Regering trekt minimumloon op voor gevangenen die werken

©ID Photo Agency / Brecht Van Maele

Gedetineerden die werken, krijgen vanaf volgend jaar een hoger minimumloon. Ze zullen minstens 0,75 euro per uur verdienen, ook als stakende cipiers hen verhinderen te werken.

Jaarlijks presteren de gedetineerden in onze gevangenissen zo’n 6 miljoen werkuren. Dat gebeurt in 36 werkplaatsen. De gevangenen verrichten vooral handenarbeid zoals confectie, boekbinderij, verpakking, metaalbewerking, schrijnwerkerij en zelfs kaasmakerij. Dat gebeurt onder de naam ‘Cellmade’, het label van de Regie van de Gevangenisarbeid dat in 2001 bij wet opgericht is. Honderden bedrijven maakten al gebruik van Cellmade.

Maar de manier waarop de gevangenisarbeid wordt georganiseerd, botst op kritiek van het Rekenhof. Er zit geen lijn in de lonen die gedetineerden uitbetaald krijgen. De gemiddelde bedragen die worden uitgekeerd voor hetzelfde werk lopen sterk uiteen. Zowel tussen de werkplaatsen als in dezelfde werkplaats bestaan grote verschillen. Dat veroorzaakt een risico op willekeur en discriminatie. In 2018 bedroegen de lonen van gedetineerden in onze gevangenissen samen 7,5 miljoen euro.

6 miljoen
Elk jaar wordt voor zo’n 6 miljoen uur aan arbeid gepresteerd in onze gevangenissen.

Het Rekenhof neemt ook op de korrel dat de lonen van de gedetineerden al 15 jaar lang niet meer geïndexeerd zijn, al sinds de regering in 2004 de minimumschalen vastlegde in een ministerieel besluit. ‘Dat komt neer op een waardevermindering van het reële loon per uur van nagenoeg 35 procent.’

Maar vanaf 1 januari 2020 verdienen de werkende gedetineerden minstens 0,75 euro en maximaal 4 euro per uur. Dat heeft minister van Justitie Koen Geens (CD&V) beslist. Het koninklijk besluit is al gepubliceerd. De nieuwe lonen liggen al hoger dan de minimumbedragen van 0,62 en 0,69 euro per uur die waren vastgelegd in 2004. Alleen voor ‘vakarbeiders’ was destijds al in een minimumloon van 0,79 euro per uur voorzien.

Ook als de cipiers staken, zullen de gedetineerden die daardoor niet kunnen werken, het minimumloon van 0,75 euro per uur krijgen, met een maximum van 5,25 euro per dag.

Diefstallen en fraude

Ook zal de beheerscommissie van de Regie van de Gevangenisarbeid een duidelijke lijn trekken in de bedragen die per gevangenis en per arbeidstype worden uitbetaald.

‘In de loop der jaren hebben we in de werkplaatsen van de gevangenissen de lonen wel al opgevolgd en verhoogd’, zegt de woordvoerster van het gevangeniswezen, Valerie Callebaut. ‘Ook zal het nieuwe wettelijk kader de laagste lonen die nu al in de praktijk worden uitbetaald niet verhogen. Want die liggen al hoger dan het minimumloon in de nieuwe wet.’

Het Rekenhof plaatst wel nog vraagtekens bij het gebruik van de omzet die de gedetineerden draaien voor de financiering van allerlei ‘welzijnsprojecten’ in de gevangenissen, zoals de inrichting van lokalen en het organiseren van yoga- en muzieklessen. Daar zouden geen regels over bestaan en het zou niet transparant gebeuren. Er is ook nood aan een betere interne controle op allerlei risico’s die bij de gevangenisarbeid komen kijken, zoals arbeidsongevallen, diefstallen en fraude.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect