Overheidsdiensten klungelen met duizenden kunstwerken

Voor het Egmontpaleis is er wel een dienst kunstpatrimonium die het beheer, het onderhoud en de restauratie van de werken verzorgt. ©BELGA

De federale overheidsdiensten hebben duizenden kunstwerken waarvan ze de waarde niet kennen. In sommige gebouwen slingert kunst rond die niet terug te vinden is in een inventaris.

De indrukwekkendste kunstcollectie van alle federale overheidsdiensten zit zonder twijfel bij onze diplomaten. Buitenlandse Zaken beschikt over meer dan 4.500 schilderijen, sculpturen en andere kunstwerken.

Diplomatie verzorgt kunst

Vooral van Belgische topkunstenaars zoals Panamarenko, Michaël Borremans, Luc Tuymans, Léon Spilliaert, Félicien Rops en Marcel Broodthaers. Al zitten er ook buitenlandse werken, zoals van de Brit Anish Kapoor, tussen. Zelfs werk van Delphine Boël, de buitenechtelijke dochter van koning Albert II, zou zich in de collectie bevinden.

Het gros, zo’n 80 procent van de werken, siert de ambassades en andere gebouwen van Buitenlandse Zaken, hier en over de hele wereld. De rest wordt bewaard in een intern kunstdepot, waar ook wordt nagekeken welke stukken restauratie nodig hebben. De hele collectie staat netjes opgelijst in een ‘artdatabase’.

Elders ontbreekt vaak inventaris

Maar het professionalisme waarmee onze diplomaten hun kunstcollectie beheren, staat in schril contrast met de toestanden bij andere federale overheidsdiensten. Meestal hebben de administraties geen benul van de waarde van hun collectie. Vaak is er niet eens een inventaris. Het is dus op veel plaatsen een koud kunstje om werken ongemerkt te laten verdwijnen.

De Regie der Gebouwen heeft geen algemene inventaris van de talloze kunstwerken die te vinden zijn in de meer dan 1.000 overheidsgebouwen die de Regie beheert. Ze rekent - of hoopt - erop dat de diensten die de gebouwen bezetten zelf een en ander bijhouden. Het gaat dan ook over duizenden werken. Alleen al bij het Rekenhof, een van de gebouwen waarvoor wel een gedetailleerde inventaris is opgesteld, zitten 260 kunstobjecten.

Bij Financiën hebben de ambtenaren geen interesse meer in de beschikbare kunst. Ze vinden ze te oud om nog op te hangen.

Bij Financiën ligt heel wat kunst stof te vergaren. Ambtenaren zouden de werken wel in hun burelen mogen ophangen, maar ze doen dat niet.

‘Door de oude stijl van de kunstwerken, die dus niet direct passen binnen moderne gebouwen, is de interesse voor deze werken quasi onbestaand’, kreeg MRKamerlid Gautier Calomne daarover onlangs nog als antwoord van minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA). De administratie heeft wel een inventaris opgesteld in 2016, maar de waarde van de werken is nooit berekend.

Ook bij Binnenlandse Zaken wordt driekwart van een honderdtal schilderijen niet benut. Er is geen specifiek beleid voor de kunstwerken. ‘Het is geen prioriteit’, luidt het. Van geleende werken, zoals van de Vlaamse overheid, is er een inventaris, maar hij is al 15 jaar oud. Hij is ook niet volledig want er zijn kunstwerken waarvan de auteur of titel niet meer bekend zijn, en de waarde dus evenmin.

Geklungel bij justitie

Bij Justitie houdt de gevangenisadministratie ook al geen inventaris of archief bij van alle kunstwerken in onze gevangenissen. Nochtans zijn die er wel. Zo staat op de binnenkoer van de gevangenis van Marche-en-Famenne een beeldhouwwerk: vier stalen bomen. Die blijken nu ook nuttig te zijn om helikopters af te weren.

In de gerechtsgebouwen krijgen de magistraten dan weer vrij spel om kunst te lenen, onder andere van Vlaamse musea. De centrale administratie van Justitie heeft daar geen zicht op. In het beste geval wordt die al eens ingeschakeld om een geleend werk te helpen verzekeren. In 2015 probeerde Justitie via die verzekeringscontracten nog enigszins een zicht te krijgen op alle kunstwerken in onze gerechtsgebouwen, maar die inventaris bevat veel gaten.

Er valt ook geen lijn te trekken in de manier waarop onze overheidsdiensten omspringen met kunst. Zo houdt de federale pensioendienst wel een perfect zicht op zijn 85 schilderijen, samen 142.000 euro waard.

Er valt ook geen lijn te trekken in de manier waarop onze overheidsdiensten omspringen met kunst. Zo houdt de federale pensioendienst wel een perfect zicht op zijn 85 schilderijen, samen 142.000 euro waard. Die worden ook allemaal benut. De pensioendienst sloot zelfs een contract met twee privébedrijven, Little Van Gogh en Kunst.nl, om nog 108 extra werken te huren.

Geen kunst meer in bezit

De FOD Mobiliteit houdt dan weer liever geen kunst meer bij. Bij de herinrichting van het hoofdgebouw zijn alle werken uit handen gegeven, soms gewoon aan de patrimoniumdienst omdat men niet meer wist wie de beheerder was. Er was geen kadaster opgesteld.

Ook Volksgezondheid heeft sinds zijn verhuis naar het Eurostation-gebouw naast het Brussel-Zuid, liever geen kunst meer: de muren worden dan maar verfraaid met posters van gezondheidscampagnes.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content