Toezichthouder politie wil val opzetten voor agenten

©ANP

Moeten politiemensen in de toekomst vrezen dat hun eigen toezichthouder hen in de val lokt om te checken of ze geld stelen? De politiewaakhond Comité P lanceert die opmerkelijke denkpiste in een nieuw rapport over ‘goede praktijken’ die politietoezichthouders in andere Europese landen al toepassen.

Comité P stelt dat ‘integriteitstesten’ in heel wat landen - vooral Angelsaksische - gangbaar zijn. De waakhond geeft in zijn rapport een ‘vaak voorkomend voorbeeld’ van zo’n test. Als er ernstige aanwijzingen maar nog geen bewijzen zijn dat een politieman geld steelt, kan die de opdracht krijgen een huiszoeking uit te voeren in een appartement. Daar wordt dan een som geld verstopt en wordt gefilmd of hij het geld steelt. Andere voorbeelden zijn gerichte drugs- of alcoholtesten.

Een agent tegen wie ernstige aanwijzingen zijn, kan de opdracht krijgen een huiszoeking uit te voeren in een huis waar geld verstopt is, om te zien of hij steelt.

‘Ondanks legale, ethische en praktische bezwaren die die controversiële methode bij ons ongetwijfeld zal oproepen, blijft het een potentieel interessant instrument als ultiem sluitstuk van een integriteitsbeleid’, besluit het Comité P in zijn rapport. ‘Bovendien gaat van integriteitstesten als onderdeel van een bij de medewerkers gekend controlesysteem een preventief effect uit.’

In het rapport wordt geargumenteerd dat ‘een groot deel van de strafklachten tegen politiemensen in ons land niet leidt tot een vervolging, ook niet op tuchtvlak’. Niet alleen omdat de politieman geen inbreuk pleegde, maar vaak worden klachten geseponeerd bij gebrek aan bewijs. Een integriteitstest kan dan toch bewijs opleveren.

Ex-staatssecretaris Theo Francken (N-VA) is alvast niet gewonnen voor het idee dat politiemensen in de val moeten worden gelokt. Op twitter reageert hij dat er meer respect nodig is voor de politie.

Kathleen Stinckens, de voorzitster van het Comité P, beseft dat ‘de geesten misschien nog niet rijp zijn in ons land’. ‘Maar dit zijn interessante pistes die in het buitenland werken en die ook interessant kunnen zijn in België. Ze kunnen een inspiratie vormen voor de lerende organisatie die het Comité P is om nog beter te functioneren. We doen het al heel goed, maar we moeten niet op onze lauweren rusten. Het kan altijd beter. Zijn er mogelijkheden om nog grondiger te onderzoeken? Dan moeten we durven nakijken wat hier kan en wat niet.’

Mysteryshoppers

Ik was verrast dat agenten in het buitenland weten dat zulke controletechnieken gebruikt worden en toch nog mensen in de val trappen.
Kathleen Stinckens
Voorzitster Comité P

‘We merken dat die techniek in Frankrijk en Engeland wordt gebruikt en dat ze werkt in het buitenland’,  vertelt Stinckens.  ‘Ik was verrast dat, hoewel politiemensen in het buitenland weten dat zulke technieken gebruikt worden, er toch nog mensen tegen de lamp lopen. Je zou denken dat wie weet dat een soort val kan worden opgezet er niet in trapt, maar blijkbaar gebeurt het toch nog en is het efficiënt.'

‘Het is iets voor de toekomst, omdat de huidige wet die tests mogelijk niet toelaat. Een onderzoek kan uitwijzen of het toch al juridisch kan of niet. Dat vergt een studie, in een volgende fase, en misschien kunnen we dan besluiten dat de invoering in een of andere vorm wel al kan.’

Een andere denkpiste in het rapport is het inzetten van mysteryshoppers bij de politie, die incognito bepaalde zaken op de proef nemen, zoals dat al langer gebeurt in de privésector en ook bij Britse en Franse politietoezichthouders. Ook dat haalt het Comité P aan als een ‘potentieel onderzoeksinstrument’.  

Tien portefeuilles

‘Tien portefeuilles naar politie, drie verdwijnen spoorloos.’ In de lente van 2012 waagde het toenmalige VRT-programma ‘Volt’ zich aan een controversiële reportage. De makers lieten tien zogenaamde ‘eerlijke vinders’ een ‘verloren’ portefeuille binnenbrengen in tien verschillende politiekantoren. In de portefeuilles zaten de gegevens van de eigenaar en 150 euro.

Zeven van de tien portefeuilles kwamen probleemloos weer bij de eigenaar terecht, met het geld er nog in. In twee andere gevallen werd de eigenaar nooit gecontacteerd en verdwenen de twee portefeuilles spoorloos. In één geval werd de eigenaar op de hoogte gebracht dat zijn portefeuille was teruggevonden, maar bleek de portefeuille verdwenen toen de eigenaar die ging afhalen. 

Een politieagent die contact had met de eigenaar gaf toe dat de portefeuille hoogstwaarschijnlijk op het kantoor zelf gestolen was. Het betrokken Gentse kantoor maakte de kwestie over aan de dienst Intern Toezicht.Die controversiële undercover­reportage kan in de toekomst weleens een gangbare praktijk worden in om meer politiemensen te betrappen die over de schreef gaan. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect