'Banken hebben het nog niet begrepen'

UGent-economen Gert Peersman (links) en Koen Schoors.

In 'De Perfecte Storm', hun eerste gezamelijk boek, waarschuwen UGent-economen Gert Peersman en Koen Schoors voor de vergrijzingsgolf die ons land dreigt te overspoelen. Ze kijken ook naar de banken- en eurocrisis, en besluiten dat ook die nog niet achter de rug zijn.

In het interview dat morgen in De Tijd verschijnt, halen de economen genadeloos de taboes onderuit die een grondige aanpak van de vergrijzing in de weg staan. Maar hun boek geeft ook een goed overzicht van de crisissen die ons de voorbije jaren hebben overvallen. Die zijn nog steeds niet doorgeslikt, en dat heeft veel te maken met een mentaliteitsprobleem.

‘Het probleem is dat bankiers nog altijd niet begrepen hebben dat de wereld veranderd is', sakkert Koen Schoors. 'Kijk maar naar wat er nu gebeurt met covered bonds. Dat zijn gewaarborgde obligaties die de koper absolute zekerheid geven dat zijn schuldvordering zal worden terugbetaald, zelfs al gaat de bank failliet.'

'Om hun kapitaal toch maar niet te moeten verhogen, proberen banken risico's zoveel mogelijk af te bouwen door ze te effectiseren en door te schuiven naar de Europese Centrale Bank (ECB) als onderpand voor kredieten. Daardoor dalen de activa van de bank wel, wat betekent dat de overheid meer geld op tafel zal moeten leggen om de deposito's te garanderen als het misloopt. Dat verzwakt natuurlijk de financiële stabiliteit van het systeem.'

Lijkt Griekenland in zekere zin niet op het Dexia van Europa? Het land heeft een torenhoge schuldenberg, waar het zonder kapitaalinjectie of schuldherschikking niet over geraakt. 'Schrijf maar op: er komt binnen de twee jaar een tweede grote schuldherschikking', zegt Schoors stellig.

Solidariteit

'Maar onder welke vorm?', pikt Peersman in. 'De eurolanden zouden eigenlijk een deel van hun leningen aan Griekenland moeten laten vallen. Maar dat zullen ze niet doen, want dan voelen ze dat in hun begroting. Die leningen brengen in de begroting meer op dan ze kosten. Maar wat als ze niet worden terugbetaald? Dan valt deze rekening bij de volgende generatie. Maar op korte termijn is het inderdaad goed nieuws voor de begroting. (ironisch) Volgens die redenering moeten we misschien maar meer leningen aan Griekenland geven...’

Meer Europese solidariteit blijft een moeilijk gegeven, erkennen de economen. 'Transfers moeten probleemlanden terug op de rails zetten, maar zij moeten in ruil daarvoor zelf wel ingrijpend hervormen, bijvoorbeeld door lagere lonen om terug competitief te worden', zegt Peersman. 'Duitsland kan bij een transfersysteem ook niet eeuwig blijven betalen.'

Transfers zijn dus broodnodig, wil de eurozone overleven, benadrukt Schoors. 'Eurolanden hebben hun nationaal monetair en budgettair beleid ondertussen opgegeven, en kunnen ook niet meer devalueren. Zonder solidariteit om tijdelijke schokken op te vangen valt de eurozone onherroepelijk uit elkaar. Dat is de constructiefout van de muntunie. We moeten dus naar automatische transfers, die voorwaardelijk en tijdelijk zijn.'

Hoeveel democratie rest Griekenland nog? Besparen onder curatele, hervormen onder dwang. 'De democratie staat er helemaal niet buitenspel', nuanceert Schoors. 'De Grieken hebben nog altijd de keuze om uit de euro te stappen. Al zal dat niet veel oplossen.'

Lees morgen het volledige interview met Koen Schoors en Gert Peersman in De Tijd.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud