Staatsveiligheid brieft partijen over inmenging in verkiezingen

Het hoofdkantoor van de Staatsveiligheid in Brussel, in de buurt van het Noordstation. ©Wouter Van Vooren

Alle politieke partijen hebben dinsdag een briefing gekregen van de Staatsveiligheid over de mogelijke inmenging van Rusland, China of andere landen bij de komende verkiezingen. De dienst blijkt vooral beducht voor Moskou.

De Staatsveiligheid heeft dinsdagvoormiddag een uiteenzetting gegeven aan alle Nederlandstalige en Franstalige partijvoorzitters - of hun vertegenwoordigers - over mogelijke buitenlandse inmenging bij de komende verkiezingen. Alle Vlaamse partijen waren aanwezig, behalve Vuye & Wouters, die wel was uitgenodigd. Tegelijk heeft de Staatsveiligheid op haar website een brochure uitgebracht over de kwestie: 'Veilig online tijdens de verkiezingscampagne'

Sinds de Russische inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 zijn alle westerse inlichtingendiensten beducht voor de beïnvloeding van verkiezingen. Om de Belgische politieke partijen op het hart te drukken dat dat geen ver-van-mijn-bed­show is, kon de Staatsveiligheid in de presentatie het voorbeeld geven van een phishingactie bij Ecolo in 2017. Die aanval, waar nog een gerechtelijk onderzoek naar loopt, was mogelijk ook een actie vanuit Rusland.

De Staatsveiligheid verwees tijdens de briefing ook naar het Russische fake news van oktober 2016 dat in Syrië burgers het slachtoffer waren geweest van een bombardement door een Belgische F-16. Mogelijk diende de Russische operatie om te testen hoe snel ons land op zo'n flagrante desinformatie zou reageren. Die actie was goed georkestreerd. Een Russische regeringsvriendelijke ngo lanceerde het 'nieuws' en het Russische tv-netwerk RT gaf het weerklank. 

Rusland

De Staatsveiligheid ziet bij de komende verkiezingen vooral een risico dat informatie wordt gemanipuleerd om de stembusslag te beïnvloeden. De dienst acht het minder waarschijnlijk dat de verkiezingsuitslag technisch wordt gemanipuleerd. Al is er ook daarover contact met Binnenlandse Zaken.

De Staatsveiligheid noemde dinsdag vooral Rusland en China als de belangrijkste potentiële manipulatoren. Zeker Moskou heeft de ervaring en de middelen om verdeeldheid te zaaien of te polariseren. Dat kan gebeuren via allerlei kanalen, gaande van socialenetwerksites als Twitter en Facebook over Russische media en desinformatiewebsites tot populaire internetfora en WhatsApp.

Trollenfabriek

De Russen bezitten artificiële computerprogramma's ('bots') om boodschappen via valse Twitter- en Facebook-accounts te vermenigvuldigen. Maar ze zetten ook mensen in om als 'trolls' bepaalde sites te bestoken met commentaren. Zo is er het Internet Research Agency (IRA), een bekende trollfabriek in Sint-Petersburg, die zou zijn opgericht door aan het Kremlin gelinkte mensen.

Die trollenfabriek kon bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen doelgericht 150 miljoen mensen bereiken op Facebook en Instagram, en realiseerde 1,4 miljoen interacties op Twitter. In 2017 is de kantooroppervlakte van het IRA in Sint-Petersburg nog vergroot van 4.000 naar 12.000 m². 

De Staatsveiligheid monitort alle activiteiten in een 'joint intelligence taskforce' samen met de militaire inlichtingendienst ADIV en het Centrum Cybersecurity België (CCB), dat onder de bevoegdheid van de premier valt. Het is echter niet de opdracht van de Staatsveiligheid om aan factchecking te doen tijdens de verkiezingscampagne. De dienst kan wel doelwitten waarschuwen en telecom- en socialenetwerkoperatoren benaderen. De politieke partijen, die niet allemaal dezelfde middelen hebben en soms minder beveiligde servers gebruiken, is gevraagd een referentiepersoon aan te duiden die verdachte activiteiten kan verzamelen en doorspelen.

Macron

Voorlopig zouden nog geen desinformatiecampagnes zijn opgedoken om de verkiezingen te beïnvloeden. Dat wordt eerder verwacht in de laatste zes weken voor de verkiezingen, wanneer zo'n campagne echt impact kan hebben op de uitslag. Ook in Frankrijk lekten pas twee dagen voor de verkiezingen 20.000 e-mails van het campagneteam van Emmanuel Macron uit.

Het is vooral waarschijnlijk dat Rusland de Europese parlementsverkiezingen probeert te beïnvloeden. Het is niet uitgesloten dat inlichtingenofficieren die in ons land werken, bijvoorbeeld onder de dekmantel van diplomaat, ook meewerken aan de desinformatiecampagnes om de juiste slachtoffers en politiek gevoelige thema's te helpen uitkiezen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content