Bedrijven gebruiken indexsprong en taxshift om winst op te krikken

De Belgische uitvoer groeit nog altijd trager dan die van de buurlanden. ©Photo News

De loonkostenmaatregelen van de regering-Michel schieten hun doel deels voorbij. Bedrijven hebben de loonkostenmatiging slechts gedeeltelijk gebruikt om met lagere prijzen hun concurrentiepositie te versterken.

Het beleid van de regering-Michel om de concurrentiekracht te verbeteren via een indexsprong en de verlaging van de loonkosten heeft zijn effect deels gemist. Belgische ondernemingen gebruikten die ingrepen niet helemaal om hun prijzen te verlagen en aantrekkelijker te worden voor buitenlandse klanten. Met een deel van de meevaller krikten ze hun winstmarges op. 

©MEDIAFIN

Dat is de opvallende uitkomst van een studie van de Nationale Bank in haar economisch tijdschrift. Een gevolg is dat de Belgische uitvoer nog altijd trager groeit dan die van de buurlanden en dat onze bedrijven aan concurrentiekracht inboeten. Vooral de export van machines, auto’s en ander transportmaterieel loopt achter. Ook de buitenlandse afzet van diensten neemt relatief traag toe.

Nochtans was het de bedoeling van de regering-Michel om de concurrentiekracht van ondernemingen te herstellen en jobcreatie te stimuleren. Daarom nam ze maatregelen om de lonen te matigen. Na de indexsprong van 2015 verlaagde ze vanaf 2016 de sociale bijdragen voor werkgevers. Daardoor stegen de loonkosten de jongste jaren trager dan in de buurlanden en is de sinds 1996 opgebouwde loonkostenhandicap tegenover Nederland, Duitsland en Frankrijk weggewerkt. 

2015-2016

Toch verloor België volgens de Nationale Bank in de periode 2015-2018 veel meer marktaandeel dan onze buurlanden. Nederland won marktaandeel, Duitsland en Frankrijk konden het verlies beperken. Dat komt omdat de Belgische bedrijven ervoor kozen hun winstmarge op te krikken en slechts een deel van de loonkostenmatiging om te zetten in lagere prijzen. 

©MEDIAFIN

Uit cijfers blijkt dat Belgische bedrijven vooral in 2015 en 2016 hun winstmarges optrokken. ‘De vermindering van de loonkosten per eenheid product is niet altijd volledig verrekend in lagere exportprijzen, maar komt gedeeltelijk tot uiting in de winstmarges van bedrijven’, zegt de Nationale Bank. 

Wellicht niet toevallig gebeurde de verhoging van de marges net in de periode 2015-2016, want de regeringsmaatregelen hadden toen de grootste impact en gaven ondernemingen de nodige ruimte. Sinds 2016 zijn de marges van de Belgische ondernemingen duidelijk hoger dan het gemiddelde voor de eurozone. 

De Nationale Bank is relatief voorzichtig over de mogelijke redenen waarom een vermindering van de kosten niet volledig doorsijpelt in lagere exportprijzen. Ze merkt op dat België veel halfafgewerkte producten exporteert en dat het prijsniveau van dit soort producten op korte termijn ‘niet essentieel’ is. Ook de prijs van geneesmiddelen, een ander belangrijk exportproduct, lijkt minder gevoelig voor een verandering van de kosten. 

Handelsbalans

De zwakke stijging van de uitvoer heeft ook een negatieve invloed op de handelsbalans. De uitvoer van goederen en diensten was in 2018 voor het eerst in vijf jaar lager dan de invoer. De kans dat de uitvoer en het marktaandeel in de komende jaren opveren, lijkt klein. De loonkosten zullen sneller stijgen dan in de voorbije regeerperiode. 

2,3 procent
tekort
De NBB voorspelt dat het tekort op de lopende rekening - de breedste maatstaf van de buitenlandse handel - zal stijgen van 1 procent van het bruto binnenlands product in 2018 naar 2,3 procent in 2022.

Voorts verwacht de Nationale Bank dat de winstmarge van de ondernemingen stabiliseert op een hoog peil. Ze voorspelt dat het tekort op de lopende rekening - de breedste maatstaf van de buitenlandse handel - zal stijgen van 1 procent van het bruto binnenlands product in 2018 naar 2,3 procent in 2022. 

De toename van de winstmarges zal de kritiek op het beleid van de regering-Michel wellicht weer aanwakkeren. Critici noemen de economische prestaties van de Zweedse coalitie ontgoochelend. Ze merken op dat de taxshift een ‘tax cut’ was, die het begrotingstekort heeft doen stijgen. Bovendien zijn de extra banen volgens de critici te danken aan de internationale economische heropleving. 

De regeringspartijen daarentegen beklemtonen dat de forse stijging van de werkgelegenheid mede te danken is aan de lastenverlaging op arbeid. Het aantal banen groeide onder oud-premier Charles Michel (MR) met een recordaantal van 316.600.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud