Van de hemel naar de hel: de impact van corona op vier fronten

Zo goed als alle bouwwerven liggen plat door de coronacrisis. ©Tim Dirven

Geen vuiltje aan de lucht was er vorige maand. De beurzen piekten, de Belgische economie presteerde beter dan elders in Europa en de jobmarkt floreerde. Het coronavirus blies al dat optimisme weg.

Economische groei

De Belgische economie groeide vorig jaar nog met 1,4 procent, geen cijfers om over naar huis te schrijven. Maar onze economie bleek wel veerkrachtiger dan elders in Europa, ook al hadden we dat jaar geen volwaardige regering.

De ervaring leert dat de Belgische groei doorgaans hoger is dan gemiddeld als de Europese economie slabakt en lager dan gemiddeld als de Europese economie sterk groeit. Met die redenering in gedachten zouden we ook tijdens deze crisis beter standhouden dan andere Europese landen. Toch is iedereen het erover eens dat nu tal van bedrijven de deuren moeten sluiten ook de Belgische economie zal krimpen. Economen gaan ervan uit dat de economie met 1,6 procent krimpt. Al lopen de voorspellingen uiteen. BNP Paribas Fortis verwacht een krimp van 3,5 procent, ING van minstens 1,6 procent, Belfius van 1 procent en KBC van 0,4 procent. In de nasleep van de economische crisis kromp de economie in 2009 met 2 procent.

- 1,6 procent
Economie krimpt
Economen verwachten een krimp van de Belgische economie met 1,6 procent.

Begroting

Nu gevreesd wordt voor een rampscenario voor de Belgische economie zetten de regeringen alle zeilen bij om de economie te ondersteunen. Terwijl in normale tijden bij elke maatregel rekening gehouden wordt met de impact op de begroting, wordt die nu genegeerd. Bedrijven en zelfstandigen die door de coronacrisis noodgedwongen de deuren sluiten, krijgen ondersteuning. Tijdelijk werklozen krijgen extra geld van de overheid, bedrijven en particulieren krijgen uitstel om hun belastingen en hun leningen af te betalen. Er worden ook waarborgen toegestaan voor zo’n 50 miljard euro, zodat bedrijven toegang blijven krijgen tot krediet.

Daar hangt een stevig prijskaartje aan vast. Volgens minister van Begroting David Clarinval (MR) zal het de begroting 8 tot 10 miljard euro kosten. Dat betekent dat het tekort kan oplopen tot 23 miljard euro of bijna 5 procent van het bruto binnenlands product. Het is van de financiële crisis geleden dat het begrotingstekort zo hoog is geweest. In 2009 piekte het tekort op 5,4 procent, een niveau waar we dit jaar kunnen overgaan als de coronacrisis nog lang aansleept.

23 miljard
begrotingstekort
Het begrotingstekort dreigt dit jaar te stijgen met 8 tot 10 miljard.

Na de financiële crisis duurde het ruim tien jaar om het tekort weer af te bouwen tot een aanvaardbaar niveau. Eind 2018 klokte het af op 3,4 miljard euro of minder dan 1 procent van het bbp. Maar een jaar later bleek dat de regering-Michel had valsgespeeld. Door de boetes voor wie zijn belastingen niet vooraf betaalt op te trekken, kreeg de schatkist tijdelijk extra inkomsten binnen. Eind 2019 bedroeg het tekort opnieuw bijna 2 procent van het bbp. Had de regering-Michel een tandje bijgestoken om – zoals beloofd – de overheidsfinanciën uit het rood te halen en zoals sommige buurlanden buffers op te bouwen, stonden we er nu beter voor. Maar in plaats van te besparen werd ervoor gekozen geld uit te geven aan belastingverlagingen. 

Jobs

Februari was een absolute topmaand voor de arbeidsmarkt. In Vlaanderen stonden 50.000 vacatures open die niet ingevuld raakten en er waren slechts 182.000 werklozen, het laagste aantal sinds 2008. Eind vorig jaar piekte het aantal jobs in België op 4,9 miljoen. Een absoluut record. De voorbije vijf jaar kwamen er maar liefst 300.000 jobs bij. De werkloosheidsgraad bedroeg eind vorig jaar 5,4 procent, het laagste niveau in zowat 40 jaar.

In enkele weken tijd ziet de situatie er helemaal anders uit. Het ziet ernaar uit dat voor het eerst sinds lang jobs  verdwijnen in plaats van bij te komen. Voorlopig valt het aantal ontslagen goed mee, omdat de regering besliste dat bedrijven makkelijk kunnen overschakelen op tijdelijke werkloosheid voor hun werknemers. Die behouden 70 procent van hun brutoloon, geplafonneerd op een dikke 1.900 euro. Federaal minister van Economie Nathalie Muylle (CD&V) voorspelde vorige week dat er tegen Pasen 1 miljoen tijdelijk werklozen zijn. Dat staat in schril contrast met het aantal tijdelijk werklozen vorig jaar. Toen waren er slechts 100.000 gemiddeld per maand. De verwachting is dat niet alle tijdelijk werklozen opnieuw aan het werk kunnen gaan.

Financiële markten

Het leek enkele weken geleden nog alsof de bomen tot in de hemel groeiden op de financiële markten. De Bel20 bereikte op 17 februari 4.201 punten, het hoogste peil sinds eind 2007. Die stijging kwam boven op de forse klim met 22 procent in 2019.

37 procent
Beurzen
De Bel20 zakte sinds zijn piek op 17 februari met 37 procent.

Hoewel de coronacrisis toen al was uitgebroken in China, leken beleggers er zich niets van aan te trekken. Patrick Asselman, aandelenanalist bij BNP Paribas Fortis, opperde in De Tijd van 13 februari nog dat de Bel20 dit jaar ‘naar een absoluut record kan stijgen’. Enkele dagen later – op 18 februari – drong het op de markten plots door dat de coronacrisis de reële economie kon aantasten. Wat volgde, was een roetsjbaan naar beneden met af en toe een kleine opflakkering. Intussen staat de Bel20 bijna 40 procent lager dan het record van 17 februari. Sinds begin dit jaar zakte de Bel20 met 33 procent. En het einde is nog niet in zicht. Zolang niet duidelijk is wanneer in Europa de piek van het aantal besmettingen en overlijdens in zicht is, dreigen de beurzen in een neerwaartse spiraal gevangen te zitten.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud