interview

'Regering-Bourgeois heeft Brussel losgelaten'

In een nieuw boek werken Kamerleden Hendrik Vuye en Veerle Wouters een plan uit om Brussel opnieuw Vlaamser te maken. ©Dieter Telemans

Een Vlaamse Brusselaar die zowel in de Vlaamse als de Brusselse regering zetelt, moet Vlaanderen opnieuw dichterbij zijn hoofdstad brengen, menen Kamerleden en ex-N-VA'ers Hendrik Vuye en Veerle Wouters.

Om een centrumrechts sociaaleconomisch beleid te kunnen voeren, heeft de N-VA ingestemd met vijf jaar communautaire stilstand. ‘Nadien is een nieuwe staatshervorming evenwel onvermijdelijk’, menen Veerle Wouters en Hendrik Vuye, twee Vlaams-nationalistische Kamerleden die de N-VA anderhalf jaar geleden verlieten uit ongenoegen over de communautaire koers en die nu met V&W een eigen fractie vormen in de Kamer. ‘De gezinsbijslag is al geregionaliseerd, andere delen van de sociale zekerheid zullen volgen’, zeggen ze.

Vuye & Wouters starten nieuwe partij

Vuye en Wouters hebben de knoop doorgehakt over hun politieke toekomst: ze richten een nieuwe partij op. Dat zeggen ze in het Belang van Limburg. 

'We gaan nu voluit ons eigen programma schrijven. Daarna willen we mensen vinden die met ons mee willen stappen in dat verhaal. We willen ons in 2019 opnieuw verkiesbaar stellen, maar we gaan niet met tweehonderd per uur met onze snuit tegen de muur lopen', zegt Vuye.

De nieuwe partij zal behalve op Vlaams-nationalisme ook meer op het 'socialere gedachtegoed' focussen, zegt hij.  'Het probleem is dat het Vlaams-nationalisme allemaal aan de rechterkant zit', zegt Wouters.

'Ik ben opgegroeid met de oude Volksunie. Dat is anders dan de N-VA van vandaag. Wij hebben dat altijd gezegd: de partij wordt té rechts, té radicaal. Ik ben blij dat ik weg ben. Met een groot aantal dingen die vandaag in de N-VA gebeuren, had ik niet kunnen leven.' 

Het grote knelpunt bij het opsplitsen van de sociale zekerheid is evenwel Brussel. Als de Vlaamse en Franse gemeenschapsregering zelf meer sociale bevoegdheden krijgen, hoe moet dat dan in Brussel, waar ze allebei bevoegd zijn? Met hun nieuwe boek ‘Vlaanderen voltooid. Met of zonder Brussel?’ proberen Vuye en Wouters een blauwdruk af te leveren van hoe de Vlamingen zich moeten opstellen. ‘De Franstalige partijen weten heel goed wat ze met Brussel willen doen. Bij de PS liggen de kaftjes met plannen klaar voor de volgende onderhandelingsronde. De Vlamingen hebben helemaal geen plan.’

Ah nee? Sp.a’er Louis Tobback pleitte ooit voor een Brussels DC, waarbij de Europese Unie Brussel bestuurt. En de N-VA heeft toch haar Brusselkeuze?

Vuye: ‘Dat zijn utopieën. Brussels DC is een prachtige oneliner, maar een onnozel idee. De Europese Unie is helemaal geen vragende partij om Brussel naar analogie met Washington DC zelf te besturen en heeft ook niet de macht om zoiets te doen. En de Brusselkeuze, waarbij Vlaamse en Franstalige Brusselaars zouden moeten kiezen tussen Vlaanderen en Wallonië, is niet werkbaar. Veel mensen in Brussel zijn noch Vlaming, noch Franstalige. Door hen te dwingen te kiezen, maak je er geen Vlamingen van. Bovendien gaan de Franstaligen nooit in dat verhaal meegaan. We kiezen een model uit dat op korte termijn haalbaar is en dat een splitsing van het land op de lange termijn niet moeilijker maakt.’

Op korte termijn kan je heel grote stappen zetten doordat Vlaanderen opnieuw de banden met de Vlaamse Brusselaars aanhaalt.
Veerle Wouters
Kamerlid

Wouters: ‘Dromen kun je altijd: ik droom van een onafhankelijk Vlaanderen. Maar je moet ook realistisch zijn: die onafhankelijkheid is niet voor morgen. Maar we moeten wel stappen in die richting zetten. Doordat Hendrik en ikzelf geen Brusselaars zijn, kunnen we op een nuchtere manier analyseren wat nodig is.’

Wat leert die analyse?

Vuye: ‘Dat Vlaanderen in Brussel veel kan doen. Vlaanderen kan scholen, culturele huizen of rusthuizen openen. Maar eens het over sociale bescherming gaat, wordt het problematisch. Vlaanderen kan dat in Brussel niet opleggen’

Wouters: ‘Denk aan de Vlaamse zorgverzekering, die de Vlaamse gemeenschap ook in Brussel aanbiedt. Elke Vlaming die ouder is dan 25 jaar moet 51 euro per jaar voor die verzekering betalen, waarmee zorgbehoevenden een zorgbudget krijgen. Brusselaars kunnen daarop inschrijven opdat ze ook een premie zouden krijgen als ze hulpbehoevend zijn. Maar we zien dat Brusselaars aan cherry picking doen. Pas als ze de premie nodig hebben, schrijven de meeste mensen zich in. Zo werkt het natuurlijk niet. Al helemaal niet als we die zorgverzekering bij volgende staatshervormingen zouden uitbreiden.’

Wat werkt wel?

Wouters: ‘Op korte termijn kan je heel grote stappen zetten als Vlaanderen opnieuw de banden met de Vlaamse Brusselaars aanhaalt. Die band is grotendeels verloren gegaan na de staatshervorming van 2001, het Lambermontakkoord. Voordien waren de Brusselse leden van het Vlaams Parlement Brusselse parlementsleden. Op vraag van de Vlamingen – niet de Franstaligen! – is dat veranderd. Daardoor zijn er Vlaamse postjes bijgekomen, maar is de link tussen Vlaanderen en Brussel verwaterd.’

Vuye: ‘En het is alleen maar erger geworden. Sven Gatz, de Vlaamse minister voor Brussel (Open VLD), heeft een raadgevende stem in de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie in Brussel, die bevoegd is voor onder meer de OCMW’s en de gezinsbijslag. Maar hij gaat niet naar die vergaderingen omdat hij zich niet wil bemoeien met Brusselse zaken. Zo heeft de regering-Bourgeois Brussel losgelaten. Wij stellen voor dat minstens één Vlaams minister - een Brusselaar - in de Brusselse regering zetelt en dat de eerste zes Vlaamse verkozenen in het Brussels Parlement ook automatisch in het Vlaams Parlement zetelen. Zo weten Vlaanderen en Brussel beter van elkaar waar ze mee bezig zijn.’

Eén minister? Dat is toch moeilijk?

Wouters: ‘Dat is al eerder gebeurd. Guy Vanhengel (Open VLD) is begin de jaren 2000 al even op hetzelfde moment minister in de Vlaamse en Brusselse regering geweest. Niets staat zoiets in de weg. In Franstalig België gebeurt het veel vaker dat dezelfde ministers in verschillende regeringen zitten.’

(Lees verder onder de foto)

'Wij willen Brussel niet kolonialiseren', zeggen Kamerleden Hendrik Vuye en Veerle Wouters. ©Dieter Telemans

Wat is daar het voordeel van?

Vuye: ‘De Vlaamse regering heeft via haar Brusselse minister meer in de pap te brokken in de hoofdstad. Die minister kan een Brusselse hervorming die hem niet zint tegenhouden want hij heeft beslissingsbevoegdheid.’

Wouters: ‘Over de Brusselse gezinsbijslag heeft Vlaanderen niets te zeggen gehad. Met een eigen minister zou dat wél kunnen. Dan kan je het spel beginnen te spelen. Vlaanderen zou, in navolging van de Vlaamse zorgverzekering, extra’s kunnen aanbieden waarop Brusselaars kunnen intekenen. Extra gezinsbijslag bijvoorbeeld - al laat de huidige wetgeving dat helaas niet toe. Het moet dan wel een verhaal van rechten én plichten worden, waarbij cherry picking door striktere regels onmogelijk wordt.’

Waarom zouden de Franstaligen hiermee akkoord gaan?

Vuye: ‘Omdat het precies is wat zij willen. Zij kunnen met hun instellingen doen wat ze willen en de Vlamingen ook.’

Als ze er niets te zeggen hebben, zullen de Vlamingen op een bepaald moment niet meer willen betalen voor Brussel.
Hendrik Vuye
Kamerlid

Wouters: ‘Het voordeel van onze voorstellen is dat ze gemakkelijk kunnen worden uitgevoerd. Er is helemaal geen staatshervorming nodig om een Brussels minister op te nemen in de Vlaamse regering. En we blijven af van wat de Franstaligen al hebben beslist. Zij beslissen zelf hoe zij hun regeringen en parlementen samenstellen. Wij doen hetzelfde.’

Uw verhaal lijkt toch op een Vlaamse machtsgreep in Brussel?

Wouters: ‘We willen Brussel niet kolonialiseren. Mogen wij dan niet doen wat de Franstaligen zelf al hebben gedaan?’

Vuye: ‘Het is niet de Vlaamse minister-president Geert Bourgeois of de minister van Onderwijs Hilde Crevits (beide West-Vlamingen, red.) die in de Brusselse regering gaat zetelen. Het is een Brusselaar die in de Vlaamse regering komt.’

De Brusselse Vlamingen vinden doorgaans dat ze het zonder Vlaanderen kunnen. Hoe gaat u hen overtuigen?

Vuye: 'Als de Brusselse Vlamingen niets van banden met Vlaanderen moeten hebben, dan moeten ze dat vooral zeggen. Maar de gevolgen zullen er ook naar zijn. Want als ze er niets te zeggen hebben, zullen de Vlamingen op een bepaald moment niet meer willen betalen voor Brussel.’

Wouters: 'Die Brusselse Vlamingen moeten zich realiseren dat ze ongeveer 10 procent van de bevolking vertegenwoordigen. Vanuit Brussel is hun macht dus beperkt. Terwijl hun representativiteit veel groter is als ze samenwerken met de Vlaamse Gemeenschap.'

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content