analyse

Waarom er tienduizenden AstraZeneca-vaccins op het schap liggen

In het grootste vaccinatiecentrum van ons land, op de Brusselse Heizel, is het nog erg stil. ©Wouter Van Vooren

Met tienduizenden AstraZeneca-vaccins in de koelkast en vaccinatiecentra die amper prikken, leeft het idee dat onze vaccinatiestrategie al spaak loopt. Maar die luwte is een tijdelijk gevolg van de nieuwe fase waarin we zijn aanbeland.

Versnelling vaccinaties op tafel

De regering bekijkt of we ons vaccinatietempo een boost kunnen geven door de tweede dosis van de coronavaccins uit te stellen. Vooral voor de gezonde bevolking lijkt dat een goede optie.

'Dit is het grootste vaccinatiecentrum van België. Het is open maar leeg.' In een tweet, vergezeld van enkele foto's van een doods vaccinatiecentrum, uitte BBC-reporter Jean Mackenzie donderdag haar verbijstering over het gebrek aan activiteit op de Brusselse Heizel. 'Ze hebben hier de capaciteit om 5.000 mensen per dag te vaccineren. Toen wij er waren, hadden ze er 200 gedaan.'

De verbazing van Mackenzie wordt ook in ons land duchtig gedeeld. Hoe kan het dat, bijna twee weken nadat de vaccinatiecentra de deuren hebben geopend, er amper gebruik van wordt gemaakt? Dat we, net als andere Europese landen, minder dan de verwachte leveringen krijgen, is bekend. Maar uit de beschikbare cijfers blijkt dat wel degelijk een hoop meer vaccins werden geleverd dan de voorbije weken werden gebruikt.

Voor de vaccins van de fabrikanten Pfizer en Moderna valt dat eenvoudig te verklaren. Die vergen respectievelijk na drie en vier weken een tweede dosis, waardoor bijna voor elke eerste prik die wordt gezet ook een dosis in de diepvries wordt gehouden. Maar het vaccin van AstraZeneca, dat sinds de tweede week van februari wordt geleverd, mag met een tussentijd van twaalf weken worden gegeven. Met zoveel speling is die buffer niet nodig.

En toch geraken de geleverde AstraZeneca-vaccins amper in Belgische armen, leren de cijfers. Volgens de vaccinatietaskforce zijn er 201.600 vaccins geleverd. Maar uit cijfers van het geneesmiddelenagentschap FAGG, dat de stock beheert, blijkt dat daarvan slechts 67.200 zijn gedistribueerd. 134.400 stuks liggen dus te wachten.

Omgekeerde logica

Het wekt de perceptie dat onze vaccinatiecampagne nu al hapert. Maar de situatie is een logisch gevolg van de nieuwe fase die de campagne met de opening van de vaccinatiecentra inging. Die centra vergen een heel andere aanpak dan de prikken die de voorbije weken in woon-zorgcentra en ziekenhuizen werden gezet. Zodra zo'n zorgvoorziening klaar is om te vaccineren, kom je er aan met vaccins en injecteer je de aanwezigen. In de vaccinatiecentra is de logica omgekeerd. Daar moet je mensen uitnodigen om zich aan te melden.

2
weken
Met de opening van de vaccinatiecentra loopt de doorlooptijd tussen de levering van een vaccin en de prik op tot twee weken.

'Daardoor moeten we rekening houden met een doorlooptijd van twee weken tussen het moment dat de vaccins aankomen en dat ze kunnen worden gegeven', zegt Joris Moonens, de woordvoerder van het Agentschap Zorg en Gezondheid, dat zich buigt over de vaccinatiecampagne in Vlaanderen. 'Zodra het FAGG een levering van vaccins bevestigt en het deel voor Vlaanderen toewijst, plannen we waar die naartoe moeten en welk deel de vaccinatiecentra krijgen. Zij krijgen dan groen licht om op basis van dat aantal uitnodigingen uit te sturen. Er is geopteerd om de voorgestelde datum van afspraak twee weken later te leggen.'

Die twee weken zijn nodig om mensen de kans te geven hun uitnodiging te ontvangen en zich te organiseren, of om indien nodig hun afspraak te herschikken. De uitnodiging wordt ook per post verstuurd, wat ook een à twee dagen extra tijd vergt.

Tijdwinst?

Door anticiperend op verwachte vaccinleveringen al uitnodigingen te versturen kan twee weken tijdswinst worden geboekt. Maar door de kwakkelende betrouwbaarheid van de leveringen wordt die boot afgehouden. Moonens: 'Je wilt absoluut vermijden de mensen die je hebt gemobiliseerd een dag voor hun afspraak weer te moeten afzeggen en herboeken. Zo geraak je mensen kwijt.'

Het is niet dat we geen idee hebben wat we moeten aanvangen met de vaccins in stock. Die zijn toegewezen en worden zo snel mogelijk gezet.
Joris Moonens
Agentschap Zorg en Gezondheid

Daardoor zitten we nu met een aanzwellende stock en vaccinatiecentra die op een laag pitje draaien. Maar dat is een tijdelijk, logistiek gevolg van de nieuwe fase. 'Het is niet dat we geen idee hebben wat we moeten aanvangen met de vaccins in stock', zegt Moonens. 'Die zijn toegewezen en worden zo snel mogelijk gezet.'

Op schema

Dat het beeld dat we aanmodderen met de vaccinaties enige nuance verdient, blijkt ook uit berekeningen van De Tijd. Op basis van cijfers van Statbel hebben we het aantal personen per doelgroep bepaald. In combinatie met de federale vaccinatieplanning berekend in welk tempo gevaccineerd moet worden om de vooropgestelde doelstelling te halen.

13.738
vaccins per dag
In januari en februari zetten we gemiddeld 13.738 prikken per dag in België, waarmee de campagne perfect op schema zit.

Uit die cijfers konden we aan het begin van de campagne distilleren dat in januari en februari gemiddeld 13.300 mensen per dag gevaccineerd moesten worden om op schema te blijven. Nu, eind februari, zitten we voor die periode aan een gemiddelde van 13.738. Er is dus geen sprake van een spaak lopende campagne, leren de cijfers (zie grafiek onderaan). Alleen in de voorbije twee weken hinken we licht achter op de planning.

Dat neemt niet weg dat ons land met dat tempo in Europa in de middenmoot zit. Daarom wordt bekeken hoe we alsnog een versnelling hoger kunnen schakelen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud