Universiteiten Leuven en Bergen halen buste Leopold II weg

Het standbeeld van Leopold II op het Troonplein in Brussel is ook besmeurd. ©EPA

De KU Leuven haalt de buste van Leopold II in de monumentale Universiteitsbibliotheek weg. 'Ik stel met velen vast dat Leopold II, hoewel vanuit historisch oogpunt belangrijk voor ons land, niet het soort persoonlijkheid is dat we als KU Leuven-gemeenschap zo'n plaats willen toekennen', zegt rector Luc Sels.

'De recente gebeurtenissen in de Verenigde Staten leiden bij ons tot een hernieuwde oproep om standbeelden van Leopold II weg te halen van publieke plaatsen. In een petitie gericht aan de stad Leuven en de universiteit luidt het: 'Het beleid van Leopold II was een schrikbewind, gekenmerkt door dwangarbeid en repressie', geeft rector Luc Sels de kritiek weer. Hij volgt de critici. 'Weinigen zullen deze conclusie grondig betwisten, al voegen sommigen er relativerend aan toe dat de kolonisering ook 'veel goeds' heeft voortgebracht. Passons.'

Sels merkt op dat in de tijd van Leopold II de wandaden al benoemd en veroordeeld werden. 'De machthebbers van toen - niet alleen de koning, maar alle begunstigden van de exploitatie - zondigden niet in onwetendheid en zijn nooit ernstig ter verantwoording geroepen', hekelt hij. En er volgt een sneer naar het koningshuis zelf.

Koningshuis

'Het valt op dat de officiële website van ons koningshuis in de korte biografie van Leopold II louter melding maakt van de door hemzelf opgerichte onderzoekscommissie 'die de verdiensten van het koninklijk beleid in Congo erkent, maar ook wijst op wantoestanden'. Met andere woorden: de verdiensten zijn toe te schrijven aan de koning, maar het wordt in het midden gelaten of hij verantwoordelijkheid draagt voor de wantoestanden. Die blijken er gewoon te zijn', zegt Sels.

Ik stel met velen vast dat Leopold II, hoewel vanuit historisch oogpunt belangrijk voor ons land, niet het soort persoonlijkheid is dat we als KU Leuven-gemeenschap zo'n plaats willen toekennen.
Luc Sels
Rector KU Leuven

'Wat betekent dat voor de buste van Leopold II, die in onze monumentale Universiteitsbibliotheek staat?', komt Sels ter zake. 'Het antwoord is eenvoudig: we halen de buste weg. Want, in lijn met mijn betoog, moet ik concluderen dat ze geen speciale historische of artistieke waarde heeft. Ze dient niet om geschiedkundige feiten te duiden of te illustreren. Ze wordt op dit moment niet vergezeld van duiding of informatie. Ze mag daarom verondersteld worden te doen wat bustes meestal doen: een historische persoonlijkheid eren. Ik stel met velen vast dat Leopold II, hoewel vanuit historisch oogpunt belangrijk voor ons land, niet het soort persoonlijkheid is dat we als KU Leuven-gemeenschap zo'n plaats willen toekennen.'

Volgens de rector is het nu de plicht van de universiteit om duiding te geven. 'Samen met onze commissie academisch erfgoed, onze historici en andere relevante experten zullen we een grondige reflectie houden over hoe we de stap zetten van een niet langer te tolereren eerbetoon naar een kritische en historische duiding die ons herinnert aan donkere tijden. We zien dan wel of we de buste later weer van stal halen.'

Bergen

Niet alleen in Leuven, ook in Bergen - de thuisstad van PS-kopstuk Elio Di Rupo en MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez - heeft de universiteit beslist een beeld van Leopold II uit een van de faculteiten weg te halen. Dat gebeurde na een petitie op de Facebook-pagina van de UMons, die pleitte voor het weghalen van de buste van de omstreden Belgische koning.

Het beeld was jaren geleden verplaatst van de entreehal van de faculteit voor Economie en Management naar een minder zichtbare plek. Nu is het definitief opgeslagen in de universitaire collectie 'zodat niemand - studenten, docenten of externe bezoekers - zich beledigd kan voelen door de aanwezigheid', zegt een woordvoerder. Het beeld wordt in de collecties van UMons geplaatst en beheerd door het MUMons museum.

De handen van Leopold II op zijn paard op het Troonplein zijn rood geverfd als verwijzing naar het bloed dat aan zijn handen kleeft voor de misdaden in Congo.

Op meerdere plaatsen in België zijn standbeelden van Leopold II de afgelopen dagen besmeurd en beschadigd naar aanleiding van het Black Lives Matter-protest, dat overwaaide uit de Verenigde Staten. Woensdag is het standbeeld van Leopold II op het Troonplein in Brussel beklad met rode verf en opschriften. De handen van de koning op zijn paard zijn rood geverfd als verwijzing naar het bloed dat aan zijn handen kleeft wegens de misdaden in Congo.

Leopold II wordt verantwoordelijk gehouden voor een schrikbewind en de dood van 10 miljoen Congolezen in Kongo-Vrijstaat, dat in de 19de eeuw zijn privébezit was. In de Antwerpse deelgemeente Ekeren werd dinsdag een beklad standbeeld van de man verwijderd voor herstel, maar het komt volgens de burgemeester mogelijk niet meer terug.

West-Vlaanderen

Kortrijk verandert de naam van de Leopold II-laan. Dat besliste het Kortrijkse stadsbestuur al in november 2019. Andere West-Vlaamse steden zijn niet van plan om straatnamen te veranderen of standbeelden weg te halen.

Het is beter alles in de context te plaatsen dan de geschiedenis uit te wissen.
Dirk De fauw
Burgemeester Brugge

De burgemeester van Oostende, Bart Tommelein (Open VLD), liet eerder weten niet van plan te zijn het standbeeld van Leopold II in Oostende te verwijderen. Ook Brugge is niet van plan een naamsverandering door te voeren. 'Het is beter alles in de context te plaatsen dan de geschiedenis uit te wissen', zegt burgemeester Dirk De fauw (CD&V).

Gent

De stad Gent haalt de buste van Leopold II in het Gentse Zuidpark nog niet weg. Ze wacht op een advies van de werkgroep dekolonisering, die al maanden aan het werk is, zegt schepen Tine Heyse (Groen). 'Het zou van weinig respect voor hen getuigen nu plots tot een beslissing over te gaan.'

De buste van Leopold II in het Gentse Zuidpark werd vorige week opnieuw besmeurd. Over het hoofd werd een doek gehangen met de boodschap 'I can't breathe'.

 


Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud