Advertentie
Advertentie
nieuwsanalyse

Vijf redenen waarom België een draaischijf voor terrorisme is

©Photo News

De internationale pers wijst naar België en Brussel als de draaischijf van het terrorisme in Europa. De aanslagen in Parijs zijn deels gepland vanuit Molenbeek. Andere recente terroristische aanslagen bleken ook al linken te hebben vanuit Brussel. Hoe is het zover kunnen komen?

  1. De moslims als electorale zieltjes

    De kritiek op het lakse politieke beleid rond radicalisme in Brussel, waarbij de gewezen PS-burgemeester van Molenbeek Philippe Moureaux onder vuur ligt, past in een breder politiek verhaal dat teruggaat naar de beslissing om migranten gemeentelijk stemrecht toe te kennen, ruim tien jaar gelden.

    In de Belgische politieke geschiedschrijving gaat het dan over het koningsdrama in Open VLD, waarbij toenmalig premier Guy Verhofstadt partijvoorzitter Karel De Gucht aan de kant schoof. Maar eigenlijk maakten de politieke partijen toen de strategische keuze om voor de stem van de migranten te gaan.

    De Parti Socialiste was de trekker van het gemeentelijk migrantenstemrecht, omdat de Franstalige socialisten zeer goed inzagen dat die migrantenstem cruciaal zou zijn in de strijd om de politieke macht in Brussel. Toenmalig MR-vicepremier en voorzitter Louis Michel zag dat ook vrij snel in, maar  botste op weerstand van de Brusselse MR-kopstukken, waardoor de Franstalige liberalen in Brussel de boot misten.

    Het gevolg van deze ‘electoralisering’ van de Brusselse migrant was niet dat de migrantengemeenschap ‘geïntegreerd’ werd in het democratisch proces, maar wel dat de traditionele Franstalige partijen – met de Parti Socialiste op kop – de migranten op hun hand probeerden te krijgen, door alle kritiek aan de kant te schuiven en een ‘laissez-faire’-politiek volgden, waarvan Philippe Moureaux een exponent was. De liberale Brusselaar Guy Vanhengel waarschuwde er toen al voor dat de Parti Socialiste ‘een vijfde colonne’ van de islam aan het binnenhalen was, wat de partij nog parten zou spelen, omdat de waarden van de socialisten en de moslims niet altijd verenigbaar waren.

  2. De schaduw van het Vlaams Blok

    Na de doorbraak van het Vlaams Blok op zwarte zondag 24 november 1991 was het politiek incorrect om zelfs nog maar te spreken over de integratie van migranten, want daar kleefde dan snel het ranzig etiket van extreemrechts aan. Multiculturalisme was een verrijking, zoals Bert Anciaux jarenlang heeft volgehouden. Kritische bedenkingen waren taboe. Dat vertaalde zich in een politiek van horen, zien en zwijgen.

    Het was het gat in de haag, zoals toenmalig sp.a-voorzitter Steve Stevaert toen zei. Als je het probeert uit te knippen, wordt het alleen maar groter. En dus zwegen de traditionele politieke partijen over de migrantenproblematiek, ook al won het Vlaams Belang op die voedingsbodem verkiezing na verkiezing.

    Dat er nu soms wel eens gesproken wordt van een verloren generatie van migranten, heeft veel te maken met een kwarteeuw van politiek nonbeleid, in de schaduw van het Vlaams Blok/Belang. Het was pas na de politieke doorbraak van de N-VA dat de Belgische politiek uit de schaduw van het Vlaams Belang kon treden, en het beleid is ‘genormaliseerd’.

  3. Brussel, het afvoerputje van het federale België

    Dat heel wat problemen rond radicalisme en terreur zich lijken te concentreren in Brussel, heeft ook te maken met de evolutie naar een federaal België, waarbij Brussel vaak het lelijke eendje was. In zowat alle staatshervormingen die we hebben gekend, was Brussel een probleemgeval, dat af en toe in de ijskast belandde omdat men geen oplossing vond.

    Brussel als derde gewest is politiek, financieel en economisch een gedrocht. En dat laat zich ook voelen op het terrein. Zo is in Brussel nog altijd sprake van de 19 baronieën, de 19 gemeenten die nog altijd hun goesting doen, zonder veel rekening met elkaar te houden. Dat Brussel nog altijd bestaat uit zes politiezones, in plaats van één zone, is daar symptomatisch voor.

    Door de politieke en politionele versnippering is Brussel volgens Beatrice de Graaf, hoogleraar en terrorisme-experte aan de Universiteit Utrecht, ‘het afvoerputje van Europa’ geworden, ‘waar terroristen, salafisten en misdadigers lastig te controleren zijn’. ‘Jullie hoofdstad is inderdaad een bekende draaischijf voor illegale wapenhandel. En het is een stad met veel migranten, die door een gebrekkig asielbeleid niet zijn gedwongen de taal te leren’, merkte ze op in een interview met De Tijd.

  4. Logistieke draaischijf

    Dat België vaak lijkt te worden gebruikt als uitvalsbasis voor het terrorisme, heeft te maken met dezelfde reden waarom heel wat multinationals in ons land zijn gevestigd. België is een klein land dat perfect gelegen is om een logistieke draaischijf te zijn voor heel Europa. Premier Charles Michel en minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon wezen al op dat simpele geografische feit, als verklaring voor de draaischijfrol die ons land ook lijkt te spelen in terrorisme.

  5. Nieuwe netwerken enten zich op oude netwerken

    Er is in ons land ook sprake van een 'special relationship' tussen oude terrorismenetwerken en sommige Syriëstrijders. Er loopt een rechtstreekse lijn van de netwerken die ruim twintig jaar geleden in ons land ontstonden naar de nieuwe generatie extremisten.

    Vanaf de vroege jaren 90 streken heel wat militanten van de Algerijnse GIA en de Marokkaanse GICM, het latere Al Qaeda in de Islamitische Maghreb, neer in ons land. Bekend is ook het netwerk rond Nizar Trabelsi, die aanslagen in ons land plande, en Malika El Aroud. Die liep veroordelingen op voor haar betrokkenheid bij terrorisme en vergaarde faam onder radicale moslims als populaire internetjihadiste.

    Aroud was ook direct betrokken bij de moord op de Afghaanse krijgsheer Ahmed Shah Massoud, twee dagen voor de aanslagen op de Twin Towers. De dader was de toenmalige echtgenoot van Aroud, Abdessatar Dahmane, een Tunesiër die veertien jaar in Molenbeek had gewoond. Dahmane vertoefde in de kringen van het Centre Islamique Belge (CIB), de moskee van de Frans-Syrische extremist ‘sjeik’ Ayachi Bassam.

    Het CIB ligt vlakbij de plek in Molenbeek, waar verschillende verdachten van de terreuraanslagen in Parijs zijn opgepakt. Bassam, die ook bijzonder actief was op internet, zat onder meer in Italië in de cel voor zijn vermeende betrokkenheid bij terrorisme. Hij raakte begin dit jaar zwaargewond in Syrië, waar hij meevocht aan de zijde van het met Al Qaeda gelieerde al-Nusra. Zijn rechterhand Raphaël Gendron en één van zijn zoons zijn ook omgekomen in Syrië.

    'Die oude netwerken leveren geen logistieke steun of expertise meer aan de nieuwe generatie, maar ze zijn wel heel belangrijk geweest bij de propagandastrijd en de rekrutering van nieuwe radicale zieltjes. Terwijl die oude generatie zich in hoofdzaak richtte op het buitenland, lijken hun discipelen het vizier nu op het eigen land te richten', zei radicalisme-expert Bilal Benyaich in een interview met De Tijd.

De moslims als electorale zieltjes

De kritiek op het lakse politieke beleid rond radicalisme in Brussel, waarbij de gewezen PS-burgemeester van Molenbeek Philippe Moureaux onder vuur ligt, past in een breder politiek verhaal dat teruggaat naar de beslissing om migranten gemeentelijk stemrecht toe te kennen, ruim tien jaar gelden.

In de Belgische politieke geschiedschrijving gaat het dan over het koningsdrama in Open VLD, waarbij toenmalig premier Guy Verhofstadt partijvoorzitter Karel De Gucht aan de kant schoof. Maar eigenlijk maakten de politieke partijen toen de strategische keuze om voor de stem van de migranten te gaan.

Philippe Moureaux. ©Dieter Telemans

De Parti Socialiste was de trekker van het gemeentelijk migrantenstemrecht, omdat de Franstalige socialisten zeer goed inzagen dat die migrantenstem cruciaal zou zijn in de strijd om de politieke macht in Brussel. Toenmalig MR-vicepremier en voorzitter Louis Michel zag dat ook vrij snel in, maar  botste op weerstand van de Brusselse MR-kopstukken, waardoor de Franstalige liberalen in Brussel de boot misten.

Het gevolg van deze ‘electoralisering’ van de Brusselse migrant was niet dat de migrantengemeenschap ‘geïntegreerd’ werd in het democratisch proces, maar wel dat de traditionele Franstalige partijen – met de Parti Socialiste op kop – de migranten op hun hand probeerden te krijgen, door alle kritiek aan de kant te schuiven en een ‘laissez-faire’-politiek volgden, waarvan Philippe Moureaux een exponent was. De liberale Brusselaar Guy Vanhengel waarschuwde er toen al voor dat de Parti Socialiste ‘een vijfde colonne’ van de islam aan het binnenhalen was, wat de partij nog parten zou spelen, omdat de waarden van de socialisten en de moslims niet altijd verenigbaar waren.

De schaduw van het Vlaams Blok

Na de doorbraak van het Vlaams Blok op zwarte zondag 24 november 1991 was het politiek incorrect om zelfs nog maar te spreken over de integratie van migranten, want daar kleefde dan snel het ranzig etiket van extreemrechts aan. Multiculturalisme was een verrijking, zoals Bert Anciaux jarenlang heeft volgehouden. Kritische bedenkingen waren taboe. Dat vertaalde zich in een politiek van horen, zien en zwijgen.

Bert Anciaux ©BELGA

Het was het gat in de haag, zoals toenmalig sp.a-voorzitter Steve Stevaert toen zei. Als je het probeert uit te knippen, wordt het alleen maar groter. En dus zwegen de traditionele politieke partijen over de migrantenproblematiek, ook al won het Vlaams Belang op die voedingsbodem verkiezing na verkiezing.

Dat er nu soms wel eens gesproken wordt van een verloren generatie van migranten, heeft veel te maken met een kwarteeuw van politiek nonbeleid, in de schaduw van het Vlaams Blok/Belang. Het was pas na de politieke doorbraak van de N-VA dat de Belgische politiek uit de schaduw van het Vlaams Belang kon treden, en het beleid is ‘genormaliseerd’.

Brussel, het afvoerputje van het federale België

Dat heel wat problemen rond radicalisme en terreur zich lijken te concentreren in Brussel, heeft ook te maken met de evolutie naar een federaal België, waarbij Brussel vaak het lelijke eendje was. In zowat alle staatshervormingen die we hebben gekend, was Brussel een probleemgeval, dat af en toe in de ijskast belandde omdat men geen oplossing vond.

Brussel als derde gewest, is politiek, financieel en economisch een gedrocht.

Brussel als derde gewest is politiek, financieel en economisch een gedrocht. En dat laat zich ook voelen op het terrein. Zo is in Brussel nog altijd sprake van de 19 baronieën, de 19 gemeenten die nog altijd hun goesting doen, zonder veel rekening met elkaar te houden. Dat Brussel nog altijd bestaat uit zes politiezones, in plaats van één zone, is daar symptomatisch voor.

Door de politieke en politionele versnippering is Brussel volgens Beatrice de Graaf, hoogleraar en terrorisme-experte aan de Universiteit Utrecht, ‘het afvoerputje van Europa’ geworden, ‘waar terroristen, salafisten en misdadigers lastig te controleren zijn’. ‘Jullie hoofdstad is inderdaad een bekende draaischijf voor illegale wapenhandel. En het is een stad met veel migranten, die door een gebrekkig asielbeleid niet zijn gedwongen de taal te leren’, merkte ze op in een interview met De Tijd.

Logistieke draaischijf

Dat België vaak lijkt te worden gebruikt als uitvalsbasis voor het terrorisme, heeft te maken met dezelfde reden waarom heel wat multinationals in ons land zijn gevestigd. België is een klein land dat perfect gelegen is om een logistieke draaischijf te zijn voor heel Europa. Premier Charles Michel en minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon wezen al op dat simpele geografische feit, als verklaring voor de draaischijfrol die ons land ook lijkt te spelen in terrorisme.

Nieuwe netwerken enten zich op oude netwerken

Er is in ons land ook sprake van een 'special relationship' tussen oude terrorismenetwerken en sommige Syriëstrijders. Er loopt een rechtstreekse lijn van de netwerken die ruim twintig jaar geleden in ons land ontstonden naar de nieuwe generatie extremisten.

Nizar Trabelsi ©AFP

Vanaf de vroege jaren 90 streken heel wat militanten van de Algerijnse GIA en de Marokkaanse GICM, het latere Al Qaeda in de Islamitische Maghreb, neer in ons land. Bekend is ook het netwerk rond Nizar Trabelsi, die aanslagen in ons land plande, en Malika El Aroud. Die liep veroordelingen op voor haar betrokkenheid bij terrorisme en vergaarde faam onder radicale moslims als populaire internetjihadiste.

Aroud was ook direct betrokken bij de moord op de Afghaanse krijgsheer Ahmed Shah Massoud, twee dagen voor de aanslagen op de Twin Towers. De dader was de toenmalige echtgenoot van Aroud, Abdessatar Dahmane, een Tunesiër die veertien jaar in Molenbeek had gewoond. Dahmane vertoefde in de kringen van het Centre Islamique Belge (CIB), de moskee van de Frans-Syrische extremist ‘sjeik’ Ayachi Bassam.

Het CIB ligt vlakbij de plek in Molenbeek, waar verschillende verdachten van de terreuraanslagen in Parijs zijn opgepakt. Bassam, die ook bijzonder actief was op internet, zat onder meer in Italië in de cel voor zijn vermeende betrokkenheid bij terrorisme. Hij raakte begin dit jaar zwaargewond in Syrië, waar hij meevocht aan de zijde van het met Al Qaeda gelieerde al-Nusra. Zijn rechterhand Raphaël Gendron en één van zijn zoons zijn ook omgekomen in Syrië.

'Die oude netwerken leveren geen logistieke steun of expertise meer aan de nieuwe generatie, maar ze zijn wel heel belangrijk geweest bij de propagandastrijd en de rekrutering van nieuwe radicale zieltjes. Terwijl die oude generatie zich in hoofdzaak richtte op het buitenland, lijken hun discipelen het vizier nu op het eigen land te richten', zei radicalisme-expert Bilal Benyaich in een interview met De Tijd.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud