interview

'Sancties tegen Iran hebben gewerkt'

Minister van Buitenlands Zaken Didier Reynders ontmoette maandag zijn Iraanse collega Mohammed Javad Zafir. ©AFP

Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) verdedigt de toenadering tot Iran.

‘De sancties tegen Iran hebben gewerkt’, zegt Didier Reynders op het einde van zijn driedaagse bezoek aan Teheran. ‘Hun economie zit aan de grond en daarom hebben ze ingestemd met de nucleaire deal.’

Zijn ontmoeting aan president Hassan Rouhani en enkele ministers heeft de Franstalige liberaal gesterkt in zijn geloof dat er zaken te doen zijn met de Iraniërs. ‘Ik heb de indruk dat ze echt vooruit willen gaan.’

Als Iran zijn afspraken uit de nucleaire deal nakomt en zijn plannen om een atoombom te bouwen opbergt, worden de economische sancties vanaf begin volgend jaar geleidelijk geschrapt. ‘We zijn niet naïef: de internationale gemeenschap moet heel nauwgezet controleren of Iran zijn engagementen nakomt’, zegt Reynders. ‘Maar als ze dat doen, moeten we de sancties afbouwen.'

Gelooft u dat de Iraniërs hun beloftes zullen houden?

Didier Reynders: ‘Ja, want het land heeft enkel te winnen heeft bij de internationale toenadering. Er kan eindelijk weer worden geïnvesteerd in infrastructuur en technologie. En voor zulke investeringen staan onze bedrijven ter beschikking. De grote moeilijkheid voor president Rouhani wordt om de Iraanse conservatieven, die zich minder kunnen vinden in de deal, te overtuigen van het belang van de toenadering.'

Iran heeft het Westen nodig om zijn economie uit het slop te trekken. Maar hebben wij Iran, dat het regime van president Bashar al-Assad steunt, ook niet nodig om het conflict in Syrië op te lossen?

Reynders: ‘Nu de Iraniërs om de tafel zitten, is er eindelijk een politieke oplossing voor de Syrische oorlog mogelijk. We moeten eerst uitzoeken met welke partijen in Syrië te onderhandelen valt en wie we op een lijst met terroristen zetten - voor Islamitische Staat (IS) is dat alvast het geval. Vervolgens moeten we met die partijen én met Iran een diplomatieke oplossing zoeken. Vertegenwoordigers van president Bashar al-Assad hebben daarbij hun rol, want uiteindelijk heeft iedereen hetzelfde doel en dat is het bestrijden van IS. Maar voor ons blijft het uitgesloten dat Assad op de lange termijn aan de macht blijft.'

Gelooft u dat de Russen bereid zijn om Assad op te geven?

Reynders: ‘De Russen vrezen hun invloed in het Midden-Oosten te verliezen en daarom houden ze vast aan het regime in Damascus. Maar president Vladimir Poetin wil van Syrië geen nieuw Afghanistan maken, dus ook hij staat open voor een diplomatieke oplossing.'

Intussen blijft de situatie van de mensenrechten in Iran zorgwekkend. Wat gaat u daaraan doen?

Reynders: ‘Iedereen wijst naar de problemen met de mensenrechten, maar vergeet van waar we komen. De vorige president, Mahmoud Ahmadinejad, wilde Israël vernietigen. Natuurlijk is de situatie vandaag verre van ideaal, maar we gaan de dialoog aan. De Iraniërs zijn bereid om met ons over alles te spreken, ook over mensenrechten.’

Volgens Amnesty International executeert Iran jaarlijks 700 mensen. Is het geen tijd voor actie?

Reynders: 'De meeste mensen die geëxecuteerd worden, zijn drugssmokkelaars. De Iraniërs zijn bereid om naar alternatieve oplossingen te zoeken als die voor handen zijn. We proberen hen ervan te overtuigen dat die bestaan.'

Stelt u zich daarmee niet te soft op?

Reynders: ‘Ik lees geregeld dat ik niet luid genoeg roep. Maar ik boek liever resultaten in het buitenland dan ik applaus krijg in eigen land. Neem nu de problemen die we hebben gehad om enkele adoptiekinderen vanuit Congo naar België te halen. Wij hebben ervoor gekozen om in stilte te werken en we zijn in ons opzet geslaagd. Sommige van mijn voorgangers legden liever ronkende verklaringen af om te scoren voor de eigen achterban. Maar daarmee behaalden ze veel minder resultaat.’

Over wie heeft u het? Over Karel De Gucht (Open VLD) die als minister van Buitenlandse Zaken het Congolese regime de mantel uitveegde?

Reynders: (sarcastisch) ‘Ik heb het over mensen uit de 19de eeuw. Ik kan u een lijst bezorgen.'

Belgische missies met een economisch luik leidden vroeger altijd tot een rel met de regio’s. Waarom is dat nu uitgebleven?

Reynders: ‘Het Vlaamse gewest liet vroeger altijd verstaan dat handelsmissies een bevoegdheid van de regio’s zijn en niet van de federale overheid. Sinds Kris Peeters in de federale regering belast is met Buitenlandse Handel en dat Pieter De Crem daar staatsecretaris voor is, hoor ik dat evenwel niet meer. En dat ondanks het feit dat een N-VA’er de Vlaamse minister-president is.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud