Ziekenhuisapotheken klaar voor coronaopstoot

©Photo News

Terwijl ze tijdens de eerste coronagolf nog waarschuwden voor tekorten, beschikken ziekenhuisapothekers nu over een volle, gevarieerde medicijnenkast. ‘We kunnen patiënten gerichter behandelen dankzij een beter inzicht in de ziekte.’

Terwijl de jacht op een Covid-19-vaccin bezig is, is ook al maanden een minstens even belangrijke speurtocht gaande: die naar geschikte coronamedicatie om patiënten te behandelen die opgenomen zijn in het ziekenhuis.

Nu ook bij ons het aantal ziekenhuisopnames blijft stijgen, rijst de vraag welke vooruitgang er is geboekt in de behandeling van gehospitaliseerde Covid-19-patiënten sinds de eerste golf van afgelopen lente, toen van specifieke coronamedicatie zelfs nog geen sprake was.

Het gehypete antimalariamiddel hydroxychloroquine is na een gebrek aan klinisch bewijs verdwenen uit de behandelplannen voor Covid-19-patiënten van onze ziekenhuizen.
Thomas De Rijdt
Hoofd ziekenhuisapotheek UZ Leuven

‘We kunnen patiënten gerichter behandelen omdat we via klinische studies en ervaringen uit de eerste golf een beter inzicht kregen in de ziekte’, zegt Thomas De Rijdt, het hoofd van de ziekenhuisapotheek van UZ Leuven. ‘Zo is het aanvankelijk gehypete antimalariamiddel hydroxychloroquine na een gebrek aan klinisch bewijs verdwenen uit de behandelplannen van onze ziekenhuizen.’

‘Klassieke bloedverdunners, die we preventief toedienen via een spuitje in de buik, zijn wel opgenomen in die behandelrichtlijnen, omdat ze vermijden dat bloedklontervorming optreedt, iets dat vaak voorkomt bij Covid-19-patiënten op de afdeling intensieve zorg.’ De behandelplannen worden opgesteld en up-to-date gehouden door het gezondheidsinstituut Sciensano.

Vollere medicijnenkasten

‘In vergelijking met de eerste golf van afgelopen lente kunnen we nu meer evidence based werken’, beaamt Hilde Collier, het hoofd van de ziekenhuisapotheek van UZ Brussel, die wijst op de uitbreiding van de Covid-19-medicatiekast met twee nieuwkomers: de tientallen jaren oude ontstekingsremmer dexamethason, die al gebruikt wordt voor de behandeling van reuma, astma en artritis, en het antivirale middel remdesivir van het Amerikaanse farmabedrijf Gilead.

Dexamethason, de stofnaam voor een corticosteroïde, kreeg vorige maand groen licht van het Europees geneesmiddelagentschap EMA als behandeloptie voor Covid-19-patiënten die extra zuurstof nodig hebben of aan de beademing liggen. Remdesivir kreeg deze zomer al de zegen van het EMA voor de behandeling van Covid-19-patiënten van twaalf jaar of ouder die extra zuurstof nodig hebben.

‘We zien in ons ziekenhuis dat dexamethason een meerwaarde biedt, omdat het niet alleen ontstekingsremmend werkt, maar ook de mortaliteit onder ernstig zieke patiënten doet dalen’, zegt Collier. ‘Remdesivir dienen we toe aan patiënten die nog niet beademd moeten worden, het maakt dat het coronavirus zich minder vermenigvuldigt.’

De medicatiekast van de ziekenhuisapotheker is niet alleen gevarieerder dan een half jaar geleden, ze zit ook voller. Want terwijl ze in april nog de alarmbel luidden over stocks van twee à drie dagen en dreigende tekorten aan kritische medicatie zoals spierverslappers - om de ademhaling van Covid-19-patiënten stil te leggen als ze via een machine beademd worden - en pijnstillers oogt de situatie nu rooskleuriger.

Als ik naar mijn medicijnenkast kijk, ben ik niet bezorgd, zelfs niet als er nog een piek zou komen.
Thomas De Rijdt
Hoofd ziekenhuisapotheek UZ Leuven

‘Als ik naar mijn medicijnenkast kijk, ben ik niet bezorgd, zelfs niet als er nog een piek zou komen’, zegt De Rijdt. ‘Dat komt omdat er de voorbije maanden veel minder ziekenhuispatiënten waren en geneesmiddelenfabrikanten ondertussen grotere voorraden hebben’.

'Maar ook omdat het het federaal geneesmiddelenagentschap (FAGG) strategische stocks aanlegde van kritische medicatie, van pijnstillers tot spierverslappers. Die kunnen onder de ziekenhuizen worden verdeeld als dat nodig is.'

Strategische stocks

Al is dat op dit moment zelfs niet nodig, aldus het FAGG, omdat de reguliere markt aan de noden voldoet en het agentschap alleen aan ziekenhuisapotheken levert als die niet via dat normale circuit aan een medicijn geraken.  

‘Voorlopig moest ik nog geen beroep doen op de strategische FAGG-stocks omdat ik alles kan krijgen bij mijn gebruikelijke leveranciers’, zegt Collier. ‘Van de intraveneuze vorm van dexamethason bijvoorbeeld heb ik voldoende voorraad. De orale toediening, in de vorm van een capsule, maken we gewoon zelf.’

‘Alleen voor remdesivir moet ik voor elke patiënt afzonderlijk een aanvraag indienen bij het FAGG, omdat die beperkte voorraad het strengst gecontroleerd wordt.’ Maar van een dreigend tekort van de virusremmer, waar Nederland dinsdag melding van maakte, is voorlopig geen sprake, aldus het FAGG, dat meldt dat 'de stock momenteel meer dan vijf keer groter is dan wat tot nu toe al is verdeeld'.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud