'Noodmaatregelen bij justitie creëren grote problemen'

De Hoge Raad voor de Justitie is blij met de videoconferencing. ©BELGAONTHESPOT

De Hoge Raad voor de Justitie ziet tal van problemen in de maatregelen van de regering om de procedures bij justitie te verlengen of schriftelijk te laten verlopen tijdens de coronacrisis. 'De fundamentele principes van de rechtsstaat staan op het spel.'

De Hoge Raad voor de Justitie heeft het ‘volmachtenbesluit’ bestudeerd dat minister van Justitie Koen Geens (CD&V) heeft opgesteld om de burgerlijke en administratieve proceduretermijnen te verlengen tijdens de coronacrisis. In zijn verslag daarover vraagt de Hoge Raad aan de regering om ‘snel, maar niet overhaast te handelen en tijd te nemen voor een grondige reflectie om de uitdagingen aan te gaan, want ook de fundamentele principes van justitie en de rechtsstaat staan op het spel'.

De verdaging van alle proceduretermijnen tot een maand na afloop van de afzonderingsperiode kan voor veel juridische actoren de doodsteek betekenen.
Hoge Raad voor de Justitie

De Hoge Raad waarschuwt voor verschillende problemen bij het schriftelijk afhandelen van dossiers. De tekst van de minister maakt het gebruik van het informaticasysteem van justitie verplicht, maar de Hoge Raad merkt op dat niet alle rechtzoekenden al vertrouwd zijn met die nieuwe technologie. En in dossiers die al klaar waren voor de crisis, zullen sommige partijen stukken op papier hebben ingediend, terwijl er bij justitie nog altijd ‘geen echt elektronisch dossier bestaat’. ‘Rechtspractici zijn ook van mening dat de schriftelijke procedure niet geschikt is voor sommige specifieke materies.’

De Hoge Raad wijst erop dat de informaticasystemen bij justitie niet overal werken zoals het moet. ‘Veel magistraten melden dat ze geen of niet altijd toegang hebben tot de toepassing e-Deposit of dat de toegang niet vlot verloopt. E-Deposit is heel onpraktisch voor omvangrijke dossiers met heel veel stukken. En rechters hebben thuis niet het aangepaste materiaal.’ 

Papier

Daarom besluit de Hoge Raad dat het mogelijk moet blijven dossiers op papier in te dienen. Maar dan wel met de gepaste gezondheidsregels. Dat vergt dan weer voldoende personeel, erkent de Hoge Raad.

Het lijdt geen twijfel dat de Covid-19-pandemie gevolgen zal hebben voor de gerechtelijke achterstand.
Hoge Raad voor de Justitie

Ook mag de klassieke afhandeling van rechtszaken niet verboden worden. ‘In sommige geschillen, zoals in familiezaken, verdedigen veel rechtzoekenden zich zonder advocaat en leggen ze geen geschriften neer, soms omdat ze niet kunnen schrijven. De hoorzitting blijft dus fundamenteel.’

Doodsteek

Ook de verlenging van de termijnen veroorzaakt problemen. ‘Veel advocaten en deurwaarders hebben zich al aangepast aan de afzonderingsmaatregelen. De verdaging van alle proceduretermijnen tot een maand na de afloop van de afzonderingsperiode kan voor hen de doodsteek betekenen.’ Door het verlengen van de termijnen worden de problemen uitgesteld tot na de crisis, luidt het. ‘Er bestaan nochtans alternatieven die al worden toegepast en die de toegang tot een rechter minder ingrijpend aantasten.’

De Hoge Raad is wel blij dat er al software is geïnstalleerd voor videoconferencing, maar hij vraagt om ook een beveiligd systeem in te voeren voor elektronische handtekeningen voor alle procedurehandelingen en vonnissen.

Achterstand

De Hoge Raad merkt tot slot op dat de rechtbanken, hoven en het hele openbaar ministerie al veel maatregelen hebben genomen en niet-dringende zaken hebben uitgesteld. ‘Het lijdt geen twijfel dat de Covid-19-pandemie ook gevolgen zal hebben voor de gerechtelijke achterstand’, luidt het.

‘Er is een reëel risico dat het bijzonderemachtenbesluit een nieuw proces in het proces creëert. De regering moet zich er nu al van bewust zijn dat er de eerstkomende maanden maatregelen moeten komen om elke overbelasting van de hoven en de rechtbanken te voorkomen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud