nieuwsanalyse

Liberale Brusselse kater doet kans op paars-groen slinken

De zes regeringspartijen in Brussel hebben de grote lijnen van het regeerakkoord voorgesteld met hun plannen voor de komende vijf jaar. ©Tim Dirven

Tot grote teleurstelling van de Vlaamse liberalen hebben de PS en Ecolo de Franstalige liberalen van de MR buiten de Brusselse regering gehouden. Het doet de kansen op een paars-groene federale regering verder slinken.

Na de Duitstalige Gemeenschap is het Brussels Hoofdstedelijk Gewest het tweede Belgische bestuursniveau dat er na de verkiezingen van 26 mei in slaagt een regering te vormen. Brussels minister-president Rudi Vervoort, die zichzelf opvolgt, heeft aan Franstalige zijde een coalitie van zijn PS met Ecolo en DéFI op de been gebracht. Aan Nederlandstalige zijde zetelen Open VLD, Groen en one.brussels - de Brusselse afdeling van de sp.a - in de meerderheid.

De PS en Ecolo, de twee grootste partijen in het Brussels Gewest, hebben nooit onder stoelen of banken gestoken dat ze een progressieve coalitie op de been wilden brengen. Ondanks verschillende pogingen van Open VLD om de liberale zusterpartij MR in te regering te smokkelen, hebben ze die lijn aangehouden. Een ultieme poging van Open VLD-voorzitster Gwendolyn Rutten dinsdagavond kon daar niets aan veranderen: de MR staat buitenspel in het Hoofdstedelijk Gewest.

Rutten is ervan overtuigd dat het beter is als de liberalen op alle beleidsniveaus in de regering zitten.

5G en Brussels Airport

De MR leek zich daar al langer bij te hebben neergelegd. Vicepremier Didier Reynders borg zijn Brusselse ambities op nadat zijn partij niet als grootste uit de bus was gekomen en hij geen minister-president kon worden. Het gevolg is dat Open VLD alleen moet opboksen tegen vijf linkse coalitiepartners, wat in economische dossiers zoals de uitrol van 5G voor supersnel mobiel internet een handicap is.

Bovendien is er het bredere strategische plaatje. Rutten is overtuigd dat het beter is als de liberalen op alle beleidsniveaus in de regering zitten. Ze gaat ervan uit dat haar Franstalige zusterpartij sowieso in de volgende Waalse en federale regering zal zetelen. Dan kan ze er maar beter in Brussel ook bij zijn, is de redenering. Voor veel moeilijke dossiers, zoals de geluidsnormen voor Brussels Airport, is samenwerking tussen de verschillende beleidsniveaus nodig, en is het makkelijker om overal met dezelfde meerderheden te werken.

Weerzin

De Vlaamse liberalen putten hoop uit het feit dat de PS en Ecolo hun weerzin tegenover de Franstalige liberalen in Wallonië opzij hebben moeten schuiven. Ook daar probeerden ze die aanvankelijk buiten te houden als weerwraak voor de afgelopen vijf jaar. De relaties zijn verzuurd omdat de MR in 2014 als enige Franstalige partij in een federale regering met de N-VA stapte. Maar doordat de radicaallinkse PTB en het humanistische cdH aan de kant gingen staan, is er geen meerderheid mogelijk zonder de MR. PS-voorzitter Elio Di Rupo leek daardoor bereid de MR er in Brussel dan toch bij te nemen, maar voor Ecolo bleef dat onbespreekbaar.

Nu de poging om in Brussel en Wallonië eenzelfde meerderheid op de been te brengen mislukt is, klinkt de vraag almaar luider of een Waalse coalitie met de PS, de MR én Ecolo wel zin heeft.

Groen-blauwe clash

Dinsdagavond kwam het tot een clash tussen Open VLD en Ecolo, waarbij de liberalen een ultimatum op hun bord kregen. Rutten was niet onder de indruk, want haar partij is mathematisch nodig om een Brusselse regering te kunnen vormen. Ze wilde gerust nog een aantal dagen wachten om de druk op te voeren. De Brusselse partijtoppers waren evenwel bang dat belangrijke knopen zonder hen zouden worden doorgehakt en gingen toch weer rond de tafel zitten. In de nacht van dinsdag op woensdag rond drie uur kwam er uiteindelijk witte rook uit de schoorsteen van Vervoorts ambtswoning.

De onenigheid in Open VLD kreeg gisterenavond nog een staartje. Vlaams Parlementslid Els Ampe (Open VLD) mobiliseerde de Brusselse leden om tegen het Brussels regeerakkoord te stemmen. Ze wou dat protest gebruiken om zelf nog iets in de wacht te slepen: het is algemeen bekend dat de Brusselse Ampe een Vlaams ministerschap ambieert. Uiteindelijk stemde het Open VLD-congres voor regeringsdeelname.

Wallonië

Nu de poging om in Brussel en Wallonië eenzelfde meerderheid op de been te brengen mislukt is, klinkt de vraag almaar luider of een Waalse coalitie met de PS, de MR én Ecolo wel zin heeft. ‘Dit zal de zaken voor de Waalse en federale onderhandelingen noodzakelijkerwijs moeilijk maken’, verklaarde het Brusselse MR-kopstuk Françoise Schepmans gisteren aan de RTBF. ‘De onderhandelingen (in Wallonië, red.) gaan door, maar de omstandigheden en de manier waarop zullen veel ruwer worden dan normaal, want de houding van de PS en Ecolo heeft ons diep gechoqueerd.’

De houding van de PS en Ecolo heeft ons diep gechoqueerd.
Françoise Schepmans
Brussels MR-kopstuk

Het doet de kansen op een paars-groene Franstalige as slinken. Ecolo is mathematisch niet nodig in de Waalse regering, dus valt te bezien of de partij er nog deel van zal uitmaken. Voor de PS is dat een weinig aantrekkelijk scenario, want zo dreigen de socialisten bloot te staan aan keiharde oppositie van zowel Ecolo als de PTB. Kopstukken Di Rupo en Paul Magnette hebben evenwel weinig hefbomen in handen om de ecologisten aan tafel te houden.

Federaal

Op federaal niveau wordt een paars-groene regering eveneens almaar minder waarschijnlijk. Afgelopen weekend maakte Pieter De Crem (CD&V) al duidelijk dat paars-groen voor hem niet kan omdat zo’n constellatie niet over een Vlaamse meerderheid beschikt.

De liberalen komen na de Brusselse heisa nog meer dan voordien tot eenzelfde conclusie. Zowel Open VLD als CD&V wil dat de N-VA en de PS, die elk de grootste zijn in hun taalgebied, rond de tafel gaan zitten om uit te zoeken hoe met die twee partijen als steunpilaar een federale regering kan worden gevormd.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect