Beperken wachtuitkering geen duw naar job

©Getty Images

Het minder snel geven van een tijdelijke uitkering aan werkloze jongeren heeft de werkkansen van die jongeren niet verhoogd. ‘Financiële prikkels werken niet altijd om mensen te activeren.’

Schoolverlaters die een jaar nadat ze de school hebben verlaten nog geen werk hebben gevonden, hebben recht op een beperkte uitkering. Door een hervorming van de regering-Di Rupo wordt die zogenaamde inschakelings- of wachtuitkering na drie jaar stopgezet terwijl ze voordien niet beperkt was in de tijd. De regering-Michel voerde bij haar aantreden in 2014 nog een verdere verstrenging door. De uitkering wordt slechts tot de leeftijd van 25 jaar toegekend en wie nog geen 21 jaar is, moet een diploma kunnen voorleggen om er aanspraak op te maken.

Het aantal uitkeringstrekkers is door de verstrengde voorwaarden fors gedaald. Terwijl bij het aantreden van Elio Di Rupo (PS) in 2011 nog 105.000 mensen de uitkering kregen, is hun aantal teruggevallen tot 32.000 dit jaar. De hervormingen waren zo een besparingsmaatregel, maar ze werden als een activeringsstimulus verkocht. De geviseerde uitkeringstrekkers zouden bij gebrek aan een uitkering harder naar werk zoeken en ook vaker werk vinden.

Veel jongeren zijn allicht meer geholpen met een intensere begeleiding en een doordachte activering.
bart cockx
hoogleraar ugent

In een nieuw onderzoek, dat de Nationale Bank heeft besteld, wordt nagegaan wat de impact is van de door de regering-Michel doorgevoerde verstrenging op de tewerkstellingskansen van de jongeren. De maatregelen van Di Rupo worden buiten beschouwing gelaten. De conclusie is ontnuchterend, want er blijkt nauwelijks een impact op de tewerkstelling te zijn. ‘Vanuit een beleidsperspectief was het schrappen van de toelage niet de juiste beslissing.’

‘We weten dat sommige werkzoekenden in meerdere of mindere mate een prikkel krijgen doordat ze geen uitkering krijgen’, zegt Bart Cockx (UGent), een van de academici die de studie hebben uitgevoerd. ‘Doordat het een jaar of langer duurt vooraleer schoolverlaters recht hebben op de inschakelingsuitkering hebben degenen die gevoelig zijn aan die prikkel evenwel al werk gevonden.’

Voor de werklozen die in mindere mate of niet gevoelig zijn aan de financiële prikkel heeft het niet geven of het stopzetten van de uitkering weinig effect. ‘Die mensen zijn allicht beter geholpen met een intensere begeleiding, persoonlijk contact en een doordachte activering’, zegt Cockx.

Inschrijven bij VDAB

Om recht te hebben op de inschakelingsuitkering moeten werklozen zich inschrijven bij een arbeidsbemiddelingsdienst - in Vlaanderen de VDAB - door wie ze naar werk worden begeleid. Zodra ze geen recht meer hebben op de toelage, hoeven ze dat niet meer te doen. Het risico is dan ook dat die groep van de radar van de arbeidsbemiddelingsdiensten verdwijnt en nog moeilijker te activeren is.

De conclusies van het onderzoek zomaar toepassen op het na verloop van tijd stopzetten van alle werkloosheidsuitkeringen, waar de N-VA en Open VLD voorstanders van zijn, is volgens Cockx een brug te ver. ‘In België is daar nooit onderzoek naar gevoerd, dus kunnen we dat niet zeggen.’ Hetzelfde geldt volgens hem voor het sneller laten dalen van werkloosheidsuitkeringen. Volgens literatuurstudies kan dat werken, maar of de hervorming in België heeft gewerkt, is onduidelijk.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud