nieuwsanalyse

Weg naar Brusselse stadstol ligt vol obstakels

©Tim Dirven

De Brusselse regering wil nog deze regeerperiode een heffing op het autoverkeer invoeren. Dat belooft moeilijker te worden dan gedacht.

Brussels minister van Mobiliteit en Openbare Werken Elke Van den Brandt (Groen) werkt aan een kilometerheffing die de automobilisten niet noodzakelijk per kilometer laat betalen, maar eerder op basis van wanneer en waar ze Brussel binnenrijden. Een stadstol, zeg maar. 

Door mensen te laten betalen in functie van de ‘schade’ die ze veroorzaken - vervuiling en vooral hun bijdrage aan de files -, hoopt Brussel de verkeersdrukte terug te dringen. Afhankelijk van het gebruikte systeem kan rekeningrijden de files met 10 tot 30 procent doen krimpen.

1 Is een kilometerheffing in Brussel praktisch haalbaar?

De controle is een van de grootste obstakels voor de invoering van een kilometerheffing. Dat is voor Brussel gemakkelijker dan pakweg voor Vlaanderen of Wallonië, want er zijn in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest al camera’s voor de controle van de lage-emissiezone die in 2018 is ingevoerd. Die maatregel verbiedt bepaalde vervuilende wagens Brussel binnen te rijden. Diezelfde camera’s met nummerplaatherkenning kunnen ook de wagens controleren voor de kilometerheffing.

Door het gebruik van die camera’s is een heffing per kilometer niet haalbaar. In dat geval moeten de bewegingen van auto’s via satellieten, bijvoorbeeld via een app op de mobiele telefoon, worden gevolgd. Omdat niet met satellieten wordt gewerkt, vallen een aantal privacybezorgdheden weg. Toch zou het nog altijd vier of vijf jaar voorbereiding vergen voor de kilometerheffing er komt.

Er zijn nog andere obstakels. Aan wie zullen de autobestuurders betalen? Volgens de Europese regels is een overheid verplicht de inning van het rekeningrijden open te stellen voor privébedrijven. Die kunnen zich kandidaat stellen voor de uitbating als ze aan enkele voorwaarden voldoen.

2 Moeten pendelaars uit Vlaanderen ook betalen?

Ja. Hoeveel is nog niet duidelijk. Het exacte tarief is belangrijk voor de impact op de files. Van den Brandt spreekt over variabele criteria die bijvoorbeeld rekening houden met de milieuvriendelijkheid van de auto. Het is ook nog niet duidelijk of er een sociale correctie komt voor wie het financieel moeilijk heeft. In dat geval zal een grote groep Brusselaars meteen minder moeten betalen.

Er zijn in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest al camera’s voor de controle van de lage-emissiezone, die in 2018 is ingevoerd.

Het Brussels Gewest heeft in 2011 al een stadstol laten bestuderen. Om de doelstelling van 20 procent minder autodruk te halen, kwam men uit op 12 euro per dag.

3 Komt er ook een kilometerheffing in Vlaanderen?

Het meest praktische zou één systeem zijn voor het hele land, waarbij de gewesten zelf hun tarieven bepalen. Maar in Wallonië en Vlaanderen komt er voorlopig geen vorm van kilometerheffing. In Vlaanderen was dat wel de bedoeling. Maar toen de scenario’s over de kostprijs voor de verkiezingen uitlekten, kwam Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA) fel onder vuur te liggen. Hij maakte uiteindelijk de bocht en liet het idee van een kilometerheffing vallen. Het ligt ook niet op de tafel van de lopende Vlaamse regeringsonderhandelingen. Om de files terug te dringen willen de regeringspartijen N-VA, Open VLD en CD&V vooral werk maken van extra investeringen, een snelle uitvoering van de geplande infrastructuurprojecten en meer geld voor het openbaar vervoer.

4 Waar bestaat de kilometerheffing al?

Een gebiedsdekkende tol op basis van de mobiele telefoon bestaat nog nergens ter wereld. Sommige steden werken wel met een tol. In Londen gaat het om meer dan 10 euro per dag. In Milaan en enkele Duitse steden bestaat een milieuvignet. In Oostenrijk en Frankrijk wordt dan weer op de autosnelwegen tol geheven.

Sommige heffingen botsen ook op juridische obstakels. De Duitse regering plande de invoering van een wegenheffing voor 2020. Daarbij zou de kostprijs van een vignet afhangen van de periode waarvoor het wordt gekocht, het motortype en hoe vervuilend de auto is. Maar het Europees Hof van Justitie besliste dat de tol in strijd is met de antidiscriminatiewetgeving van de EU. Omdat Duitse bestuurders de kosten van een jaarvignet kunnen aftrekken van hun wegenbelasting, zou de rekening volledig door de chauffeurs uit andere EU-landen worden betaald.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n