Advertentie

Begrotingstekort zakt, maar nog altijd ruim 20 miljard

Federaal staatssecretaris van Begroting Eva De Bleeker (Open VLD). ©BELGA

De Belgische begroting gaat volgend jaar nog 21,3 miljard euro in het rood. Dat blijkt uit het nieuwste rapport van het monitoringcomité. In 2020 was het tekort nog dubbel zo groot.

De topambtenaren van het monitoringcomité legden donderdag de laatste hand aan hun doorlichting van de uitgaven en de inkomsten van de federale overheid, de sociale zekerheid en de deelstaten. Daarmee wordt het echte startschot gegeven voor de politieke onderhandelingen over de begrotingsopmaak van 2022. Federaal lopen de spanningen al weken op tussen de socialisten die niet willen besparen en staatssecretaris voor Begroting Eva De Bleeker (Open VLD), die een grondige sanering verkiest. Op Vlaams niveau verloopt de oefening in relatieve stilte.

De essentie

  • De experts van het monitoringcomité ramen het Belgische begrotingstekort van 2022 op 21,3 miljard euro ofwel 4,14 procent van het bbp.
  • Dat de resultaten beter uitvallen dan bij eerdere ramingen is een gevolg van de sterkere groeicijfers, de hogere inflatie en het uitdoven van de coronamaatregelen.
  • De staatssecretaris van Begroting hamert op het belang van arbeidsmarkthervormingen.
  • Vorige week bepleitte ze nog een inspanning van 3 miljard euro. Dat cijfer herhaalt ze niet meer.

Het monitoringcomité komt zoals verwacht met vrij goed nieuws, na twee coronajaren met bloedrode cijfers. Door de aantrekkende economie - met een verwachte groei van 5,7 procent in 2021 en 3 procent in 2022 -, de stijgende inflatie en vooral het uitdoven van de economische steunmaatregelen zakken de tekorten tegenover de ramingen van voor de zomervakantie.

Voor 2021 wordt het nominale tekort van de gezamenlijke overheden geraamd op 7,28 procent van het bruto binnenlands product (bbp), ofwel 35,7 miljard euro. Bij ongewijzigd beleid zakt het nominale tekort in 2022 naar 4,14 procent van het bbp, ofwel 21,3 miljard euro. Dat is exact de helft van het tekort waarmee de Belgische overheden het pandemiejaar 2020 afsloten: 42,1 miljard euro.

Ook op de staatsschuld heeft de verbetering een impact. De schuldgraad zakt volgens het monitoringcomité van 114,1 procent van het bbp in 2020 naar 112,7 procent in 2022.

De doelstellingen die België met de Europese Commissie had afgesproken, zijn al gehaald zonder nieuwe inspanningen. Het bewijst dat na corona gekozen is voor een weinig ambitieus begrotingstraject.

Het aantrekken van de economie vertaalt zich in stijgende belastinginkomsten, die volgend jaar 5,3 procent hoger zullen uitvallen dan dit jaar, en in een sterker presterende arbeidsmarkt in het tweede kwartaal van 2021, vooral door een toename van de studentenarbeid. Daarnaast nam de inflatie in de zomer sterker toe dan verwacht onder invloed van de stijgende energie- en grondstoffenprijzen.

Het monitoringcomité waarschuwt wel voor overdreven optimisme. De nieuwe varianten van het coronavirus en de lagere vaccinatiegraad in Brussel en Wallonië zijn een zorg. De inflatie is een bron van onzekerheid. Het is ook onduidelijk wat de impact is op de koopkracht en de schuldgroei van een verstrakking van het monetair beleid. Bovendien wordt in juli volgend jaar de spilindex overschreden, terwijl eerder niet gerekend werd op een indexering van de lonen en de uitkeringen in 2022.

Vals gevoel van veiligheid

De verbetering van het begrotingsresultaat geeft vooral een vals gevoel van veiligheid. Wie volgend jaar geen enkele sanering wil, vindt in het rapport van het monitoringcomité een extra wapen. De doelstellingen die de Belgische overheden met de Europese Commissie hadden afgesproken, zijn zonder nieuwe inspanningen al gerealiseerd.

De federale overheid had in het Stabiliteitsprogramma beloofd het structurele begrotingstekort volgend jaar terug te dringen naar 3,22 procent van het bbp. Maar volgens het monitoringcomité zakt het structurele federale tekort zonder ingrepen al naar 3,04 procent van het bbp. Voor de gezamenlijke overheid stond de structurele doelstelling op een tekort van 4,22 procent van het bbp. Zelfs zonder ingrepen zakt het tekort al naar 4,06 procent van het bbp.

Het bewijst dat België na de opschorting van de strenge Europese begrotingsregels gekozen heeft voor een weinig ambitieus begrotingstraject. Om de economie niet te fnuiken, maar ook wegens de ideologische spanningen in de Vivaldi-coalitie.

De groei is onvoldoende om het gat dat er al voor corona was te dichten. Er moeten maatregelen komen om de groei te verhogen.
Eva De Bleeker (Open VLD)
Staatssecretaris voor Begroting

Nochtans blijven de echte uitdagingen overeind. Door de vergrijzing zal het begrotingstekort de komende jaren weer van nature stijgen. Volgens het IMF zal het structureel begrotingstekort van ons land in 2024 het hoogste van Europa zijn. Als de werkzaamheidsgraad van de 20- tot 64-jarigen - die nu op een bescheiden 71 procent ligt - de komende jaren niet toeneemt, dreigen de overheidsfinanciën verder te ontsporen.

Daarvoor zijn hervormingen van de arbeidsmarkt en de pensioenen nodig, maar de eerste aanzetten zijn niet veelbelovend. De pensioenhervorming van PS-minister Karine Lalieux is door de coalitiepartners afgebrand. Ook de ideeën van minister van Werk Pierre-Yves Dermagne (PS) om mensen langer aan het werk te houden en de krapte op de arbeidsmarkt aan te pakken, maken veel vragen los.

Hoe groot de budgettaire inspanning van 2022 wordt, valt nog te bezien. Opvallend: staatssecretaris voor Begroting Eva De Bleeker (Open VLD) neemt het cijfer van 3 miljard euro, dat ze eerder lanceerde en waarvoor ze zware kritiek van de PS kreeg, niet meer in de mond.

Ze blijft wel hameren op een serieuze oefening. ‘Ik blijf erbij dat we het ijzer moeten smeden als het heet is. Elke euro die nu wordt uitgespaard, is een euro die niet bij de staatsschuld komt. De groei is onvoldoende om het gat dat er al voor corona was te dichten. Er moeten maatregelen komen om de groei te verhogen. De beste manier om dat te doen is ondernemers zuurstof geven via een hervorming van de arbeidsmarkt en via realistische investeringen.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud