nieuwsanalyse

Autopendelaars houden adem in voor versmalling E40

De E40 richting Brussel ©BELGA

Wegenwerkers brachten vrijdag de laatste markeringen aan voor de versmalling van de E40 bij het binnenrijden van Brussel vanuit Leuven. Het Brussels Gewest voert de ingreep verrassend in vanaf maandag. Wat dat betekent voor de files is ook voor experts koffiedik kijken.

1. Waar ligt de versmalling?

Wie via de E40 vanuit Leuven naar Brussel rijdt, moet op een gegeven moment kiezen tussen rechtdoor rijden naar Brussel of rechts afslaan naar de Brusselse ring. De versmalling heeft alleen een directe impact op wie rechtdoor Brussel binnenrijdt. Die route telt eerst twee rijstroken. Stapsgewijs komen er vier stroken bij, tot een totaal van zes rijstroken. 'Overcapaciteit', vindt het Brussels Gewest.

De rechterrijstrook verdwijnt daarom na de laatste afrit voor Brussel (Evere-Woluwe), net voorbij de Cora-hypermarkt. Verderop richting de Brusselse tunnels lopen de rijstroken in elkaar over, waardoor aan de tunnelmonden aan het Reyerscomplex (VRT en RTBF) vier van de zes rijstroken overblijven.

Op die vier rijstroken zal een snelheidsbeperking van 50 kilometer per uur gelden.

2. Verandert iets aan het binnenrijden van Brussel?

De werken aan de tunnel richting Montgomery zijn pas klaar, wat betekent dat de drie tunnels - Montgomery, centrum/Europa en Meiser - verkleind zijn en telkens één rijstrook tellen. 

Het blijft wel mogelijk het Meiserplein bovengronds te bereiken via de vierde rijstrook, die bovendien de kleine afrit richting Kolonel Bourgstraat behoudt. Dat moet een trechtereffect bij dat belangrijke verkeersknooppunt tegengaan.

De geleidelijke versmalling van de toegang tot Brussel zal wellicht betekenen dat bestuurders met een beperkte terreinkennis minder flexibiliteit hebben om nog snel van tunnel te veranderen.

3. Wat zijn de gevolgen voor de doorstroming van het verkeer in Brussel?

Dat wordt afwachten. Pessimisten verwachten een trechtereffect met langere files bij het binnenrijden van de hoofdstad. Maar volgens het kabinet van Brussels minister van Mobiliteit Pascal Smet (sp.a) zal de doorstroming net verbeteren. 'Hoe dichter bij de binnenstad, hoe trager het zal gaan en dat maakt het verkeer vlotter', is de redenering.

Ook volgens de mobiliteitsclub VAB kan de versmalling leiden tot een filter. 'Met minder doorstroming van verkeer naar het centrum zorg je voor minder files in het centrum en verhoog je daar de doorstroming.'

4. Kan de versmalling leiden tot files op de Brusselse ring?

In een doemscenario leidt de versmalling tot files die voor de autopendelaars vanuit Leuven al beginnen voor de afslag naar de Brusselse ring. Verkeersspecialisten als Maarten Matienko (VAB) en Hajo Beeckman (VRT-verkeersredactie) achten dat onwaarschijnlijk.

Maar Danny Smagghe van de mobiliteitsorganisatie Touring is voorzichtiger. 'De gevolgen van zo'n ingreep zijn moeilijk te voorspellen. Vandaar ons eerder pleidooi voor een testfase. Het kan niet de bedoeling zijn files weg te halen uit Brussel door ze stroomopwaarts te verplaatsen naar Vlaanderen. Zal er geen impact zijn op de Brusselse ring door verzadigde afslagstroken of afritten? Ik steek er mijn hand niet voor in het vuur.'

Hans Maertens, de topman van de werkgeversorganisatie Voka, vreest dat de flessenhals zich zal verplaatsen naar de ring en Vlaanderen.

5. Zijn overstappunten naar het openbaar vervoer gepland?

Op korte termijn niet, tot ontgoocheling van de VAB en Touring. 'De vrijgekomen ruimte na de versmalling moet naar het openbaar vervoer en fietsinfrastructuur gaan. En er moeten overstappunten zijn. In dat geval kan de mobiliteitscapaciteit zelfs toenemen', zegt Matienko.

Ook Touring hekelt dat er niet meer werk gemaakt is van overstapparkings. 'Idealiter komt er zo'n parking net voor de versmalling. Het is ook jammer dat de Brusselse metro niet doorgetrokken is tot in Vlaanderen. Mocht het premetrostation Diamant in de buurt van het Reyerscomplex een volwaardig metrostation zijn, zouden veel autopendelaars daar op de metro kunnen overstappen', zegt Smagghe. 'Mocht men even snel zijn met overstapparkings realiseren als met wegversmallingen, zouden we vandaag een heel stuk verder staan.'

6. Wat zijn de plannen op lange termijn?

Daarin staat het concept 'stadsboulevard' centraal. Het Brussels Gewest wil de geplande herinrichting van de Reyerswijk aangrijpen om de E40 in die buurt om te vormen tot een boulevard met minder plaats voor auto's en meer plaats voor fietsers, met een maximale snelheid van 50 of 80 kilometer per uur.

De komst van stadsboulevards in Brussel - ook bij het binnenrijden van de hoofdstad via de A12 komt er een - kan volgens de technologiefederatie Agoria alleen slagen als versmallingen gepaard gaan met investeringen in slimme verkeerslichten en andere vormen van artificiële intelligentie.

'Zo niet rijdt iedereen zich vast in nieuw gecreëerde flessenhalzen, en daalt de luchtkwaliteit en de verkeersveiligheid in het gewest', zegt René Konings, die de regio Brussel opvolgt voor Agoria.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect