Politie maakt geautomatiseerde databank over kunstdiefstallen

Vorig jaar prijkte op de 'Meest Gezochte Kunstwerken'-poster van Interpol het schilderij 'Heilige Familie'. Het wordt toegedicht aan Michelangelo en was gestolen uit een kerk in Zele.

Minister Pieter De Crem wil dat ons land de strijd tegen kunstdiefstallen eindelijk serieus aanpakt. De politie werkt aan een geautomatiseerde databank. En de centrale politiecel Kunst en Antiek moet volgens De Crem versterkt worden.

Twee keer per jaar, in juni en december, verspreidt de internationale politiedienst Interpol een poster met de 'Meest gezochte Kunstwerken'. Op die poster staan zes werken die te vinden zijn in de grote 'Stolen Works of Art Database' van Interpol. Die bevat foto's en beschrijvingen van ruim 50.000 objecten die ooit ergens in de wereld zijn gestolen. Al 134 landen voeden de databank, die jaarlijks wel 59.000 keer wordt geraadpleegd, onder meer door politiediensten, musea en veilinghuizen.

Interpol

Vorig jaar prijkte op de 'Most Wanted'-poster van Interpol een werk dat in ons land was gestolen: het schilderij 'Heilige Familie'. Dat werk van 145 cm hoog en 99 cm breed wordt toegedicht aan Michelangelo. Het werd op een vrijdagochtend in januari vorig jaar gestolen uit de Sint-Ludgeruskerk in Zele. De vermeende Michelangelo stond er gewoon op een schildersezel. Op camerabeelden was te zien hoe een man het schilderij op zijn schouders nam en de kerk uit wandelde. Tips en getuigenissen over de diefstal leverden niets op. Al in mei vorig jaar raakte bekend dat politie en parket hun zoektocht naar het schilderij hadden stopgezet.

Veilinghuizen tevreden

'Vandaag moeten we meestal puur op buikgevoel inschatten of mensen ons op een vreemde manier stukken aanbieden', zegt Peter Bernaerts van het Antwerpse veilinghuis Bernaerts. 'Als we dan doorvragen naar de herkomst, komt er soms geen plausibele uitleg en stopt het daar. Er is ook wel het Art Loss-register, maar dat is betalend en niet elk veilinghuis zal dat gebruiken. Soms wisselen de veilinghuizen onderling ook informatie uit, bijvoorbeeld dat ergens in een villa werken zijn gestolen. Maar dat is geen verplichting en wij zijn natuurlijk niet op de hoogte van alle diefstallen. Als de politiecel ons kan bijstaan, is dat natuurlijk nuttig.'

'Het komt zeer zelden voor, maar als gestolen werken bovenkomen, is dat vooral omdat we er zelf naar vragen of door eigen opzoekingswerk', zegt Hervé Lescornez, expert bij het Lokerse veilinghuis De Vuyst. 'Voor bijna elk werk dat we veilen, sturen we een brief naar een expert of familie om er meer over te weten te komen. Toen we onlangs de familie van de Antwerpse kunstenaar Kurt Peiser vragen stelden over de herkomst van schilderijen die ons waren aangeboden, bleken die gestolen te zijn. Zo konden we die uit de veiling houden. Maar er is spijtig genoeg geen centrale databank. Vroeger kregen we van de cel Kunst en Antiek geregeld een mail met werken die waren gestolen. Het is een goede zaak dat die cel weer als aanspreekpunt kan fungeren.'

'Heilige Familie' was niet het enige in België gestolen kunstwerk dat de Interpol-poster de voorbije jaren sierde. In 2018 stond er nog een houten beeldje op dat in juni van dat jaar was gestolen uit een kunstgalerie in ons land. In 2016 ging het om een antiek kruis dat  was gestolen uit een van onze musea. In 2014 ging het om een beeld dat die zomer ook al uit een Belgische kerk was gestolen.

De federale politie wil nu eindelijk haar Belgische databank met gestolen kunst en antiek, genaamd ARTIST, moderniseren om in de strijd tegen de kunstdiefstallen een versnelling hoger te schakelen. Volgens minister van Binnenlandse Zaken Pieter De Crem (CD&V) is het de bedoeling de databank aan te passen 'zodat automatische vergelijkingen van beelden van gestolen voorwerpen en aangeboden kunstvoorwerpen en goederen technisch kunnen worden uitgevoerd'. 'Dat zou het identificeren en het terugvinden van gestolen kunstvoorwerpen vergemakkelijken. Tegelijk wordt het verhandelen van de gestolen voorwerpen dan moeilijker', stelt De Crem.

Kunstcriminaliteit

Jarenlang stond in ons land de strijd tegen de kunstdiefstallen op een laag pitje. De Crem: 'Door de optimalisatie van de federale politie in 2014 werden vier centrale directies gefuseerd tot de centrale directie van de bestrijding van de zware en georganiseerde criminaliteit DJSOC. Toen verdween de cel Kunst en Antiek. En het onderzoek naar kunstcriminaliteit werd zoals vroeger weer 'decentraal' in de gerechtelijke arrondissementen uitgevoerd.'

'Ons land heeft een reputatie hoog te houden in het vermijden van kunstroof, heling en andere zaken die daarmee verbonden zijn.'
Pieter De Crem
Minister van Binnenlandse Zaken

Maar De Crem belooft beterschap. De cel Kunst en Antiek is alweer bemand met twee politiemensen. 'Zij hebben als taak de bijzondere expertendatabank ARTIST te voeden met gegevens, om de internationale samenwerking te garanderen en de onderzoeken door de federale en lokale politie te ondersteunen. Maar de bemanning van zo'n belangrijke entiteit bij de federale politie is nog altijd ondermaats en onvoldoende', erkent De Crem. 'Ik zal erop toezien dat dit wordt aangepast. Ons land heeft een reputatie hoog te houden in het vermijden van kunstroof, heling en andere zaken die daarmee verbonden zijn.'

De demarche is opmerkelijk. De cel Kunst en Antiek was enkele jaren geleden opgedoekt op basis van de 'Kadernota Integrale Veiligheid 2016-2019' en het 'Nationaal Veiligheidsplan 2016-2019'. De vorige minister van Binnenlandse Zaken, Jan Jambon (N-VA), verklaarde toen in De Kamer dat 'een relatief klein fenomeen als kunstdiefstal door één persoon kon worden afgehandeld, zeker als die kon bogen op een ruime ervaring en expertise ter zake'.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud