Advertentie
reportage

'Zonder nieuwe opvangplaatsen slapen asielzoekers volgende week op straat'

Maandag staakte het personeel van het opvang- en aanmeldcentrum Klein Kasteeltje in Brussel. ©Photo News

Het personeel van een van de grootste opvangcentra in ons land, het Klein Kasteeltje, hield maandag een 24 urenstaking. Het wil een einde aan het ‘jojobeleid’ dat telkens opvangplaatsen schrapt maar bij elke crisis extra plaatsen moet creëren.

Tussen twee kartonnen pancartes zit Menno. De vakbondsafgevaardigde van het ABVV blaast even uit op een stoel voor de hoofdingang van het Klein Kasteeltje in hartje Brussel. Op de pancarte links staat in blokletters ‘vol = vol’. Rechts: ‘Résidents dans la misère, personnel en colère. On n’en veut pas!’

Het personeel van het Klein Kasteeltje, een van de grootste opvangcentra en het enige aanmeldcentrum voor asielzoekers in ons land, is boos en legt het werk neer. Hun sneer gaat richting het beleid van staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V). Er is een opvangcrisis en het kabinet komt niet in actie, klinkt het bij de actievoerders.

Hoe vol zit het opvangnetwerk in België?

  • Ons land telt 77 opvangcentra, goed voor 27.600 plaatsen.
  • Die centra zitten momenteel voor 95 procent vol.
  • Navraag bij Fedasil leert dat dat percentage in de praktijk veel hoger ligt. Door de coronapandemie moet elk opvangcentrum een isolatieafdeling vrijhouden, wat het aantal slaapplaatsen inperkt. Soms zijn er ook problemen met ongedierte waardoor kamers onbruikbaar worden. In werkelijkheid zit het opvangnetwerk in ons land over zijn limiet.
  • De regering keurde in juli 5.400 bufferplaatsen goed, een soort reserveplaatsen in tijden van krapte.  Het asielcentrum in Koksijde gaat weer open en er opent ook een centrum in Oudergem. De zoektocht naar extra plaatsen is volop aan de gang.

Vooral het ‘jojobeleid’ maakt hen kwaad. ‘Zodra er minder asielaanvragen zijn, gaan vlugvlug enkele opvangcentra dicht. Maar als er twee seconden later opnieuw een asielgolf komt, klinkt het ‘shit, we hebben niet genoeg plaats. Dat is het hapsnapbeleid van Mahdi’, zegt Menno, die weer strijdvaardig van zijn stoel opveert.

'In de sterren geschreven'

Ons land telt bijna 80 opvangcentra, goed voor 27.600 plaatsen. Eind mei schrapte Mahdi nog 1.916 plaatsen omdat ‘het aantal asielaanvragen was gedaald’. De meerderheid daarvan, ruim 1.500 plaatsen, werd weliswaar niet definitief gesloten maar onder de vorm van ‘bufferplaatsen' in de koelkast geplaatst.

Dat het opvangnetwerk nu opnieuw met een overbezetting flirt, is onbegrijpelijk voor de stakers. ‘Na de pandemie zag iedereen toch dat de grenzen weer opengingen. Het stond in de sterren geschreven dat dat een piek zou veroorzaken', zegt Patrick, de teamverantwoordelijke voor de opvang van niet-begeleide minderjarigen in het Klein Kasteeltje. 'We zeggen dat al maanden, maar het kabinet luistert niet.’

Dat Mahdi onlangs een nieuw centrum in Oudergem opende, is volgens Patrick een druppel op een hete plaat. ‘Dat zit sowieso vol eind deze maand. Ook de beloofde 5.400 bufferplaatsen volstaan volgens Patrick niet. ‘Op zich zijn die een goede zaak, maar het is laattijdig micromanagement.'

‘Nog geen 2015’

Mahdi, die maandag op missie naar Albanië vertrok, erkent dat de opvang in ons land vol zit. ‘Anders dan in 2015 zijn er nog geen 6.000 aanvragen per maand. Toch moeten we ingrijpen. Te veel mensen die vandaag asiel aanvragen, hebben geen reden om in België opgevangen te worden.'

Mahdi ziet de ‘speciale’ septembermaand als een van de redenen voor de piek van het aantal asielzoekers. Er was de Red Kite-evacuatiemissie uit Afghanistan, met zo’n extra 400-tal Afghanen. Daarnaast kwamen ook 237 mensen, vooral Syriërs, aan in het kader van hervestiging, een programma waarmee België zich solidair toont met landen die miljoenen vluchteling opvangen.

Anders dan in 2015 zijn er nog geen 6.000 aanvragen per maand. Toch moeten we ingrijpen.
Sammy Mahdi
Staatssecretaris voor Asiel en Migratie

De klap op de vuurpijl waren de overstromingen in Wallonië. Een 1.000-tal plaatsen werd onbruikbaar of ingezet voor mensen die hun huis verloren. Daarnaast zette corona ook almaar meer druk op het systeem. Het bemoeilijkt het terugsturen van mensen naar hun thuisland maar ook de snelle behandeling van asielaanvragen in ons land. Daardoor is er te weinig uitstroom uit het opvangnetwerk.

Is de opvangcrisis dan gewoon een tijdelijk probleem dat zichzelf weer zal oplossen? ‘Zeker niet’, zegt Patrick terwijl het getrommel en gefluit van werknemers aan de poort van het Klein Kasteeltje aanzwelt. ‘Op die paar honderd Red Kite-Afghanen of Syriërs zal het echt niet aankomen. Er is een structureel gebrek aan middelen en personeel. We kunnen mensen niet meer menswaardig opvangen.'

Dat beaamt ook de directie van het Klein Kasteeltje, die solidair tussen de rode en groene hesjes stond. Ook zij noemt het een structureel probleem en houdt haar hart vast voor de komende dagen. ‘In het meest pessimistische scenario loopt onze bezettingsgraad dan op tot 130 procent. Als er geen nieuwe plaatsen gecreëerd worden, moeten we volgende week asielzoekers de straat op sturen.'

Zoektocht

De zoektocht naar nieuwe plaatsen is volop bezig. Op de site van Fedasil staat zelfs een oproep. Elk voorstel voor gebouwen met een minimale oppervlakte van 2.500 vierkante meter komt in aanmerking. ‘Voormalige internaten, woon-zorgcentra of serviceflats, maar ook andere gebouwtypes zoals studentenhuisvesting, ziekenhuizen of kantoorgebouwen komen in aanmerking.'

De bezettingsgraad kan volgende week oplopen tot 130 procent.
Directie Klein Kasteeltje

Ook het kabinet zegt volop bezig te zijn met de creatie van nieuwe opvangplaatsen. Er zijn al verschillende contacten met Defensie geweest, al is dat ook voor het leger geen evidente oefening, klinkt het.

Mahdi zegt dat ook de ‘instroomzijde’ cruciaal blijft. Vaak moet België opvang bieden aan mensen die al een asielprocedure hebben lopen in andere landen. Hen wil Mahdi liefst geen opvang meer bieden. Maar daarvoor botst hij op het Europese asiel- en migratiepact dat maar niet van de grond wil komen.

Ook in de herkomstlanden wil hij mensen afraden de reis naar België te ondernemen. ‘Daarom zijn we nu in Albanië’, zegt Mahdi. ‘Plots staat dat land in september in de top zes van herkomstlanden en die mensen maken vrijwel geen kans op asiel bij ons. Vertrekken heeft dus geen zin. Dat willen we hier duidelijk maken.’

De essentie

  • In het Klein Kasteeltje ging maandag een 24-urenstaking in. De medewerkers van Fedasil zeggen niet meer in staat te zijn de asielzoekers menswaardig op te vangen door een tekort aan personeel en opvangplaatsen.
  • Ze hekelen het 'jojobeleid' van het departement Asiel en Migratie. In 'rustige' periodes worden opvangplaatsen geschrapt, maar bij elke opstoot van de aanvragen betekent dat een plaatsgebrek.
  • Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V) erkent de opvangcrisis. 'We moeten ingrijpen, al zitten we nog niet aan de aantallen van 2015.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud