zijn de ogen vooral gericht op het Chinese conglomeraat HNA, dat ooit eigenaar was van Swissport, maar die belangen verkocht heeft.

Een faillissement hoeft niet altijd slecht te zijn, zegt Van Hoe. ‘Zeker voor kleine ondernemers kan het een kans zijn om er een streep onder te trekken en aan een nieuw verhaal te beginnen schrijven.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud